«Лужин қорғанысы» (2000) фильмі – шахмат шеберінің күйреуі мен Италиядағы жарыста кездескен әйел туралы романтикалық драма. Набоков романы негізінде түсірілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лужин қорғанысы – 2000 жылы Марлин Горрис режиссерлік еткен романтикалық драмалық фильм. Басты рөлдерді Джон Туртурро және Эмили Уотсон сомдаған. Фильм психикалық аурудан зардап шегетін шахмат гроссмейстері мен Италиядағы әлемдік деңгейдегі турнирде танысқан жас әйелдің тағдырына арналған. Сценарий Владимир Набоковтың "Қорғаныс" (немесе "Лужин қорғанысы") романы негізінде жазылған. Эмили Уотсон Британдық тәуелсіз фильмдер сыйлығы мен Лондон киносыншылары шеңберінің сыйлығында "Ең үздік актриса" номинациясына ие болды.
The Luzhin Defence is a 2000 romantic drama film directed by Marleen Gorris, starring John Turturro and Emily Watson. The film centres on a mentally tormented chess grandmaster and the young woman he meets while competing at a world class tournament in Italy. The screenplay was based on the novel The Defense (or The Luzhin Defence) by Vladimir Nabokov. Emily Watson received best actress nominations at the British Independent Film Awards and the London Film Critics Circle Awards.
Сюжет
1920 жылдардың басында Александр Иванович "Саша" Лужин (Туртурро) – дарынды, бірақ мазасыз шахматшы Солтүстік Италия қаласына халықаралық шахмат турниріне қатысу үшін келеді. Турнирге дейін ол Наталья Катковпен (Уотсон) танысып, дер кезінде оған ғашық болады. Ол да оның мінезін тартымды деп санайды және анасының қарсылығына қарамастан, олар қарым-қатынас бастайды. Лужинмен бірге чемпионатта докторе Сальваторе Турати (Фабио Сартор) де қатысады. Оған революцияға дейінгі Ресейде Лужиннің шахматтан бұрынғы ұстазы, орыс Лео Валентинов (Стюарт Уилсон) жақындасады. Валентинов итальяндыққа Лужин қысымға шыдамайтынын айтады және ол бұрынғы данышпан шәкіртінің үстелден тыс алаңдатынын қамтамасыз етіп, Туратиге жеңіс мүмкіндігін сыйлайды. Жарыс Лужин үшін қиын басталады, ол бұрынғы досы мен жаттықтырушысының қатысуынан алаңдайды. Ол алғашқы турларда күреседі, бірақ Катковпен қарым-қатынасы жақындаған сайын қайта жеңіске жете бастайды. Содан кейін ол ата-анасына үйленетінін хабарлайды. Темдеу арасында Лужин финалға жетіп, Туратимен кездеседі. Бірақ финалда орыс эмигранты уақыттың өтуіне жеңіліп, ойынды кейінге қалдыруға мәжбүр болады. Алайда, аренадан тыс, оны Валентиновтың серігі ауылға алып кетеді. Бұрынғы ұстазы бұл оның ата-анасының көп жыл бұрын тастап кеткенін еске түсіріп, оны толыққанды дүрбелеңге түсіретінін біледі. Лужин мақсатсыз шарлайды, содан кейін құлап, қара көйлектілер тобынан табылады. Лужин ауруханаға психикалық шаршаңқымен түседі. Дәрігер Катковқа ол шахмат ойнауын жалғастырса, қайтыс болатынын айтады, өйткені ол шахматқа тәуелді және ол оның барлық күшін жұтып алып жатыр. Дегенмен, жазылып жатқанда Валентинов шахмат тақтасымен келіп, Лужинге итальяндық Туратимен ойынды аяқтауға шақырады. Наталья сүйіктісін қорғайды, бірақ оны ойыннан бас тартуға көндіруге тырысады. Лужин де келісетіндей көрінеді. Ақырында Лужин ауруханадан шығады. Олар Натальямен мүмкіндігінше ерте үйленуге келіседі. Бірақ үйлену тойының күні таңында Лужин Валентиновпен бірге машинаға отырып, оған жарысты аяқтау мәселесі бар екенін айтады. Қорқып, Лужин машинадан секіріп түседі. Бас ауырып, кесілген және санасы шашыраған күйде ол қонақ үйге қайта оралып, жылдар бұрын жерленген шыны шахмат фигураларын (1:36:39 "Менде патша бар, бірақ маған бүкіл әскер керек") қазуға тырысады, бірақ таба алмайды. Лужин, сазданған үйлену тойына киініп, бөлмесінде отырғанда, Наталья мен қонақ үй қызметкерлері есікті ашуға тырысады. Бірақ олар кірмей тұрып, мазасыз шахмат гроссмейстері жатын бөлмесінің терезесінен секіріп, қайтыс болады. Бұл қайғылы оқиғаға жаңа ғана машинамен келген Валентинов куә болады. Фильм содан кейін Наталья күйеуінің жазбаларын пайдаланып, турнирді аяқтайтын байқау залында аяқталады. Ол оның қалтасындағы қағаздарды табады және тәжірибелі шахматшы оған жазбалардың мәнін түсіндіреді. Ол жұртшылықтан тыс ұйымдастырылған кездесуде Лужин күткендей жеңілген Туратиге қарсы ойнайды. Содан кейін Катков пен Турати Пирр жеңісі мен Лужинның генийін мойындайды.
It's the early 1920s and Aleksandr Ivanovich 'Sascha' Luzhin (Turturro), a gifted but tormented chess player, arrives in a Northern Italian city to compete in an international chess competition. Prior to the tournament he meets Natalia Katkov (Watson) and he falls in love with her almost immediately. She in turn finds his manner to be appealing and they begin to see each other in spite of her mother's disapproval. Competing alongside Luzhin in the championship is Dottore Salvatore Turati (Fabio Sartor), who is approached by Leo Valentinov (Stuart Wilson), a Russian, who is Luzhin's former chess tutor from pre revolutionary Russia. Valentinov tells the Italian that Luzhin cannot handle pressure and he intimates he will make sure that his former prodigy will be unsettled off table, giving Turati a winning chance. The competition starts badly for Luzhin, who is unsettled by the presence of his former friend and coach. He struggles through the early rounds but he soon begins to win again as his relationship with Katkov becomes closer and intimate. She then informs her parents that she is going to marry him. Meanwhile, Luzhin goes on to reach the final and face Turati. But in the finals the Russian Émigré loses out to the time clock, forcing the game to adjourn. However, outside the venue, he is whisked away by an accomplice of Valentinov who abandons him in the countryside. His former teacher knows that this will completely unhinge him because of the memory of his parents' abandonment many years ago. Luzhin wanders aimlessly until he collapses and is found by a group of Blackshirts. Luzhin is taken to the hospital suffering from complete mental exhaustion. The doctor informs Katkov that he will die if he keeps playing chess as he is addicted to the game and it's consuming his very being. Nevertheless, even while recuperating Valentinov comes around with a chess board encouraging Luzhin to finish the match with the Italian, Turati. Natalia defends her beloved but urges him to break off with the game. Luzhin seems to agree. Eventually Luzhin leaves the hospital. He and Natalia then agree to marry at the earliest opportunity. However, on the morning of the wedding, Luzhin is put into a car with Valentinov, who tells him that there is the small matter of finishing the competition. In terror, Luzhin leaps from the car. Dazed, cut and mentally confused, he stumbles back to the hotel where he tries to dig up the rest of the glass chess pieces he buried on the grounds years ago, (1:36:39 "I've got the King but I need the whole army ") but he does not find them. Luzhin, who is in his muddied wedding suit, sits in his room as Natalia and the hotel staff try to open the door. But before they can get in, the troubled chess grandmaster throws himself out of his bedroom window and dies. The tragic death is witnessed by Valentinov who has just arrived by car. The film then concludes in the competition hall where Natalia completes the competition using her fiancé's notes. She discovers the papers in his pocket and an experienced chess player explains to her the matter of the notes. In an arranged meeting without public she plays against Turati who does exactly what Luzhin expected and loses. Katkov and Turati then leave acknowledging the Pyrrhic victory and the genius of Luzhin.
Өндіріс
Набоков "Қорғаныс" романын 1924 жылы терезеден секіріп өзін-өзі өлтірген неміс шахмат шебері Курт фон Барделебеннің өміріне негіздеген. Фильм толығымен Еуропада түсірілді. Будапешт, Венгрия Санкт-Петербургте өтетін сыртқы көріністер үшін пайдаланылды, олардың ішінде Сечени тізбекті көпірі, Венгрия ұлттық мұражайы және Батырлар алаңы бар. Шахмат турнирі (Италияда болғанымен) Будапешттегі Этнография мұражайының бас залында түсірілді. Италиядағы қонақ үй көріністері Комо көліндегі Вилла-Эрба, Черноббио қаласында түсірілді. Теміржол станциясындағы көрініс Комо қаласына жақын Бренна-Альзатеде түсірілді. Романда Валентиновтың есімі ешқашан айтылмайды; ал Лужиннің есімі керісінше, тек соңғы сөйлемдерде ғана ашылады.
Nabokov based The Defense on the life of German chess master Curt von Bardeleben, who seemingly committed suicide by leaping from a window in 1924. The film was shot entirely in Europe. Budapest, Hungary was used for outdoor scenes as they were set in St Petersburg, these included the Széchenyi Chain Bridge, Hungarian National Museum and Heroes' Square. The chess tournament (although in Italy) was shot inside the main hall of the Museum of Ethnography, Budapest. In Italy, the hotel scenes were filmed at Villa Erba, Cernobbio, on the Lake Como. The scene at the railway station is in Brenna Alzate, near Como. In the novel, Valentinov's first name is never mentioned; on the contrary, Luzhin's first name is revealed only in the closing sentences.