Паллиторре тайпасының тарихы және Меандр аймағындағы жер дауы

Кіріспе

Паллитторрелердің саны 50–60-тан 600-ға дейін деп бағаланады. Олар үнемі абайлап өртеп, шөпті жазықтарды тазалап отырды және бұл әдісті орманның астындағы өсімдіктерді бақылау үшін де қолданды. Бұл жерді басқару тәсілі аң аулау мен азық-түлік жинауды жеңілдетті. Еуропалық отарлаушылар Паллиттёррелер аймақтан жойылғаннан кейін, орманның бұрын тазартылған жерді қаншалықты тез қайта жамылғанын байқады. Олар жыл маусымына қарай аймақты аралап, кем дегенде Моль-Крикке дейін баратын, ал кейде қабықтан жасалған үйлерде тұратын. Олар Гог тау жотасынан охр тасын қазып алып, оны Тасманиядағы басқа аборигендермен саудаластырды. Паллиторрелер Меандер аймағындағы, мысалы, Джекис Марш сияқты жерлерде жиналатын. «Джаки» атауы аборигендерді атау үшін қолданылатын қарапайым сөз. Шамамен 1824 жылдан бастап еуропалық отарлаушылардың қозғалысы және олардың шаруашылық әрекеттері Паллиттёрре жерлеріне енуіне және екі топтың арасында жиі қақтығыстарға әкелді. Конфликт уақыт өте келе күшейе түсті. 1827 жылы еуропалықтардың әрекеттеріне жауап ретінде аборигендердің отарлаушыларды өлтіруі, отарлаушыларды жерден қуу мақсатымен жасалған ұйымдасқан әрекеттің бір бөлігі болған сияқты. Конфликт пен зорлық-зомбылық еуропалықтар мен аборигендер тарапынан болды, бірақ еуропалықтар тарапынан көбірек болды. Еуропалық аурулар, қасақана кісі өлтірулер, Басс бұғазының аралдарына мәжбүрлі түрде жер аударылу және аборигендерді олардың жерінен және азық-түлік көздерінен қуу олардың санын азайтты. Бұл азаю соншалықты болды, 1834 жылы Джордж Август Робинсон, аборигендерді қорғаушысы, аймақта тек бір әйелді таба алды. Паллитторрелердің өлтірген екі отарлаушысы туралы ғана мәлімет бар. Паллитторрелердің қаншасы өлтірілгені тіркелмеген; Тасмания университетінің аборигендерді зерттеу оқытушысы Шейне Брин жүзден астам деп есептейді. Паллиттёрлерді олардың жерінен алып тастау, Тасманиядағы басқа да оқиғалармен ұқсас үрдіс, көбінесе қасақана болды. Губернатор Артурдың қасақана жариялаған саясаты – жергілікті халықты жерден алып тастап, оны еуропалық қоныстанушыларға беру болды.

The Pallittorre's numbers have been estimated from as low as 50–60 to as high as 600. They maintained cleared grassy plains by regular careful burning, and used this method also to control undergrowth in the forests. This land management technique enabled easier hunting and food gathering. European colonists noted, after the Pallittorre had been eliminated from the area, how the forests rapidly reclaimed the formerly cleared land. They ranged across the land on a seasonal basis, at least as far as Mole Creek, and lived in villages of bark huts at times. They mined ochre in the Gog Range, trading this with other aborigines, across Tasmania. The Pallitorre congregated in areas in the Meander area, such as Jackeys Marsh the name 'jackey' being a colloquial term for Aboriginal people. From c.1824 the movement of European colonists and their farming practices onto Pallittorre lands brought the two groups into often violent conflict. The conflict increased over time. In retaliation for acts by Europeans, killings of settlers by aborigines in 1827 appear to have been part of a coordinated effort to drive the settlers away. The conflict and violence was from both Europeans and aborigines, though more the former than latter. European disease, deliberate killings, forced exile to the islands of Bass Strait, and the driving of the natives from their land and food sources reduced their population. This reduction was such that during an 1834 visit George Augustus Robinson, Protector of Aborigines, could find only one woman in the area. There are only records of two colonists killed by the Pallittorre. The number of Pallittorre killed is not recorded; Shayne Breen—Lecturer in Aboriginal Studies at the University of Tasmania—has estimated more than one hundred. The removal of the Pallittorre from their land, a pattern echoed across Tasmania, was largely intentional. Deliberate policy, promulgated by Governor Arthur, was to remove the native population from the land and grant it to European settlers.

Еуропалық қоныстану

Меандр аймағын еуропалықтар алғаш рет 1822 жылы, жер бөлісінен бұрын қоныстанды. Көптеген жер бөлістері үлкен болды (мыңдаған акр). Үкімет актілері, әсіресе 1858 жылғы "Бос жерлер туралы" заң, кішірек жер иеленушілерді қолдауға және ынталандыруға мүмкіндік берді. Бұл заң корольдік жерлерді сатуға мүмкіндік берді; 1878 жылға қарай 16 шаруашылық кішірек жерлерге ие болды.

Кішірек жер бөлістері халықтың өсуіне әкелді. 1900 жылы қазіргі қаланың жанындағы поселенің жоспары жасалып, құрылыс үшін резервтелді. Бұл алғашқы поселе 1901 жылы ресми жарияланды, бірақ дамымады, тек қағаз жүзінде ғана қалды. Поселе алғаш рет жақын орналасқан Чешунт иелігінің атымен Чешунт қаласы деп аталды, бірақ бұл аймақ шамамен 1888 жылдан бері бейресми түрде Меандр деп танылды. Қазіргі қала аз қашықтықта жоспарланып, салынды, содан кейін 1907 жылы ресми жарияланды. Меандр 1968 жылы жергілікті аудан ретінде тіркелді.

География

Меандр өзені Хантсман көлі арқылы батыстан шығысқа қарай ағып, шығыс шекарасының бөлігін құрайды, содан кейін солтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай ағып, батыс шекарасының бөлігін құрайды.

Жол инфрақұрылымы

Highland Lakes Road (A5 жолы) қысқа ғана уақытқа солтүстік шекараға жанасады. C167 жолы (Meander Road / Main Road / Huntsman Road) солтүстіктен кіріп, оңтүстік-шығыстағы Huntsman көліне дейін өтеді, онда аяқталады, ал жол нөмірізсіз Meander Falls-қа қарай жалғаса береді. C166 жолы (Cheshunt Road) C167 жолымен қиылысып, батысқа қарай, шекараның кішкентай бөлігін қамти отырып, шығып кеткенше дейін созылады.

Демография және халық

Меандер қалашығы және оны қоршаған аймақта 2006 жылғы халық санауы бойынша 293 адам тұрды.

Білім

Меандердегі білім беру 1891 жылы басталды, сол кезде үкімет Англия шіркеуінің Меандер бөлімшесінен ғимаратты жалға алды, қазір бұл ғимарат Жесенбілік мектеп деп аталады. Мектеп салу жоспарланғандықтан, оны екі жылға жалға алуға келісті. "Батыс Меандер мектебінің" алғашқы мұғалімі Мэри Джонсон 1891 жылы мектеп ашылғаннан бастап 1917 жылға дейін 21 жыл бойы сабақ берді, содан кейін Делорейндегі оқытушылық қызметке өтті. 1926 жылы Меандердегі оқушылар саны 80-90-ға жетті, бірақ Монтанадан келген оқушылардың уақытша көбеюі мүмкін, себебі Монтанадағы мектеп өрттен зақымданып, қайта жаңартылып жатқанда оқушылар уақытша Меандерге келді. Монтана мектебінің ғимараты 1947-1948 жылдары Меандер мектебінің құрамына қосылды. Алтын аңғарда 1870 жылдан 1945 жылға дейін мектеп жұмыс істеді, бастапқыда жартылай күндық мектеп ретінде. Өмірінің көп бөлігінде шамамен 30 оқушысы болды. Мектеп жабылғаннан кейін ғимараты Меандер мектебіне көшірілді. Батыс Крикте 1893 жылдан 1938 жылға дейін мектеп болды. Ол жабылғаннан кейін кейбір оқушылар Меандер мектебіне қатысты, ал басқалары Моль Крик және Делорейндегі мектептерге ауысты. Басқа мектептерден айырмашылығы, бұл ғимарат Меандерге емес, Моль Крик мектебіне көшірілді. Жаки Марштан келген балалар 1900 жылға дейін Меандерде білім алды, сол жылы Жаки Марш мектебі ашылды. Мектеп 1910-1922 жылдары жабылып, 1937 жылы толығымен жабылды. Мектеп ғимараты шамамен 1940 жылы Меандерге көшірілді. 1940 жылдардан бастап мектеп автобустары Жаки Марш, Монтана, Хантсман, Батыс Крик және басқа да жақын аудандардан балаларды тасыды. Оқу бағдарламасына жоғары сыныптардың білімі кірді және мектеп 1-сыныптан 9-сыныпқа дейінгі оқушыларды оқытты. 1991 жылы мектепте үш сыныпқа бөлінген 60 оқушы оқыды, оларды бес толық штатты қызметкер оқытты. 2009 жылы 62 оқушы, 1-6 сынып оқушылары және жеті оқытушы болды.

Дін

Меандердегі алғашқы шіркеу методист шіркеуі болды, ол жергілікті отбасы сыйлаған жерге Мейн-роуд пен Ист-Меандер-роуд бұрышында салынған. Ол 1886 жылы ашылды; құрылысты жергілікті методистер қаржылаған болуы мүмкін. Кейінгі шіркеулер салынғанға дейін оны барлық христиан дін өкілдері пайдаланды. Меандердің методист шіркеуі 1976 жылы көптеген басқа методист шіркеулерімен бірге Австралия Біріккен шіркеуінің құрамына кірді. Осыдан кейін шіркеу басқа дін өкілдерімен де пайдаланыла берді. 1984 жылдың 20 мамырында соңғы қызмет өткізілді, содан кейін ғимарат сатылды. Баптист шіркеуі де негізгі жолда салынды және 1923 жылы ашылды. Бұл ағаштан жасалған, ауа райына төзімді ғимарат, жергілікті қасапшы, баптист шіркеуінің алғашқы пасторының ұлы сыйлаған жерге салынған. Соңғы қызмет 1985 жылдың 28 сәуірінде өтті. Осыған дейін баптисттер мен Біріккен шіркеулердің қауымдары жиі бірігіп, органшы сияқты қызметтерді бөлісіп атқарды. 19 ғасырдың соңында Миссия шіркеуі деп аталған жексенбілік мектеп ғимараты салынды. Англия шіркеуінің Англикан дін өкілдері бұл ғимаратта кем дегенде 1891 жылдан бастап қызмет өткізіп келді. 1897 жылдың 22 қыркүйегінде жексенбілік мектеп ғимаратының жанында жаңа шіркеудің, Құтқарушы шіркеуінің іргетасы салынды. Құтқарушы шіркеуі 1898 жылдың 3 ақпанында епископ Монтагу Стоун Вигг бағыштаған кезде ашылды. 1898 жылдан 1980 жылға дейін жексенбілік мектеп ескі ғимаратта жалғасты. Жақын жердегі зиратта алғашқы жерлеу 1891 жылы жасалды. Құтқарушы шіркеуі 1902 жылдың қараша айында киеленді. 2009 жылғы мәліметтерге сәйкес, шіркеуде ай сайын 6-7 жергілікті тұрғын қатысатын қызметтер өткізіледі. Меандердегі әртүрлі дүкендер қаланың тарихында әртүрлі тауарлар сатты; кейбіреулері жанармай құю станциялары, қасапханалар және азық-түлік дүкендері ретінде жұмыс істеді. Қала ішінде әртүрлі уақытта кем дегенде алты дүкен ашық болды. XXI ғасырда ашылған жалғыз дүкен шамамен 1951 жылы ашылды және әр түрлі иелермен жұмыс істеді. 1888 жылға қарай Меандерде пошта кеңсесі болды, мүмкін алдыңғы жылы құрылған. Осыған дейін ресми емес пошта кеңсесі, жергілікті тұрғындар басқарған пошта бөлімшесі болды. Пошта кеңсесі 1977 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жеке ғимаратта жұмыс істеді. Бұл қызметті жергілікті дүкен де ұсынды. Пошта ғимаратында қолмен басқарылатын телефон станциясы болды. Ол 1975 жылдың маусымында автоматты станциямен ауыстырылды. Меандердегі алғашқы қоғамдық зал 1914 жылы салынды. Оны жергілікті тұрғын Фред Боуман салып, 1945 жылға дейін күткен, содан кейін жауапкершілікті жергілікті комитет алды. 1952 жылы жергілікті тұрғындар жаңа зал салуды шешті. Залға қаржылай көмек көрсету үшін конкурстар, билер және сатуға бұршақ өсіру ұйымдастырылды. Зал 1954 жылдың 3 желтоқсанында ашылды және шамамен 1957 жылы түпнұсқа залға қосылды. Делорейннен Меандерге дейінгі жол 1964 жылы жабылып, бұл оқиға гимназиямен және жәрмеңкемен атап өтілді. Меандер қаласына электр қуаты 1952 жылы келді, желтоқсан айында Меандер қалашығында Гидроэлектрлік комиссиясымен жабдықталған электр қуаты қосылды. Меандердегі көше шамдары алғаш рет 1971 жылдың 12 қарашасында жанып жақсы көрінді. Меандер ерікті өрт сөндіру бригадасы 1972 жылы құрылды, бірақ станса бірнеше жылдан кейін ғана салынды. Олар алғашқы өрт сөндіру машинасына 1973 жылы ие болды, оны алғашқы бірнеше жыл мүшелердің үйінде сақтауға тура келді. 1991 жылы бригадада шамамен 15 мүше болды.

The first church in Meander was a Methodist chapel, built on the corner of Main Road and East Meander Road on land donated by a local family. It opened in 1886; construction was most likely funded by local Methodists. Until subsequent churches were built it was used by all Christian denominations. Meander's Methodist church became part of the Uniting Church in Australia in 1976, along with many other Methodist churches. The church continued after this to be used by other denominations. It hosted its last service 20 May 1984 and the building was subsequently sold. A Baptist church was built, also on the main road, and opened in 1923. It was a timber framed weatherboard building, built on land donated by the first Baptist minister's son, the local butcher. The last service at the church was held 28 April 1985. Prior to this, as attendance declined, the congregations of the Baptist and Uniting Churches had often combined, and roles such as the organist were shared. A Sunday School building, originally known as the Mission Church, was built in the late 19th century. The Anglican Church of England was holding services in this building from at least 1891. On 22 September 1897 the foundation stone of a new church, St Saviour's, was laid, next to the Sunday School building. St Saviour's opened 3 February 1898 when it was dedicated by Bishop Montagu Stone Wigg. Sunday School continued in the old building from 1898 to c.1980. The nearby cemetery had its first burial in 1891. St Saviour's was consecrated in November 1902. The church, as of 2009, holds monthly services attended by 6–7 local parishioners. Different stores in Meander have sold a wide variety of goods over the life of the town; some have operated as petrol stations, butchers and grocers. At least six stores have been open at different times in the town. The only store open in the 21st century opened c.1951 and has run under various owners. There was a post office in Meander by 1888, probably started the previous year. Prior to this there was an unofficial post office, a mail depot run by locals. The post office continued in a separate building until then postmaster, Harold Taylor, retired in 1977. After this post function was a service provided by the local store. There was a manual telephone exchange in the post office building. This was replaced with an automatic exchange in June 1975. The first community hall at Meander was built in 1914. It was built by local resident Fred Bowman, who maintained it until 1945 when responsibility was taken over by a local committee. Locals decided, in 1952, to build a new hall. Funding from the hall came from, competitions, dances and the growing of peas for sale. The hall opened 3 December 1954 and was physically joined to the original c.1957. The Road from Deloraine to Meander was sealed in 1964, an event of some note that was celebrated with a gymkhana and fair. Mains electricity reached Meander in 1952 when power, supplied by the Hydro Electric Commission, was switched on in Meander's township area December 1952. Meander's street lights were first turned on 12 November 1971. The Meander volunteer fire brigade was formed in 1972, though a station was not built until some years after. They received their first fire truck in 1973, which had to be kept at member's houses for the first few years. In 1991 the brigade had approximately 15 members.

Өнеркәсіп

Аудандағы тығыз орманды болуына байланысты, 1830-шы жылдары ағаш кесу өнеркәсібі маңызды және ерте дамыған сала болды. 20-шы ғасырдың басында Меандерде және оның төңірегіндегі елді мекендерде 20-ға жуық ағаш кесу зауыты болған. Халық тығыздығының артуына және жер учаскелерінің кішіреюіне байланысты Меандерде ағашқа деген сұраныс өсті, нәтижесінде 1910-1920 жылдары Меандерде жаңа ағаш кесу зауыттары салынды. Осы зауыттардың кейбіреулері 20-шы ғасырдың соңына дейін жұмыс істеді. Кейіннен ағаш кесу өнеркәсібі, ішінара ағаш тапшылығына байланысты төмендеді. Timberworld – бұл оның жалғыз бизнесі болмаса да, қазіргі кездегі жалғыз ағаш кесу зауыты. Ол 1985 жылы жергілікті австралиялық қара ағаш, мирт жағажайы және Blackheart Sassafras ағаштарын жеткізу үшін ашылды, бастапқыда бұрынғы баптист шіркеуінің ғимаратында орналасқан. 1990 жылдан бастап оған Керин Бут пен Ким Бут иелік етіп, басқарды және ол бұрынғы Каммингс Брос ағаш кесу зауытының орнына көшірілді. Аймақтағы соңғы фабрикалар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жабылды. Меандерде шамамен 1876 жылдан бері тұрақты темірші болды, бірақ одан бұрын жеке меншіктерде де теміршілік жұмыстары жүргізілген. Теміршілік жекелеген өнеркәсіп ретінде 20-шы ғасырдың басында да жалғасты. 1980-ші жылдардағы жаңа заңнама, мал сою кезіндегі гигиеналық стандарттарды күшейткеннен кейін, Меандерде мал сою орны ашылды. Ол 1986 жылы тіркелді. Бұрын мал сою бейресми немесе үй шаруашылығы деңгейінде жүзеге асырылған.

Спорт

Меандердің австралиялық футбол клубы 1923 жылы құрылды, ол Чудли қауымдастығында ойнады және 1931 жылы қауымдастықтың чемпионатында жеңіс одіс алды. Клуб Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ойынды тоқтатты. Соғыстан кейін Орталық қауымдастыққа, содан кейін Делорейн қауымдастығына көшті. 1966 жылдан 1976 жылға дейін Esk қауымдастығының құрамында болды, кейін Делорейнге оралды. Клуб 1982 жылы ойыншылардың жетіспеуі және жергілікті тұрғындардың қолдауының болмауына байланысты жабылды. Меандерден шыққан кейбір футболшылар кейінірек ойындағы жетістіктерімен танымал болды. Карл Уотсон Латроб Сениорс клубына өтуден бұрын Меандер клубында ойнады. Ол 1925-31 жылдары «Ричмонд» және 1932 жылы Виктория футбол лигасының соңғы маусымында «Эссендон» сапында өнер көрсетті. Рон МакГоуэн 1950 жылдары Меандер мектебінде оқыды. 1965 жылдан 1972 жылға дейін 92 матч өткізген «Футскрей» клубында ойнағанға дейін Тасманияның түрлі клубтарында доп теуіп жүрді. Кейін «Оңтүстік Аделаида» клубында ойнады және «Футскрей» клубының іріктеу комитетінің төрағасы болды. Меандер крикет клубы шамамен 1896 жылы құрылды. 1912-1921 жылдары жабылып, 1927-1984 жылдары көбінесе әлеуметтік ойындармен айналысты. Клуб 1980 жылдары жарыстарға қатысу үшін қайта құрылды, жаңа бетондық алаң салынды. 1991 жылы Вестморленд крикет қауымдастығының «А» сыныбында ойнады. 2012 жылы 2009 жылдан бері клуб төрағасы болып табылатын Нил Уильям Джонстон Меандер қауымдастығына көрсеткен қызметі үшін Австралия орденінің медалімен марапатталды. Ол сондай-ақ өрт сөндіру бригадасының негіздеуші мүшесі, жергілікті кеңесші және футбол, бадминтон және баскетбол клубтарының жұмысына қатысты. 1970 жылдардың соңында қойшы иті клубы ашылды. Меандер төрт рет Тасмания чемпионатын және 1990 жылы бір рет Австралия чемпионатын қабылдады, сол кездегі чемпион Меандер клубының мүшесі Генри Хоман атанды. Бұл шара Австралиялық қойшы иті жұмысшылары қауымдастығының «Жоғары Австралия чемпионаты» болды. Меандерде 1960 жылдан шамамен 1977 жылға дейін баскетбол клубы жұмыс істеді. Клуб баптист шіркеуімен байланысты христиандық баскетбол клубы болды.

Meander's Australian rules football club was formed in 1923, playing in the Chudleigh Association, and won the Association premiership in 1931. The club stopped playing during World War II. After the war they moved to the Central Association, and later the Deloraine Association. From 1966 to 1976 they were part of the Esk Association before returning to Deloraine. The club closed in 1982 due to a lack of both players and support from locals. Some footballers from Meander were noted for their later success in the game. Carl Watson played in the Meander club, before moving to the Latrobe Seniors. He played for Richmond 1925–31 and Essendon for his final Victorian Football League season in 1932. Ron McGowan was at Meander School in the 1950s. He played in various clubs in Tasmania before starting with Footscray where he played 92 games from 1965 to 1972. He later played with South Adelaide, and spent time as Footscray's chairman of the selection committee. The Meander cricket club formed circa 1896. It closed from 1912 to 1921 and during 1927–1984 it was mostly involved in social games. The club was revived for competition in the 1980s; a new concrete pitch was built. In 1991 they played in the 'A' Grade of the Westmoreland Cricket Association. In 2012, Neil William Johnston, club chairman since 2009, was awarded the Medal of the Order of Australia in the general division for service to the community of Meander. He was also a founding member of the fire brigade, local Councillor and involved with the football, badminton and basketball clubs. A sheep dog club opened late 1970s. Meander has hosted the Tasmanian Championships four times and the Australian Championships once, in 1990, when the champion was Meander club member Henry Homan. This event was the "Supreme Australian Championship" of the Australian Sheepdog Workers' Association. Meander had a basketball club from 1960 to c.1977. The club was primarily a Christian basketball club associated with the Baptist church.