Құс көзді көбелектер: қорғану механизмі мен эволюциясы
Owl butterfly
Көбелектер Caligo: Оңтүстік Американың "түнгі бақылаушысы". Ірі көзшеңдерімен танымал, орманды жерлерде ұшып, хищниктерден сақтану үшін қараңғыда активті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Калиго туысына жататын қосқанатты көбелектер
Members of brush footed butterfly genus Caligo
Бүркітқұйрық көбелектері – Калиго туысына жататын түрлер және олар үлкен көзшешіктерімен танымал, олар бүркіттің көздеріне ұқсайды. Олар Мексика, Орталық және Оңтүстік Американың жаңбырлы ормандары мен екінші деңгейлі ормандарында кездеседі. Бүркітқұйрық көбелектері өте ірі, және бірнеше метр ғана ұша алады, сондықтан құс жыртқыштары оларды қоныстанған жеріне дейін оңай жетеді. Алайда, көбелектер көбінесе қараңғыда ұшады, сол кезде құс жыртқыштары аз болады. Латынша атауы олардың белсенділік уақытын көрсетеді; caligo сөзі қараңғылықты білдіреді. Кейбір бүркітқұйрық көбелектері жұптасу кезінде топтасады.
The owl butterflies are species of the genus Caligo and are known for their huge eyespots, which resemble owls' eyes. They are found in the rainforests and secondary forests of Mexico, Central and South America. Owl butterflies are very large, , and fly only a few meters at a time, so avian predators have little difficulty in following them to their settling place. However, the butterflies preferentially fly in dusk, when few avian predators are around. The Latin name may possibly refer to their active periods; caligo means darkness. Some owl butterflies form leks in mating behavior.
Қанат үлгісінің функциялары
Қанат астындағы өрнек өте жасырын. Көз үлгісі мимикрияның жалпыланған түрі болуы мүмкін. Көптеген кішкентай жануарлар ашық түсті қабықшасы және үлкен оқушысы бар көзге ұқсас өрнектерге жақындаудан тартынатыны белгілі, бұл көптеген көру арқылы аулайтын жыртқыштардың көзіне ұқсайды. Батезиандық мимикрия теориясына сәйкес, Caligo көбелегінің қанаттарындағы өрнек кесіртке немесе қосмекенді сияқты жыртқыш жануардың басына ұқсайды. Бұл демалып жатқанда, тамақтанатын немесе жұптасқанда, сондай-ақ қуыршақтан шыққанда жыртқыштарды қорқытуға тиіс. Көздердің жыртқыштарға қарсы механизм ретіндегі ролі 19 ғасырдан бері талқыланып келеді. Олардың пайда болуын түсіндіру үшін бірнеше гипотезалар ұсынылған. Кейбір көбелектерде, әсіресе Сатирина тұқымдасына жататындарда (мысалы, қақпашы және сұр көбелектерде), оcelli (көзшелер) құстардың шабуылын осал денеден аудармалап, артқы қанаттың шетіне немесе алдыңғы қанаттың ұшына бағыттайтын алдау құралы ретінде қызмет ететіні көрсетілді. Алайда, Стивенс және авторлардың (2008) зерттеулері көзшелер мимикрияның бір түрі емес екенін және олар көзге ұқсайтындықтан жыртқыштарды қорқытпайды деп көрсетеді. Керісінше, қанаттардағы өрнектердің айқын контрасты жыртқыштарды қорқытады. Бірақ бұл зерттеуде жыртқыш жануардың басы сияқты айналадағы нысандардың ықпалы тексерілген жоқ. Сондай-ақ, жануарлар басқа түрлерді осылай күрделі түрде имитациялаудың себебі әлі де жауапсыз қалды.
The underwing pattern is highly cryptic. It is conceivable that the eye pattern is a generalized form of mimicry. It is known that many small animals hesitate to go near patterns resembling eyes with a light colored iris and a large pupil, which matches the appearance of the eyes of many predators that hunt by sight. According to the Batesian mimicry theory the pattern on the wings of Caligo resemble the head of a predator like a lizard or an amphibian. It should deter predators while resting, feeding, mating, or emerging from the pupa. The role of eyespots as antipredator mechanisms has been discussed since the 19th century. Several hypotheses are suggested to explain their occurrence. In some butterflies, particularly Satyrinae (such as the gatekeeper butterfly and the grayling), it has been shown that ocelli (eyespots) serve as a decoy, diverting bird attack away from the vulnerable body, and towards the outer part of the hindwings or the forewing tip. Research of Stevens et al. (2008), however, suggests that eyespots are not a form of mimicry and do not deter predators because they look like eyes. Rather the conspicuous contrast in the patterns on the wings deter predators. In this study, however, the influence of surrounding forms, like the head region of a predator, was not tested. Also the question why animals evolved such complex imitations of other species is left unanswered.