Сан-Паулу қаласының Либердаде ауданы: Жапондықтардың отаны және тарихы

Кіріспе

Сан-Паулу ауданы, Бразилия

Либердаде (libeʁˈdadʒi, еркіндік; リベルダージ) – Бразилияның Сан-Паулу қаласындағы Се субпрефектурасының бір ауданы. Әртүрлі есептер бойынша, бұл Жапониядан тыс жердегі ең ірі этникалық жапондық қауымның отаны.

Тарих

Либердаде бұрын 19 ғасырдың соңына дейін "Campo da Forca" (Асқың алаңы) деп аталатын, құлдар мен сотталғандарды атқаруға арналған аймақ болды. Құлдар үшін азаттыққа (liberdade) жетудің жалғыз жолы – өлім деп есептелді. Сотталғандар Igreja Nossa Senhora da Boa Morte (Жақсы Өлімнің Анасы шіркеуіне) соңғы дұғаларын оқу үшін, тез және ауырсынусыз өлім тілеу үшін әкелінетін. Құлдар мен сотталғандар қазір Либердаде деп аталатын Largo da Forca (Асқың алаңы) алаңында атқарылды. 1774 жылы Cemitério dos Aflitos (Азап шеккендер зираты) өлім жазасына кесілген құлдарды, өз-өзіне қол жұмсағандарды және басқа жерде жерлеуге мүмкіндік болмаған адамдарды жерлеу үшін құрылды. 20 ғасырда зираттың орнына тұрғын үйлер салынды, ал Rua dos Estudantes көшесіндегі қарапайым Capela dos Aflitos сол дәуірден қалған ескерткіш. Igreja da Santa Cruz das Almas dos Enforcados (Асқыңдардың жаны Санта Круз шіркеуі) алаңның оңтүстігінде орналасқан және Campo da Forca-дағы қаза тапқандарды еске алады. Алаңда 1891 жылға дейін өлім жазасы орындалды, содан кейін алаң Либердаде деп аталды. Жапон халқының бұл ауданда қоныстануы 1912 жылы басталды. Бұған себеп – аймақтағы барлық үйлердің жертөлесі болғандықтан, бірнеше отбасы тұратын үйлерді жалға алу өте арзан болды, бірақ тұрғын жағдайы нашар еді. Орналасқан жерінің ыңғайлылығынан жұмысшылар оңай қатынап, жаңа ғана құрылып келе жатқан Nipo Brazilian қауымдастығын (Никкейлер деп аталды) қолдады. Келесі онжылдықтарда олармен бірге қытай, тайвандық, корей және окинавалық иммигранттар да Бразилияға көшіп келді. 20 ғасырдың басында осы иммигранттарға қызмет көрсету үшін коммерциялық қызметтер пайда бола бастады: жатақханалар, импортталған тауарлар сататын базарлар, тофу дайындайтын үйлер, манжу (жапон тәттісі) дайындайтын үйлер, сондай-ақ жұмыс орындарын ашатын фирмалар. Осының нәтижесінде Либердаде "жапондық көше" атанды. 1915 жылы Taisho Shogakko (Тайшо бастауыш мектебі) жапон иммигранттарының балаларын, шамамен 300 оқушыны оқыту үшін құрылды. 1932 жылы Сан-Паулу қаласында шамамен 2000 жапон тұрды. Олар тікелей Жапониядан, сондай-ақ Сан-Паулу облысының ішкі аудандарынан, плантациялардағы жұмыс келісімшарттарын орындағаннан кейін, дамып келе жатқан қалада жұмыс іздеу үшін келді. 1946 жылы "Никкейлер" арасында соғыстан кейінгі алғашқы мерзімді басылым – São Paulo Shimbun газеті құрылды, сондай-ақ әлі күнге дейін жұмыс істеп тұрған Sol Bookstore (Тайёдо) кітап дүкені ашылды, онда жапон кітаптарын табуға болады. 1947 жылдың наурыз айында профессор Масахико Маруяма құрған оркестр Либердаде даңғылындағы Paulista мұғалімдер орталығының концерт залында соғыстан кейінгі алғашқы концертін өткізді. 1953 жылы Ёсиказу Танака Rua Galvão Bueno көшесінде 5 қабатты ғимарат ашты, онда зал, мейрамхана, қонақ үй және 1500 көрерменге арналған үлкен проекциялық зал – Cine Niterói орналасқан. 1964 жылдың сәуір айында Сан-Паулудағы Жапон мәдени қауымдастығының (Бункё) ғимараты ашылды. 1970 жылдары Либердаде метро станциясы 1-ші желінің құрамына енді, бұл Сан-Паулу метросының бірінші желісі болып табылды және аймақтың қалалық құрамын өзгертті.

Liberdade was previously known as "Campo da Forca" (Field of the Gallows) until the late 19th century, and was an area reserved for the execution of slaves and convicts. Death was considered the only path to liberty (liberdade) for slaves. The condemned were led to the Igreja Nossa Senhora da Boa Morte (Church of Our Lady of Good Death) to perform a final prayer for a rapid and painless death. Slaves and convicts were executed in the Largo da Forca (Gallows Square), the public square now known as Praça da Liberdade. Cemitério dos Aflitos (Cemetery of the Afflicted) was created in 1774 to bury executed slaves, people who had committed suicide, and others who could not be interred elsewhere. The cemetery was replaced by housing development in the 20th century, and the simple Capela dos Aflitos on Rua dos Estudantes is a remnant of the era. Igreja da Santa Cruz das Almas dos Enforcados (Church of Santa Cruz of the Souls of the Hanged), prominently located to the south of the public square, commemorates the dead of Campo da Forca. Executions were carried out in Campo da Forca until 1891, and the square was renamed Liberdade. The Japanese presence in the neighborhood began in 1912. One of the reasons for this was that almost every property in the region had a basement, making rent incredibly cheap by housing multiple families, albeit at a poor quality. Due to its location, workers could get around easily and support the nascent Nipo Brazilian community (known as Nikkeis). Their presence would be accompanied by the Chinese, Taiwanese, Korean and Okinawan immigrants to Brazil in the upcoming decades. By the early 20th century, commercial activities began to emerge to service this immigrant population: hostels, markets with imported goods, a house that made tofu, another that made manjū (a Japanese confection), and also job creating firms, Liberdade gained the label of "the Japanese street". In 1915, the Taisho Shogakko (Taisho Primary School) was founded to educate the children of the Japanese immigrants, then approximately 300 people. In 1932, there were about 2,000 Japanese people in the city of São Paulo. They came directly from Japan and also from the interior of São Paulo, after concluding their work contracts on plantations, in search of a work opportunity in the booming city. 1946 saw the founding of the São Paulo Shimbun newspaper, the first postwar periodical among the Nikkei, as well as the inauguration of the still operating Sol Bookstore (Taiyodo), where Japanese books can be found. In March 1947, an orchestra formed by Professor Masahiko Maruyama performed the first post war concert, in the Auditorium of the Paulista Teacher's Center on Avenida Liberdade. In 1953, Yoshikazu Tanaka inaugurated a 5 story building on Rua Galvão Bueno, with a hall, restaurant, hotel and a large projection room on the ground floor with room for an audience of 1,500 named Cine Niterói, which grew to rival other Japanese operated theaters in the region. In April 1964, the Japanese Cultural Association of São Paulo (Bunkyô) building was inaugurated. In the 1970s, the subway station of Liberdade was constructed as part Line 1, the first São Paulo Metro line, altering the urban composition of the region.

Шолу

Либердаде бразилиялық нипо-бразилиялықтар мен жапон мәдениетінің ауданы ретінде кеңінен танымал. Қазіргі уақытта Либердадеде қытай, тайвандықтар және корейлер де көптеп тұрады, ал бұл аудан бұрын негізінен афроамерикандықтармен қоныстанған. 1974 жылдан бері Либердадеге кіреберіс тоғыз метрлік қызыл тории қақпасымен белгіленген. Rua Galvão Bueno көшесінде орналасқан бұл алып құрылыс – ауданның ерекше символы. Либердаде 1970 жылдары Сан-Паулу метро желісіне қосылып, сауда үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. Бүгінде қаланың ішінде және сыртынан мыңдаған туристер Либердадедегі жақсы танымал апталық жәрмеңкеге қолөнер бұйымдарын сатып алу үшін әр апта соңында келіп тұрады. 2008 жылдың қаңтар айында Бразилияға жапон иммиграциясының 100 жылдығын мерекелеу мақсатында мэр Гилберто Кассаб кварталды қайта жаңарту жобасын бекітті. Қайта жаңарту жұмыстарының 40 пайызы 2008 жылдың маусым айында Сан-Паулуға келген тәж мұрагері Нарухитоның сапарына дайындалу үшін жүргізілді. Либердаде – көптеген топтардың, әсіресе жапон мәдениетіне қызығатын жастардың жиналатын орыны.

Медиа

Либердадеде бұрынғы жапондық газет «Сан-Паулу Шимбун» жарық көрген. Либердадеде жапондық «Nikkey Shimbun» газеті және оның португал тіліндегі «Jornal Nippak» газеті шығарылуда.

Мәдениет және демалыс

Ауданда бірнеше шіркеу бар, мысалы "Igreja Santa Cruz das Almas dos Enforcados", "Capela Nossa Senhora dos Aflitos", марониттердің "Nossa Senhora do Líbano" шіркеуі және бірнеше евангелистік шіркеулер. Бразилиядағы жапон иммиграциясы тарихи мұражайы (Museu Histórico da Imigração Japonesa no Brasil) (ブラジル日本移民史料館) Либердадеде орналасқан.

Қол жеткізу

Либердадеге Сан-Паулу метрополитені (Жапон Либердаде станциясы) қызмет көрсетеді, ол 1-ші желінің (көк) станциясы. Станция 1975 жылы ашылған және күніне 21 000 жолаушыға қызмет көрсетеді. Станцияға кіру Praça da Liberdade арқылы жүзеге асырылады.