Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ армиясының маманы Марио Лозано (ту. 1969/1970) – АҚШ армиясының маманы, ең белгілісі – Италияның құпия қызметі офицері Никола Калипаридің өліміне қатысы бар екені үшін итальяндық сотта айыпталуы. Бұл оқиға «Ирландия жолы» деп аталатын жерде, Джулиана Сгренаны құтқарудан кейін болған. Лозано бұл оқиғаға қатысқан жалғыз американдық солдат емес, бірақ Калипариді өлтірген пулеметтен оқ атқандықтан, көп көбірек назар аударды. Ол Нью-Йорк армиясының Ұлттық гвардиясының 69-шы жаяу әскер полкінің 42-ші жаяу әскер дивизиясының 1-ші батальонына қарасты болған. 2007 жылы Италияның жоғары соты Италияның бұл іс бойынша құзыреті жоқ екенін шешті, бірақ 2008 жылы Италияның Жоғарғы соты бұл шешімді қате деп таныды.
United States Army specialist
Mario Lozano (b. 1969/1970) is a United States Army specialist, best known for once being indicted by an Italian court for his role in the death of Italian Secret Service officer Nicola Calipari in a supposed incident on Route Irish, immediately following the rescue of Giuliana Sgrena. Lozano was not the only American soldier involved in this incident, but received much more attention because he was the one who fired the machine gun killing Calipari. He was assigned to the 1st Battalion of the 69th Infantry Regiment, 42nd Infantry Division of the New York Army National Guard, based in Manhattan. In 2007, a superior Italian court decided that Italy had no jurisdiction in this case—though renewed, this motivation has been since dubbed as wrong by the High Jury Italian court in 2008.
Ерте өмір және білім
Лозано негізінен пуэрто-риколық текті, бірақ оның әкесінің әкесінің шешесі жартылай сицилиялық текті болған. Ол Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында туған.
Lozano is largely of Puerto Rican ancestry, although he has a paternal grandfather who was half Sicilian ancestry. He is a native of the Bronx borough of New York City, New York.
Никола Калипаридің өліміне қатысы
Лозано Бағдадта БП 541-де болған даулы оқиға кезінде құпия қызмет агенті Никола Калипариді атып өлтірді. Бұл – тосқауыл позициясы (көлік қозғалысына жол бермейтін, жылжымалы түрде орналасқан жол кесу) Вернон жолынан Ирландия жолына жалғасатын пандустың тоқсан градустық бұрылысынан кейін орналасқан еді. (Жол қатты күзетілген Жасыл аймақ пен Бағдад халықаралық әуежайының арасында жатқан.) Калипари ирактық бүлікшілер ұстаған итальяндық тәуелсіз журналист Джулиана Сгренаны босату бойынша сәтті миссиядан оралды. Атыс кезінде Сгрена мен Калипаридің әріптесі Андреа Карпани да жараланды. Лозано мен оның жасағына елші Джон Негропонтетің қаладан әуежайға баратын кортежінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тосқауыл позициясын құру тапсырылған. Елшінің кортежі жиырма минут бұрын өткенімен, диспетчерлік бөлімшемен байланыс үзілуі (бөлімше жаңа ғана Иракқа келген және алғашқы жұмысын бастаған еді) Лозаноның отрядының қалыптасқан уақыттан – алпыс бес минутқа артық, сегіз сағаттан астам уақыт бойы орналасқандығын көрсетті. АҚШ армиясының ішкі тергеуі Лозаноны қандай да бір құқықбұзушылықтан ақтап, ол қолданыстағы ережелерге сәйкес әрекет еткен деген қорытындыға келді. Әскери тергеу барысында Калипари бұрын Бағдадтағы АҚШ елшілігімен байланыста болған және Сгренаны босату үшін АҚШ коалициялық күштерімен ақпарат алмасып, жұмыс істеген, бірақ құтқару операциясы туралы елшілікке хабарламағаны анықталды. Сонымен қатар, оқиға болған жерге жақын жерде екі күн бұрын көлік құралына жасалған шабуылда Лозаноның екі сарбазы қаза тапқан. Оның М240В пулеметінен 58 оқ жоғалған, бірақ сот-медициналық сараптама көрсеткендей, көлікке барлығы 11 оқ тиген, оның 2-еуі алдыңғы әйнекке кірген. Лозано тергеушілерге қалған оқтарды қаруын сынап баққанда және жылдам келе жатқан көлікке ескерту үшін оқты бағыттап, тосқауыл позициясынан туындаған қауіп туралы хабарлауға тырысқанда атқанын айтты. Италия билігі дайындаған қосымша есепте Лозаноны ғана кінәлі деп айыптағаннан гөрі, тосқауыл позициясының дұрыс емес орналасуына (екі тас жолдың арасындағы бір бағытты пандустың соңында) және тиісті ескерту сигналдарының немесе тікенек сымдарының болмауына назар салынды. Италиялық есепте БП-ден көрінетін жолдың ұзындығы шектеулі болғандықтан, Лозано кірме көліктерді ескертуге арналған іздеу шамдары мен пулеметке жауапты болғандықтан, жағдайға ден қоюға, іздеу шамдарын бағыттауға, көлікке ескертуге, тоқтамайтынын бағалауға, қаруды дайындауға, нысанаға алуға, ескерту оқтарын атқызуға және содан кейін тоқтату оқтарын атқызуға бірнеше секунд ғана уақыты болды.
Lozano shot and killed Secret Service agent Nicola Calipari in Baghdad during a disputed incident at BP 541, a blocking position (a loose term indicating a mobile roadblock that allows no traffic to pass) located behind a ninety degree turn on the ramp joining Route Vernon to Route Irish. (The road was between the heavily fortified Green Zone and Baghdad International Airport.) Calipari was returning from a successful rescue mission to liberate Giuliana Sgrena, an Italian independent journalist, detained by Iraqi insurgents. Both Sgrena and a colleague of Calipari, Andrea Carpani, were wounded in the shooting. Lozano and members of his squad had been directed to set up the blocking position as part of security measures for Ambassador John Negroponte's convoy from the city to the airport. Although the ambassador's convoy had already passed twenty minutes earlier, a communications failure with the dispatching unit (which had just deployed to Iraq, and was on the job for the first time), meant that Lozano's squad had been in place for more than eighty minutes, sixty five minutes over the customary length. An internal U. S. Army investigation cleared Lozano of any wrongdoing and concluded that he acted within the standing rules of engagement. It was pointed out during the Army investigation that Calipari, who had previously been in contact with the United States Embassy in Baghdad and had previously been sharing information and working with US Coalition forces in order to free Sgrena, did not share information about the rescue attempt with the embassy. In addition, two members of Lozano's unit were killed two days previously in a car bombing very near to where the incident occurred. While 58 bullets were missing from his M 240B machine gun, forensic evidence showed that the vehicle had been struck only a total of 11 times by the 7.62mm bullets, and that 2 had entered through the windshield. Lozano told investigators that he had fired the remaining bullets while test firing his weapon and while attempting to walk the bullets up to the speeding car to warn it of the impending danger from the blocking position. A related report and issued by Italian authorities, rather than accusing Lozano of being the sole culprit, pointed to the inappropriate placement of the blocking position (at the end of a one way ramp between two highways) and lack of proper warning signals and/or concertina wire. The Italian report stated that because of the short span of visible road from the BP, Lozano, being in charge of both the searchlight used to warn incoming vehicles and of the machine gun, had only seconds to react, point the searchlight, warn the vehicle, assess it was not halting, man the weapon, aim, shoot warning shots, and then disabling shots.
Видео
2007 жылдың 8 мамырында Италияның Canale 5 телеарнасы оқ атылғаннан кейінгі алғашқы сәттерді көрсететін видеоны көрсетті. Видеода Калипаридің машинасы оқ атылғаннан кейін жолда тоқтаған, есігі ашық, фаралары жанған және АҚШ армиясының бронелі Хамви көлігінен шамамен 50 метрден астам қашықтықта тұрғаны көрінеді. Бұл видео АҚШ тарапының машинасы фаралары өшірілген күйде келгенін және Лозано оған 50 метрден жақын арада оқ атқан деген мәлімдемесімен қайшы келеді.
On May 8, 2007, the Italian television channel Canale 5 broadcast a video of the first moments after the shooting. In this video, Calipari's car is seen stopped on the road after the shooting, with the door open, the lights switched on, and apparently more than 50 meters away from the US Army Armored Humvee. This video contradicts claims by the US that the car was traveling with its lights switched off and was fired upon by Lozano when it was less than 50 meters from his position.
Саяси әсері
Калипаридің қайтысы үлкен халықаралық оқиғаға әкеп соқты, себебі жоғары наградалармен марапатталған SISMI агенті Калипари Италияда ұлттық қаһарманға айналған еді. Осының салдарынан, Италия үкіметіне оқ ату оқиғасы бойынша тағы бір тергеуді, бұл жолы итальяндық прокурорлар жүргізетінін, жария түрде қолдау көрсету үшін үлкен қысым жасалды. Италия Премьер-Министрі Сильвио Берлускони 2005 жылдың 5 мамырында Парламентте үкімет Калипаридің қайтысына қатысты ағымдағы сот тергеуін толық қолдауға дайын екенін мәлімдеді. Парламент төменгі палатасындағы оппозицияның көрнекті көшбасшыларының бірі Пьеро Фассино АҚШ-ты тергеуге қатысты ынтымақтастық жасауға шақырды, олардың АҚШ армиясы Лозаноны тергеу судьяларына жауап беру үшін ұсынуы керек деп санайтындарын білдірді. Италияның «Жасылдар» федерациясының басшысы Альфонсо Пекораро Сканио, егер АҚШ Лозаноны сұраққа алуға рұқсат беру арқылы осы тергеуге ынтымақтастық танытпаса, Халықаралық сотта мәселені көтеруге ұсыныс жасайтынын айтты. Италиялық емес БАҚ-тардың хабарлауынша, егер АҚШ оны Италияға беруден бас тартса, Италия Лозаноны қатысусыз соттауға бармауы мүмкін. Италия үкіметі АҚШ-пен берік одақ орнатуға ниет білдіргеніне қарамастан, итальяндық судья Лозаноны қатысусыз соттау туралы шешім қабылдады.
Calipari's death caused a major international incident, since Calipari, a highly decorated SISMI agent, had become a national hero in Italy. As a result, there was significant pressure on the Italian government to publicly support another investigation into the shooting, this time being conducted by Italian prosecutors. Italian Prime Minister Silvio Berlusconi indicated in Parliament on May 5, 2005, that the government remained fully committed to supporting the ongoing judicial investigation into Calipari's death. One of the most prominent leaders of the opposition in the lower house of parliament, Piero Fassino, called for the United States to facilitate cooperation with the investigation, indicating that they believed the U. S. Army should produce Lozano for questioning by the prosecuting magistrates. Alfonso Pecoraro Scanio, head of the Italian Federation of the Greens, indicated that should the United States fail to cooperate with this investigation by allowing Lozano to be questioned, he would push for a hearing at the International Court of Justice. The non Italian media had been reporting that it was unlikely that Italy would seek to try Lozano in absentia were the U. S. to not render him to Italian custody. Despite the Italian government's desire to maintain a firm alliance with the United States an Italian judge has decided to try Lozano in absentia.
Сот тергеуі
Италиялық прокурорлар Калипаридің өліміне қатысты қылмыстық тергеу аясында Лозаномен сұхбаттасуға белсенді түрде тырысты. 2005 жылдың 22 желтоқсанында Римдегі Магистратураның арнайы прокурорлары Лозаноны қасақана кісі өлтіруге қатысқандығы үшін айыптау мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді. 2006 жылдың 18 қаңтарында прокурорлар Лозаноны кісі өлтіру қылмысы бойынша айыптады. Прокурорлар АҚШ-қа жиырмадан астам ресми өтініш жолданғанына қарамастан, АҚШ Лозаноның кім екенін ресми түрде анықтаудан бас тартты. Лозаноның жеке басын растағаннан кейін, Магистратура қызметі айыптау процесі кезінде Лозаноның мүддесін қорғау үшін адвокат тағайындады. 2006 жылдың маусым айында Италия үкіметі прокурорлардың Лозаноны кісі өлтіруге ресми айыптағанын және оны экстрадициялау туралы өтінішті қарастырып жатқанын хабарлады. Италия үкіметі өтінішін жіберді, бірақ АҚШ үкіметі оны кейіннен қабылдамады. Осыдан кейін Италия билігі Лозаноны қатысусыз соттау мүмкіндігін қарастырды. Шетелдік азаматтарды қатысусыз соттау Италияда сирек кездесетін жағдай, бірақ "саяси кісі өлтіру" істеріне қатысты ерекшеліктер жасалады. Италия прокуратурасы Лозаноға қарсы істі "саяси кісі өлтіру" ісі ретінде қарастырып, оны қатысусыз соттауға болатынын мәлімдеді. Осы аралықта АҚШ газеттері Лозаноның бөліміндегі әскерилердің сөзін келтірді. Олар Лозано итальяндық офицерді өлтіргенін және әйел азаматты жараланғанын білгенде қатты күйзелгенін, содан кейін бірнеше күн бойы ұйықтай алмағанын айтты. 2007 жылдың 10 сәуірінде Лозано CBS телеарнасына берген сұхбатында Италиядағы сот процесі туралы қатты алаңдап, "Никола Калипари отбасына келтірген қайғыға" өте өкініш білдірді. Ол сондай-ақ өзінің және жоғары лауазымды офицерлерінің Ирактағы оқиға туралы бұрынғы мәлімдемелерін растады және жаңа мәліметтер ұсынды: Сгрена ханымның серігі Пьер Сколари автомобильге және оның айналасына "300 немесе 400 оқ атқандығы" туралы пікірге қарсылық білдірді. Лозано мұндай оқтарды атқан үшін машиналық мылтығын кем дегенде бір-екі рет қайта зарядтауы керек болғандықтан, мұның мүмкін емес екенін айтты. Лозаноның қатысусыз сот процесі 2007 жылдың 17 сәуірінде басталды. 2007 жылдың 25 қазанында итальяндық сот Лозаноға қарсы айыптауларды жоққа шығарды, себебі Ирактағы көпұлтты күштерді жіберген елдің құзырына ғана бағынуға тиіс екені анықталды.
Italian prosecutors actively sought to interview Lozano as part of their criminal investigation into Calipari's death. On December 22, 2005, the special prosecutors of the Magistrate's service of Rome announced that they were considering charging Lozano with voluntary manslaughter. On January 18, 2006, it was reported that the prosecutors had decided to charge Lozano with murder. The prosecutors indicated that despite making over twenty formal requests to the U. S., the U. S. refused to formally identify Lozano. After confirming Lozano's identity, the Magistrate service appointed an attorney to represent Lozano during the charging process. In June 2006, the Italian government announced that prosecutors had formally charged Lozano with murder, and were considering an extradition request. The Italian government carried through with its request, which was subsequently denied by the U. S. government. Afterwards, the Italian authorities considered putting Lozano on trial in absentia. Putting foreigners on trial in absentia is a relatively uncommon practice in Italy, but exceptions are made for cases of "political murder". Prosecutors in Italy announced that the case against Lozano qualified as a "political murder" case, and was thus eligible for trial in absentia. In the meantime, newspapers in the United States quoted soldiers in Lozano's unit who said that he had been "devastated" when he learned that he had killed an Italian officer and wounded a female civilian, and that he was unable to sleep for days afterward. On April 10, 2007, Lozano gave an interview to CBS Television in which he appeared deeply concerned about the legal proceeding in Italy, and very sorry about the "pain he'd provoked to the family of Nicola Calipari". He also reconfirmed the version he and his superiors already gave of the incident in Iraq, and provided a new insight: contrasting the opinion of Mrs. Sgrena's life partner Pier Scolari that he'd shot "300 or 400 rounds into and around the car", Lozano stated that this would have been impossible as he would have needed to reload his machine gun at least once or twice to fire that many rounds. Lozano's trial in absentia began on April 17, 2007. On October 25, 2007, an Italian court dismissed the charges against Lozano after determining that multinational forces in Iraq were under the exclusive jurisdiction of the country that sent them.