Кіріспе

Басс-дансе немесе "төмен би" – 15-шы және 16-шы ғасырдың басында, әсіресе Бургундия сарайында танымал болған сарай биі. "Басс" сөзі бидің ерекшелігін көрсетеді, онда серіктестер еденнен көтерілмей, тыныш және әдемі түрде баяу сырғанап немесе қадам басады, ал көтеріңкі билерде екі аяқ секіріп немесе домалап еденнен шығады. Басс-дансе паване биінің қадірлі процессиялық биінің алдасты болды. Бұл термин биге де, музыкаға да қатысты қолданылуы мүмкін.

Тарих

Бас биінің ең ерте жазбасы 1320 жылдардағы Раймон де Корнеттің окситан поэмасында табылады, ол осы биді жоғарлаушылар орындағанын айтады. Басса-данса 15 ғасырдың соңында Солтүстік Италияда Гюльльельмо Эбрео да Пезароның би туралы трактатында және оның досы Антонио Корнаццанода сипатталған. Ол үшін бұл би барлық би өлшемдерінің патшайымы болды, төмен би, ол "жоғары" немесе секіріп билейтін альта-дансадан өзгеше. Германияда ол Hofdantz деп аталды. Тхоно Арбо бас биін өзінің "Орхография" (1589) еңбегінде би жазу әдісін түсіндіру үшін пайдаланды. Бұл би 1725 жылға дейін орындалды, бірақ көп ұзамай балеттің "жоғары" би техникасымен тоқтатылды. Бас биінің жалпы өлшемі әртүрлі қадамдар мен қозғалыстардың тізбектерімен әзірленді. Негізгі өлшем алтылықпен есептеледі, бірақ кейінірекгі куранте сияқты, көбінесе 6/8 және 3/4 уақыттарын біріктіріп, алтыны 3–3 немесе 2–2–2 ретінде бөлу үшін гемиола қолданылады. Бұл ырғақ бидің негізгі қадамдарына сәйкес келеді. Басс-дансе музыкасының көп бөлігі екі бөлімді формада, әр бөлімі қайталанады. Бас биі жиі турдионмен аяқталады, олардың темпі өте әртүрлі болғандықтан, және олар "паван мен гальярд" және "аллеманд пен куранте" сияқты жұптарда биленіп, шығарылған. Ертедегі музыка тенор кантус фирмасына негізделген әндерден тұрады, ал хореографияның ұзындығы көбінесе шансонның шумағынан алынған. Орындау кезінде үш-төртеу музыкант осы тенорға негізделген полифонияны импровизациялап орындайтын. Кейде бірнеше партия жазылған, бірақ аспаптарды таңдау орындаушыларға қалдырылған. Бәлкім, ең танымал – 1530 жылы Пьер Аттайннан жинаған бас билердің "Аттайннанның би үлгілері", олар төрт дауысқа арналған, көбінесе мелодиялық әшекейлермен импровизацияланған (Аттайннан сирек әшекейлер жазды, бірақ ол "Альбарт паванында", "Si je m'en vois" паванына әшекей қосты).

Би қадамдары

Брюссельдегі Бельгия Корольдік кітапханасындағы трактат бас-данс элементтері мен нақты мысалдардың хореографиясы туралы ақпарат береді. Бас-данс төрт қадамға негізделген: pas simple, pas double, démarche (қайталау деп те аталады) және branle. Pas simple қадамдары жұптармен орындалады, бишілер бір такт ішінде екі қадам жасайды (әдетте алдымен солға, содан кейін оңға), 2–2–2 есебімен. Pas double қадамында бишілер үш қадам жасап, 3–3 есебімен орындайды. Бұл қадамдар бас-данстың гемиолалық сезімін пайдаланады. Démarche кезінде бишілер бір қадам артқа шегініп, салмағын алдыға, содан кейін үш қозғалыспен артқа ауыстырады. Branle қадамында бишілер солға қадам жасап, салмағын солға ауыстырады, содан кейін екі қозғалыспен жақындасады. Хореографиядан бұрын немесе кейін орындалатын révérence – бір такт ішінде жасалатын иілу немесе бас иісу.