Кіріспе

Германия радиостанциясы Deutschlandfunk (DLF, Broadcast Germany) – жаңалықтар мен өзекті мәселелерге баса назар аударатын Германияның мемлекеттік радиостанциясы. Ол Deutschlandradio өндірген төрт ұлттық радиоарнаның бірі.

Тарих

Германия Федеративтік Республикасында радио және телехабар тарату негізгі заңға (конституцияға) сәйкес штаттардың құзырында болады. Бұл дегеніміз, барлық мемлекеттік радио және телехабар тарату аймақтық сипатта жүзеге асырылады. Ұлттық хабар тарату өңірлік мемлекеттік радио және телехабар тарату компанияларының ұлттық консорциумы (ARD) арқылы немесе штаттар арасында жасалған келісімшарт бойынша рұқсат етілуі тиіс. 1950 жылдары Германия Демократиялық Республикасы (ГДР) өздерінің Deutschlandsender станциясы арқылы ұзақ толқынмен хабар таратуды бастады. Оған жауап ретінде сол кездегі Nordwestdeutscher Rundfunk ARD атынан ұзын толқынды хабар таратуға лицензия алуға өтініш білдірді. Бұл өтініш 1956 жылы мақұлданды және станция Deutscher Langwellensender ("Германияның ұзын толқын станциясы") деген атпен жұмыс істеді. Сонымен қатар, үкіметтің тікелей бақылауда ұлттық телеарна құру әрекеті (кейіннен ZDF болды) бірнеше штаттан Федералды Конституциялық сотқа хабар тарату өкілеттіктеріне қатысты шағымдануға себеп болды. 1961 жылғы 28 ақпанда жарияланған "Бірінші хабар тарату жөніндегі шешімде" сот Германияға хабар тарату құқығы федералды үкіметке берілмегенін, демек, штаттарға жүктелгенін, ал Германиядан басқа елдерге хабар тарату федералды үкіметтің сыртқы саясат жүргізу құзырына кіретінін мәлімдеді. Norddeutscher Rundfunk-тың ұзақ толқынмен хабар тарату лицензиясының мерзімі біткеннен кейін, федералды үкімет Deutschlandfunk үшін жиіліктерді сатып алып, 1962 жылғы 1 қаңтарда хабар таратуды бастады және 7 маусымда ARD-ге қосылды. Deutschlandfunk негізінен неміс тілінде хабар таратады, ол ГДР және Шығыс Еуропадағы неміс тілді азшылықтарға бағытталған. Алайда, оның Еуропалық бөлімі Еуропадағы көршілес елдерге, негізінен Эндорф хабар тарату орталығынан шетел тілдерінде хабар тарату үшін жауапты болды. 1963 жылғы 7 маусымнан бастап чех, хорват, поляк және серб тілдерінде шетел тілдерінде хабар тарату басталды. Кейіннен ол Солтүстік Еуропадағы Федеративтік Республиканың көршілеріне, соның ішінде Ирландия және Ұлыбритания үшін ағылшын тіліндегі бағдарламаларға көбірек назар аударды. Континенттер аралық хабар тарату Deutsche Welle-нің құзырында болды. Ал 1989 жылы сағаттық жаңалықтармен қатар, жарты сағаттық жаңалықтар да эфирге шығарылды.

Қайта бірігуден кейінгі кезең

Бірлескеннен кейін штаттар мен федералды үкімет арасындағы келіссөздер Германияның ұлттық және халықаралық қоғамдық телерадиокомпанияларын қайта ұйымдастыруға әкелді, нәтижесінде DLF тәуелсіздігін және ARD мүшелігін жоғалтты. 1993 жылдың 1 шілдесінде DLF-тің Еуропалық бөлімі Deutsche Welle-ге берілді. DLF-тің ағылшын тіліндегі бағдарламалары бірнеше жыл бойы кезең-кезеңімен тоқтатылып, олардың орнына DW-нің бүкіләлемдік бағдарламалары енгізілді. 1994 жылдың 1 қаңтарынан бастап DLF-тің қалған бөлігі Deutschlandradio ("Германия радиосы") қоғамдық радиоарнасына біріктірілді, ол ұлттық қызметтерді бақылау үшін құрылған. DLF жаңалықтар мен ағымдағы оқиғалар бойынша хабарлар беру қызметіне жаңа міндеттер алды, сонымен бірге Кельндегі штаттары мен студиялық базасы сақталды. Қызмет жарнамасыз қалды. Бірлесуден кейінгі жылдары ол кейде DeutschlandRadio Köln ("Германия радиосы Кёльн") деп аталды. Deutschlandradio өз қызметін дамытып, Deutschlandfunk (негізінен жаңалықтар мен ақпарат) және Deutschlandfunk Kultur (мәдениеттің кең мағынасында) қатар, жас тәжірибелі тыңдаушыларға, әсіресе сөздік бағдарламаларға бағытталған, Deutschlandfunk өндірісіне негізделген Deutschlandfunk Nova арнасын іске қосты. Dokumente und Debatten арнасы көбінесе арнайы іс-шаралар мен маңызды парламенттік пікірталастар үшін қолданылады.

Бағдарламалау

Deutschlandfunk бағдарламалары көбінесе жаңалықтар мен деректі фильмдерден құралады, саясат, экономика және ғылым салаларын қамтиды. Музыка да эфирге беріледі, әсіресе түнгі уақытта және демалыс күндері, ол эфир уақытының жартысына дейін жетеді.

Жаңалықтар

Deutschlandfunk апта ішінде сағат 04:00-ден 18:00-ге дейін әр жарты сағат сайын, ал қалған уақытта әр сағат сайын жаңалықтар бюллетенін хабарлайды (сенбі күні сағат 21:00-ден басқа). Жұп сағаттарда, сағат 06:00-ден 20:00-ге дейін; күн сайын 13:00-де және апта ішінде 23:00-де бюллетеньдер 10 минутқа дейін созуы мүмкін; ал қалған уақытта 5 минут. Апта ішінде таңертеңгі ақпараттық бағдарлама Informations am Morgen сағат 05:00-ден 09:00-ға дейін жиі жаңалықтар бюллетендерімен бірге хабарланады. Жаңалықтар бағдарламалары 12:00-ден 13:30-ға дейін (Informationen am Mittag) және 18:00-ден 18:40-қа дейін (Informationen am Abend) де хабарланады. Түнгі негізгі бюллетень (Das war der Tag ("Күн болды")) 23:10-дан 23:57-ге дейін. Таңертеңгі, түскі және түнгі жаңалықтар бағдарламаларында неміс және халықаралық газеттерден алынған пікірлер ұсынылады.

Мәдениет

Жексенбі күндері сағат 09:30 мен 10:00 аралығында "Essay und Diskurs" атты талқылау бағдарламасы эфирге шығады, онда Германиядағы ислам, нейрофизиология және өнер тарихы сияқты түрлі тақырыптар талқыланады. Осы талқылаулар интернетте сақталады.

Халықаралық ынтымақтастық

Deutschlandfunk Брюссель қаласындағы неміс тіліндегі BRF DLF бельгиялық радиостанциясын бағдарламамен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, ол Валонияның Шығыс кантондарына арналған негізгі Belgischer Rundfunk (BRF) ішкі радио қызметі – BRF1мен де ынтымақтаса жұмыс істейді.

Технологиялар

Deutschlandfunk FM, DAB+ радиоарналарында хабар таратады және Astra спутниктік жүйесі арқылы цифрлық түрде таратылады, сондай-ақ неміс және кейбір еуропалық кабельдік теледидар жүйелерінде қолданылады. 1975 жылғы Женева жиілік жоспары 1978 жылғы 23 қарашада күшіне енгенге дейін Deutschlandfunk Sender Donebach-тен ұзақ толқынмен, ал Bad Dürrheim, Cremlingen, Ravensburg, Ehndorf және Mainflingen-нен орта толқынмен хабар таратты. Жоспарды іске асыру кезінде Бад-Дюррхайм тарату стансасы жабылды. 1979 жылы жаңа таратушылар пайдалануға берілді: күндізгі ұзақ толқынды хабар тарату үшін Эрчингте, ал 1980-1981 жылдары Нордкирхен мен Турнауда орта толқынды хабар тарату үшін. 1989 жылдың 1 қаңтарында Aholming таратушысы Эрчингті алмастырды және екінші ұзақ толқын жиілігінде тәулік бойы хабар тарату мүмкіндігін қамтамасыз етті. 1994 жылдың 1 қазанында бұрын "Europawelle Saar" хабарларын таратқан Heusweiler таратушысы Deutschlandfunk хабарларын тарата бастады. 1994 жылдың 31 желтоқсанында Mainflingen тарату стансасы тоқтатылды. 2014 жылдың 31 желтоқсанында Донебахта 153 кГц және Ахолмингте 207 кГц жиіліктеріндегі ұзақ толқынды хабар тарату тоқтатылды, бірақ Донебахта 153 кГц 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін жалғасты, содан кейін жабылды. 2015 жылдың 31 желтоқсанында барлық қалған орта толқынды хабар тарату CET уақыты бойынша 23:50-де тоқтатылды.

FM

FM таратушылар Германия бойынша Deutschlandfunk сигналын таратады, бірақ жабын үлгісінде кемшіліктер бар, әсіресе, бірақ тек Бавария және Баден-Вюртемберг штаттарында ғана емес. Штат биліктері радиоэфир берушілерге жиіліктерді бөлу құқығына ие болғандықтан, олар өз қарауындағы аймақтық мемлекеттік және коммерциялық радиостансаларға басымдық береді.

Ағызатын

Deutschlandfunk-тың бірнеше ағындары MP3, AAC және Opus форматтарында қол жетімді.

Майнфлингендік хабар таратушы

Mainflingen орта толқындық таратушы (Mainflingen B) – Германияның Гессен жеріндегі Mainflingen қаласының жанында, A3 тас жолының оңтүстігінде орналасқан орта толқындық тарату құрылысы. Mainflingen – Deutschlandfunk радиостанциясы үшін алғашқы орта толқындық таратушы. Ол 1962 жылы орта толқынды жоғарғы диапазонда, 1538 кГц жиілігінде, 50 кВт қуатпен жұмыс істеуге кірісті. Бұл жиілікте жер толқынының таралуы нашар, күндіз таралу радиусы төмен, бірақ түні күшті аспан толқынының таралуымен ұзақ радиуста тарату мүмкіндігі бар. 1962 жылдың желтоқсанында Mainflingen тарату қуаты 300 кВт-қа дейін арттырылды. 1967 жылға дейін оның антеннасы Mainflingen ұзақ толқындық таратушыларымен бір орында болды. Бұл араласу мәселесін тудырды, соның салдарынан қуатты одан әрі арттыру мүмкін болмады. 1960 жылдардың ортасында A3 тас жолының оңтүстігінде, ұзақ толқындық таратушылардан қашықта, тіпті 1000 кВт қуатпен де үлкен араласулар тудырмайтын жаңа таратушы, бағытталған және жан-жақты антенналармен салынды. Бұл құрылыс 1967 жылдың 1 қаңтарында жұмыс істеуге кірісті. Бағытталған және жан-жақты антенналар орта толқындық тарату антенналары үшін ерекше болды. Жан-жақты антенна 142 метрлік биіктіктегі, диаметрі 64 метрлік қос конус тәрізді антеннасы бар, жерге қоректенетін мачтадан тұрды. Бұл конструкция оны барлық орта толқын жиіліктерінде пайдалануға мүмкіндік берді, сондықтан Deutschlandfunk орта толқындық таратушыларының басқа да орындарында резервтік антенна ретінде де қолдануға болатын. Бағытталған антенна екі көлденең дипольден тұрды, олар 75 метр биіктіктегі 4,85 метрлік биіктіктегі мачталарға орнатылған, сәулеленудің максималды деңгейі солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс бағыттарында болды. Жан-жақты антенна 700 кВт толық қуатпен жұмыс істеуге жарамсыз болғандықтан, 1974 жылы 95 метрлік биіктіктегі жерге қоректенетін мачта-радиатор салынды. Үшінші резервтік таратушыны қосымша қосу арқылы 1050 кВт қуатқа жетуге болады, бірақ экономикалық себептерге байланысты ол ешқашан қолданылмады. Таратушы күндіз 700 кВт қуатпен және жан-жақты сәулеленумен, ал түнде 350 кВт қуатпен және бағытталған сәулеленумен жұмыс істеді, сондай-ақ кешке ағылшын тіліндегі бағдарламаларды тарату үшін де пайдаланылды. Женева толқын жоспарының енгізілуі тарату жиілігін 1538 кГц-тен 1539 кГц-ке дейін арттыруға әкелді. Mainflingen-нің күнделікті жұмыс режиміне ешқандай өзгеріс енгізілмеді. Алайда, толқын жоспарына сәйкес, Deutschlandfunk-тың басқа орта толқындық таратушылары үшін қос конус антеннасын резервтік антенна ретінде пайдалануға рұқсат берілмеді. Женева толқын жоспарының ережелері әдетте арнайы келісімдерсіз стандартты орыннан 50 шақырымнан астам қашықтықта резервтік таратушыларды пайдалануға рұқсат бермейді. Сондықтан бұл антенна 1982 жылы демонтаждалды. 1983 жылдың 1 наурызынан бастап Deutschlandfunk түні күні де жан-жақты сәулеленуді пайдалана отырып хабар тарата бастады, ал кейіннен бағытталған антеннаның төрт мачтасы демонтаждалды. 1988 жылдың 1 сәуірінен бастап тарату қуаты 350 кВт-қа дейін төмендетілді. Қолданылған жиіліктің жер толқынының нашар таралуынан басқа, таратушының хабарлары күндіз ғана жеткілікті жақсы қабылданатын, қуаттылығы жоғары болса да. Бұл 1994 жылдың 31 желтоқсанында, шетел тілдеріндегі хабар тарату тоқтатылғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң таратушының жұмысын тоқтатуға әкелді. Оның орнына Саарландский Рундфунктың Хаусвейлер таратушысы жалға алынды. Алдымен Mainflingen құрылысын бұзу жоспарланған, бірақ 1996 жылдың 1 сәуірінде діни хабар таратушы Evangeliums Rundfunk (ERF), Trans World Radio-да уақыт жалдаған, жұмысын қайта бастады. Deutsche Telekom мен Mainhausen муниципалитеті арасында бірнеше даулар туындады, өйткені қайта іске қосылғаннан кейін электр құрылғыларына электромагниттік әсер ету туралы хабарлар келіп түсті. Жергілікті тұрғындар таратушыны пайдалануды жалғастыруға қарсы болды. 1998 жылы бұл орынды орта толқындық тарату үшін пайдалануға болады деп шешілді және құрылысты жаңғырту жұмыстары басталды. Бірінші кезекте ескі таратушы жаңа, толық транзисторлық таратушымен ауыстырылды, ол сонымен қатар DRM режимінде жұмыс істей алатын. Электромагниттік әсердің көп проблемаларын тудырмай, түнгі уақытта жақсы таратуды қамтамасыз ету үшін 2006 жылдың басында тік бағыттағы ең жоғары сәулеленуді көрсететін қиылысқан дипольді антенна салынды. Бұл антенна – радио хабарларын таратуда дөңгелек поляризацияны қолданудың сирек мысалы. Бұл антеннаның орталық мачтасы жерге қосылған. Ол дипольға қарай жүретін қоректендіруші кабельдерді алып жүреді, ал шетіндегі мачталар оқшаулағыштарда тұрады және индуктивтіктер арқылы жерге қосылады, осылайша мүмкіндігінше төмен жиілікті сәулелендіреді. Бұл тәсілге байланысты, электромагниттік әсерге себеп болатын не қажетсіз паразиттік сәулеленулер басылады. Сәулеленген толқын оң қолды поляризацияланған болуы керек, әйтпесе ионосферадан шағылысқан сигнал 20 дБ-ға дейін әлсіздейді. 2006 жылдың көктемінде бұл жаңа антенна жұмыс істеуге кірісті. Ол тек түнгі таратулар үшін қолданылады, өйткені қажетті ионосфералық шағылыс тек түні күні ғана болады. Күндіз ескі мачта қолданылады.