Сингапурда партиялық емес парламент депутаттарының тағайындалуы

Кіріспе

Сингапурдағы партиялық емес депутаттар

Тағайындалған депутат (ТД) – Сингапур Парламентінің мүшесі, президент тарапынан тағайындалады. Олар ешқандай саяси партияға жатпайды және ешқандай сайлау округін өкілдік етпейді. Қазіргі Парламентте тоғыз ТД бар.

Өмірбаян

1990 жылдың қыркүйегінде парламентте көбірек тәуелсіз дауыстарды қамтамасыз ету мақсатында енгізілген NMP-лер (Парламенттік емес мүшелер) Сингапурдың дәстүрлі Вестминстер парламенттік жүйесінің маңызды өзгерісі болды. NMP-лер Парламент спикері төрағалық ететін Арнайы комиссияның ұсынысы бойынша екі жарым жыл мерзімге тағайындалады. Комиссия ерекше мемлекеттік қызмет көрсеткен немесе Сингапурдың абыройын арттырған тұлғаларды ұсынуы мүмкін, сондай-ақ өнер мен әдебиет, мәдениет, ғылым, бизнес, өнеркәсіп, кәсіби салалар, әлеуметтік және қоғамдық қызмет, сондай-ақ еңбек қозғалысы салаларындағы қоғамдық ұйымдардан кандидаттарды шақырады. 2009 жылы Премьер-министр Ли Сянь Лун Парламентте Комиссияға азаматтық қоғамнан, мысалы, қоршаған ортаны қорғау қозғалысынан, жас белсенділерден, жаңа азаматтардан және қоғамдық және жергілікті лидерлерден де кандидаттарды шақыруды ұсынды. Бұған қоса, Комиссия NMP-лердің мүмкіндігінше кең ауқымды тәуелсіз және партиялық емес пікірлерді бейнелеу қажеттігін ескеруі керек. Парламентте NMP-лер Конституцияға түзетулер, мемлекеттік қаржыға қатысты мәселелер, Үкіметке сенімсіздік білдіру және Президентті қызметтен шеттетуден басқа барлық мәселелер бойынша пікірсайыстарға қатысып, дауыс бере алады. NMP схемасы демократиялық емес деп сыналды, сайланбаған NMP-лердің сайлаушылардың пікірін білдіруге ынтасы жоқ екені айтылды. Сондай-ақ, бұл схеманың үкіметтегі Халықтық әрекет партиясының (PAP) технократиялық және элиталық саяси көзқарасын күшейтетіні де мәлімделді. Екінші жағынан, NMP-лер PAP депутаттарына Парламенттегі тиімділігін арттыру үшін қысым көрсеткені айтылады. NMP-лер Сингапурдың саяси ландшафтына үлес қосты. 1996 жылы NMP Уолтер Вун бастамасымен енгізілген «Ата-аналарды күту туралы» заң жеке мүше ұсынған алғашқы заң болды. Парламенттік пікірсайыстар кезінде NMP-лер Үкімет саясатына қатысты сынды пікірлерін де білдірді. 2009 жылы Премьер-министр бұл схеманы табысқа жеткені деп жариялады және NMP-лер Парламенттің тұрақты бөлігіне айналды – бұл өзгеріске дейін Парламент әр сайлаудан кейін алты ай ішінде NMP-лерді тағайындау керек пе, жоқ па, деген мәселені қарастыруға тиіс еді.

The introduction of NMPs in September 1990, effected to bring more independent voices into Parliament, was an important modification of the traditional Westminster parliamentary system that Singapore had. NMPs are appointed for a term of two and a half years on the recommendation of a Special Select Committee chaired by the speaker of Parliament. The Committee may nominate persons who have rendered distinguished public service or who have brought honour to Singapore, and also invites proposals of candidates from community groups in the fields of arts and letters, culture, the sciences, business, industry, the professions, social or community service, and the labour movement. In 2009, Prime Minister Lee Hsien Loong proposed in Parliament that the Committee should also invite nominations from the civil society such as candidates from the environmental movement, young activists, new citizens, and community and grassroots leaders. In addition, the Committee must have regard to the need for NMPs to reflect as wide a range of independent and nonpartisan views as possible. In Parliament, NMPs can participate in debates and vote on all issues except amendments to the Constitution, motions relating to public funds, votes of no confidence in the Government, and removing the president from office. The NMP scheme has been criticised on the grounds that it is undemocratic, and that unelected NMPs have no incentive to express the electorate's views in Parliament. It has also been claimed that the scheme reinforces the governing People's Action Party's technocratic and elitist view of politics. On the other hand, it is said that NMPs have placed pressure on PAP MPs to be more competent in Parliament. NMPs have made contributions to Singapore's political landscape. In 1996, the Maintenance of Parents Act became the first public Act originating from a private member's bill initiated by an NMP, Walter Woon. During parliamentary debates, NMPs have also offered critical views on Government policies. The scheme was declared a success by the prime minister in 2009, and NMPs were made a permanent feature of Parliament – before this change, Parliament had to resolve within six months of every election whether NMPs should be appointed.

Іске асыру

Номиналды парламент депутаты (NMP) – сайланбаған, бірақ парламент депутаттары комитеті таңдаған парламент мүшесі. NMP схемасын енгізу – Үкімет жоспарының жалғасы болды, оның бірінші қадамы – үкіметтік емес депутаттардың санын арттыру мақсатында «балама пікірлерді білдіру және әртүрлі дауыстарды есту» үшін «Аудандық емес парламент депутаты» (NCMP) схемасын енгізу болды. 1989 жылғы 29-30 қарашада Парламентте өткен пікірсайыс кезінде Бірінші вице-премьер Го Чок Тонг Үкіметтің осы схеманы іске асыру себептерін түсіндірді. NMP схемасы – Сингапур азаматтарының саясатқа қатысу мүмкіндіктерін кеңейту үшін жасалды. Бұл – мемлекеттік саясатқа құнды үлес қоса білетін, бірақ саясатқа кіруге және сайлау округтерімен жұмыс істеуге ынтасы жоқ Сингапур азаматтарына берілген «ерекше құқық». Әйелдер NMP болуға көбірек дайын болатын адамдардың мысалы ретінде айтылды, себебі олардың көпшілігі отбасы мен мансабын басқаруға мәжбүр, сондықтан бос уақыттары аз. Схеманың мақсаты – «балама пікірлер естіліп, конструктивті қарсылықтарға жол берілетін келісімге негізделген үкімет стилін құру» болды. NMP-лер Үкімет пен биліктегі Халықтық әрекет партиясының (PAP) депутаттары қамтамасыз ете алмайтын жақсы басқаруға конструктивті үлес қосуға қабілетті. PAP депутаттары қарсы пікір білдіруге шақырылғанмен, олар Үкімет депутаттары болғандықтан, егер жетекшілік рұқсат бермесе, Үкіметке қарсы дауыс беруге құқығы болмады. Сонымен қатар, оппозициялық депутаттардың саны өте аз болды. Гохтың сөзіне қарағанда, оппозиция конструктивті болған жоқ, себебі олардың мақсаты – Үкіметтің беделін түсіру және билікке ие болу. Ал NMP-лер ешқандай саяси партияға жатпайды, сондықтан олар өздерін PAP немесе оппозициямен байланыстырмайтын адамдардың пікірін білдіре алады. Осылайша, NMP-лер «форма мен риторикаға емес, пікірсайыстың мәніне» назар аудара алады және жақсы үкіметке үлес қосатын қарсы және конструктивті пікірлер ұсынады. Бұдан әрі, NMP-лердің болуы Парламентке халықтың пікірін жақсырақ білдіруге мүмкіндік береді. Биліктегі партия Сингапурдың басым саяси пікірін көрсетуге тырысып, жалпы сайлау кезінде мүмкіндігінше көп үміткерді тікелей ұсынғанмен, ол барлық көзқарасты толыққанды көрсетуге сәукес келмейді. Ал оппозициялық депутаттар мен NCMP-лер билікке қарсы дауыс бергендердің өкілдері болды. Го оппозициялық кандидаттардың көпшілігі Сингапур үшін PAP үкіметінің жаман екеніне сенеді және оны құлатуды қалайды деп мәлімдеді. Сондықтан оппозициялық депутаттар ретінде Парламентке сайлану мүмкіндігі шектеулі. NMP-лер PAP-қа қарсы болған, бірақ оны үкіметтен қуғысы келмейтін адамдарды ұсынуы мүмкін. Сонымен қатар, Го 20-дан астам елдегі парламенттерде тағайындалған депутаттар бар екенін атап өтті, бірақ NMP жүйесінің әрбір түрі сол елдің ерекшеліктеріне бейімделуі керек. Сингапур Республикасы Конституциясына NMP схемасын іске асыру мақсатында өзгерістер енгізу туралы заң жобасы 1989 жылғы 6 қазанда Парламентке енгізіліп, бірінші оқылымнан өтті. 1989 жылғы 30 қарашада заң жобасы екінші рет оқылып, арнайы комиссия қарауына жіберілді. Комиссияның есебі 1990 жылғы 15 наурызда Парламентке ұсынылып, заң жобасы үшінші рет оқылып, 1990 жылғы 29 наурызда Сингапур Республикасы Конституциясы (өзгерістер) заңы 1990 ретінде қабылданды. Ол 1990 жылғы 10 қыркүйекте күшіне енді.

A Nominated Member of Parliament (NMP) is a Member of Parliament (MP) who is not elected, but chosen by a committee of MPs. Introducing the NMP scheme was a progression of the plan by the Government, the first step of which was the introduction of the Non constituency Member of Parliament (NCMP) scheme, to increase the number of non government MPs to enable "alternative views to be expressed and dissenting voices to be heard". During a debate in Parliament on 29 and 30 November 1989, the First Deputy Prime Minister Goh Chok Tong set out the Government's reasons for implementing the scheme. The NMP scheme was a move to provide more opportunities for Singaporeans to participate in politics. It was a "privilege" extended to Singaporeans who could make valuable contributions to public policy but for good reasons did not desire to enter politics and look after constituencies. Women were mentioned as an example of people who might be more willing to become NMPs, as many have to handle their families and careers and therefore do not have much spare time. The aim of the scheme was to create a more "consensual style of government where alternative views are heard and constructive dissent accommodated". NMPs could play a constructive role in contributing to good governance that the Opposition and MPs of the ruling People's Action Party (PAP) could not provide. While PAP MPs had been encouraged to air opposing views, they were after all Government MPs and were not allowed to vote against the Government unless the Whip was lifted. Moreover, there were very few Opposition MPs. According to Goh, the Opposition had not been constructive as their objective was to discredit the Government so that they could win office. In contrast, NMPs would not belong to any political party, and could therefore represent the views of people who did not identify themselves with the PAP or the Opposition. Thus, NMPs would be able to concentrate on the "substance of the debate rather than form and rhetoric", and provide dissenting and constructive views that would contribute to good government. Furthermore, with NMPs Parliament would be able to better represent the views of the people. While the ruling party attempted to represent the mainstream political opinion in Singapore and fielded as representative a range of candidates as possible during general elections, it would inevitably not be able to succeed in completely representing every viewpoint. On the other hand, the Opposition MPs and NCMPs represented anti establishment voters. Goh expressed the view that people who stood as Opposition candidates usually believed that having the PAP government was bad for Singapore and wished to oust the PAP. Therefore, the range of people likely to be elected to Parliament as Opposition MPs was limited. NMPs could represent the people who disagreed with the PAP but did not wish to oust them from government. Goh also pointed out that at least 20 other countries had nominated Members in their Houses of Representatives, while noting that each variant of the NMP system had to be tailored to the country in which it was implemented. The bill for amending the Constitution of the Republic of Singapore to implement the NMP scheme was introduced in Parliament and underwent its First Reading on 6 October 1989. On 30 November 1989, the bill was read a second time, and referred to a select committee. The report of the select committee was presented to Parliament on 15 March 1990, and the bill read a third time and enacted as the Constitution of the Republic of Singapore (Amendment) Act 1990 on 29 March 1990. It came into force on 10 September 1990.

Өзгерістер

1997 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Парламенттегі НМД депутаттарының ең көп саны алтыдан тоғызға дейін арттырылды. Конституциялық түзету туралы заң жобасын Парламентте екінші оқылымға ұсынған және кейін қабылданған Ішкі істер министрі Вонг Кан Сенг, НМД схемасының барлық депутаттар тарапынан жақсы қабылданып, өзінің пайдалылығы мен құндылығын дәлелдегенін айтты. Үкімет бұл схеманы кеңейтуді жоспарлап отыр, "осылайша парламентте ПАП немесе оппозиция тарапынан жеткілікті жарияланбаған пікірлерді білдіруге көбірек НМД мүмкіндік алады. Біз НМД санын арттыруды ұсынамыз, осы арқылы осындай көзқарастардың кең ауқымын қамтуға және жария етуге болады". 2002 жылы НМД-нің өкілеттік мерзімі екі жылдан екі жарым жылға дейін ұзартылды. Бұл, егер Парламент толық бес жылдық мерзімін өткерсе, НМД-ні үш рет таңдау қажеттілігін болдырмау мақсатында жасалды. Шындығында, Тоғызыншы Парламент кезінде НМД-лер 2001 жылдың 1-17 қазаны аралығында 17 күн қызмет етті және 2001 жылғы жалпы сайлауға Парламент таратылғанға дейін үш отырысқа қатысты. 2010 жылдың 1 шілдесінен бастап НМД Парламенттің тұрақты құрамының бөлігіне айналды. Бұл өзгеріске дейін Парламент әр сайлаудан кейін алты ай ішінде НМД тағайындау туралы шешім қабылдауы керек еді. Осы өзгерістердің себебін Премьер-министр Ли Сянь Лунг 2009 жылдың 27 мамырында Парламентте түсіндірді. Оның сөзіне göre, Сингапур үкімет жүйесінде НМД-нің тұрақты бөлігі болуының басты себебі – бұл схеманың үлкен жетістікке ие болуы және палатадағы пікірсайыстардың сапасын арттыруы болды: "Схема жақсы жұмыс істеді. НМД-лер Парламентте партиялық емес балама пікірлерді ұсынады және тиімді үлес қосып, Парламенттегі пікірсайыстардың сапасын арттырды. Кейде, рұхсат етіңіздер, олар оппозициялық депутаттардан да басым түсті. Бұл НМД схемасы біздің саяси жүйеміздің тұрақты бөлігі болуы керек".

Тағайындау, қызмет мерзімі және өкілеттіктері

Конституцияның төртінші қосымшасында ҰКП-ны тағайындау рәсімі белгіленген. Парламент спикері төрағалық ететін және тағы жеті депутаттан тұратын Арнайы комиссия президенттің ҰКП ретінде тағайындайтын тоғыз адамнан аспайтын кандидатты ұсынады. Комиссия Сингапур мемлекетіне ерекше қызмет көрсеткен немесе елдің абыройын арттырған тұлғаларды ұсынуға құқылы, сондай-ақ қоғамның жалпы жұртшылығы мен түрлі топтарын комиссия қарауына ұсынылатын кандидаттардың есімдерін ұсынуға шақырады. Бұл топтар өнер мен әдебиет, мәдениет, ғылым, бизнес, өнеркәсіп, кәсіби салалар, әлеуметтік және қоғамдық қызмет, сондай-ақ еңбек қозғалысы салаларындағы ұйымдарды қамтиды. Саяси партиядан мүшеліктен ресми түрде бас тарту, оның саяси көзқарасын немесе сол партияның мүддесіне деген ықыласын өзгерте алмайды. Сондай-ақ, саяси партияға мүшелік адамның объективтілігіне қажетті түрде әсер етпейді. ҰКП-ның лауазымдағы мерзімі әдетте тағайындалған күнінен бастап екі жарым жылды құрайды. Егер ҰКП мүшесі сайлауда кез келген саяси партиядан кандидат ретінде түскен немесе кез келген сайлау округінен депутат болып сайланса, олар лауазымынан шеттеседі. Бұдан өзге, басқа депутаттар сияқты, ҰКП Парламент таратылған кезде немесе Конституцияда көзделген бірқатар жағдайларда, мысалы, Сингапур азаматтығынан бас тарту, отставкаға кету немесе банкротқа ұшыраған жағдайда Парламент мүшесі болып табысуын тоқтатады. ҰКП мүшелері Конституцияға түзетулер енгізу туралы заң жобаларына, мемлекеттік бюджеттік заң жобаларына, қосымша бюджеттік заң жобаларына немесе соңғы бюджеттік заң жобаларына, ақша заң жобаларына, Үкіметке сенімсіздік білдіру туралы дауыс беруге және Президентті қызметтен алуға қатыса алмайды. Алайда, ҰКП мүшелері олар дауыс бере алмайтын заң жобалары мен ұсыныстар бойынша өз пікірлерін білдіре және талқылауларға қатыса алады.

Бағалау

Парламенттік талқылаулар барысында Артур Бенг, Тан Ченг Бок, Дикси Тан және Алине Вонг сияқты PAP депутаттары бұл схеманың демократиялық емес екенін, себебі NMP-лерді халық емес, халық үшін халық сайламайды деп мәлімдеді. Алайда, партиялық тәртіпке бағынып, олар конституциялық түзетуге дауыс беруге міндетті болды. Бенг былай деді: "Бұл бізге шектеу, мен шизофрениялық саяси өмір сүруді жалғастыруға мәжбүрмін – қарсы сөйлеп, бірақ заңға дауыс беруге". Басқаша айтқанда, адам өзі ұстанатын көзқарасты білдіру құқығына ие болғанда, сол көзқарасты білдіргендерге қызмет ету жауапкершілігін де көтеруі керек. Оппозиция бұл схеманы қажетсіз етіп көрсету мақсатында жасалған жоспар деп қарастырды. Академик Чуа Бенг Хуат та осыған ұқсас пікір білдірді, ол NMP схемасы орташа көзқарастарды ұстанушы оппозициялық дауыстарды қолдайды және осылайша күшті оппозицияның қажеттілігін жоққа шығаруға тырысады деп мәлімдеді. NMP-лерді тағайындау процесінің басынан бастап, нақты мүдделерді функционалдық тұрғыдан көрсетуге басымдық берілді. Мысалы, Палата басшысы Вонг Кан Сенг 2002 жылғы 5 сәуірде Парламентте былай деді: "Біз жылдар бойы функционалдық топтардың өкілдерін NMP ретінде ұсыну үшін ұсыныстар жасаушы топтарды құру арқылы іріктеу процесін жақсарттық. Осылайша, 1997 жылы жалпы жұртшылықтан лайықты адамдардың тізімін ұсынуды сұрағаннан басқа, NMP-лер бойынша арнайы комитет үш негізгі функционалдық топты: (а) бизнес және өнеркәсіпті; (b) еңбек ұйымдарын; және (c) мамандық иелерін біріктіретін ұйымдарға хат жолдап, осы комитеттің қарауына кандидаттарды ұсынды. 1997 жылғы 5 маусымда өткен отырыста мен Үкіметтің кандидаттарды ұсынуға шақырылған функционалдық топтардың санын арттыру арқылы NMP іріктеу процесін одан әрі жақсартуды қарастыратынын айттым. Гарри Роданның пікірінше, NMP схемасы PAP-тың саясатқа қатысты технократиялық және элиталық көзқарасын нығайтады. Схеманы қолдаушы NMP Паулин Тэй Строган 2010 жылғы 26 сәуірде Парламентте демократиялық процесті бұзбайтынын және биліктегі партияның үстемдігін сақтай алмайтынын айтты, себебі сайлау кезінде сингапурлықтар өздерінің мүдделерін және идеалдарын ең жақсы бейнелейтін саяси партияларға дауыс береді және Парламенттегі NMP-лердің болуы бұл таңдауға әсер етпейді. Оның пікірінше, NMP-лер Парламенттегі дискурсқа құндылық қосады, өйткені олар "әлеуметтік тұрғыдан маңызды барлық аспектілерді зерттей және сараптай алады" және "партиялық мүдделерге" бағынбайды. Ол өзін барлық сингапурлықтарға есеп беретінін, ешкімге есеп бермейтінін сезінді. Сонымен қатар, Хо Хай Лёнг парламенттік дебаттарға NMP-лердің қатысуы PAP депутаттарына немқұрайлылық танытуға және Парламентте білікті болуға қысым жасады деп мәлімдеді. NMP жүйесін толығымен жою туралы ұсыныстарға қарамастан, оған сенетіндер де бар және оны жақсарту бойынша пікірлер айтылды. NMP Висва Садасиван бұл схеманың қазіргі әлеуметтік-саяси ахуалда маңызды рөл атқаратынын, бірақ оны Сингапур үшін тұрақты шешім деп қарастыруға болмайтынын айтты. Бұл схема таңдау мен сайлаудың аралас түріне айналуы мүмкін, немесе таңдау процесі кандидаттар мен таңдалған NMP-лерді бағалаудың нақты критерийлерімен ашық болуы мүмкін. Сонымен қатар, шеттетілген немесе азшылық топтары парламентте өкілдік ету үшін ресми, міндетті сайлау өткізуі керек деп ұсынылды. Бұдан кейін оларды "сайланған өкілдер" деп атауға болады. Үкімет дұрыс сайлау өткізуге қатысты нұсқаулар беру арқылы көмектесе алады. Сонымен қатар, NMP-лердің ең көп саны – тоғыз – азшылық топтарының тиісті түрде өкілдік етуін қамтамасыз ету үшін жеткіліксіз деп есептеледі. Сондықтан NMP-лердің санына шектеу қоймау ұсынылды.

During the Parliamentary debates that led to the introduction of the NMP scheme, it was argued by a number of PAP MPs such as Arthur Beng, Tan Cheng Bock, Dixie Tan, and Aline Wong that the scheme is undemocratic in nature given the fact that NMPs are nominated rather than elected by the people for the people. However, in accordance with party discipline, they were eventually required to vote in favour of the constitutional amendment. As Beng said: "This is the constraint upon us, and I guess I will have to continue to live a schizophrenic political life – speaking against, yet voting for a Bill." In other words, one should not enjoy the privilege of representing views without bearing the responsibility of serving those whom one represents. The Opposition perceived the scheme as a plan to make it look unnecessary. A similar point has been made by an academic, Chua Beng Huat, who has argued that the NMP scheme co opts more moderate dissenting voices and is thus an attempt to de legitimise the need for more aggressive opposition. From the beginning, the process of appointing NMPs has been weighted towards functional representation of discrete interests. For example, Wong Kan Seng, the Leader of the House, said in Parliament on 5 April 2002:

Over the years, we have improved the selection process by having proposal panels to nominate representatives of functional groups as NMPs. So, in 1997, apart from inviting the general public to submit the names of suitable persons, the Special Select Committee on NMPs wrote to organisations representing three major functional groups: (a) business and industry; (b) labour; and (c) the professions – to propose candidates for this Special Select Committee's consideration. At a sitting on 5th June 1997 I also said that the Government would consider further improving the NMP selection process, by expanding the number of functional groups invited to submit nominations. Garry Rodan has expressed the view that, in effect, the NMP scheme reinforces the PAP's technocratic and elitist view of politics. In support of the scheme, NMP Paulin Tay Straughan said in Parliament on 26 April 2010 that it neither compromises the democratic process nor perpetuates the dominance of the ruling party, because during elections Singaporeans vote for the political parties that best represent their interests and ideals, and the presence of NMPs in the House does not factor into this choice. In her view, NMPs add value to the discourse taking place in Parliament as they are able to "explore and research the issues from all possible socially significant angles" without constraint from "partisan concerns". She felt personally that she was accountable to all Singaporeans, rather than being unaccountable to anybody. In addition, Ho Khai Leong has opined that the presence of NMPs and their participation in Parliamentary debates have placed pressure on PAP MPs to be less complacent and to be more competent in Parliament. Despite such calls to do away entirely with the NMP system, there are also those who believe in the scheme and have raised points for its improvement. NMP Viswa Sadasivan has expressed the view that the scheme serves a function and purpose in the current socio political climate, though it should not be viewed as a permanent solution for Singapore. The scheme could evolve into a selection–election hybrid, or the selection process itself could become more transparent with clearer criteria on which candidates and selected NMPs alike could be assessed. It has also been recommended that fringe or minority groups should go through formal, mandatory elections to choose the representatives that will provide them with a voice in Parliament. Thereafter, they may be called "elected representatives". The Government may assist by providing guidelines for the conduct of proper elections. Furthermore, the maximum number of NMPs – nine – is said to be far too small to ensure proper representation of minority groups. Hence, it has been recommended that there should not be any limitation on the number of NMPs.

Мақалалар мен веб-сайттар

Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to be able to fulfill your request. I will then use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.