Кіріспе

Америкалық ойын көрсетілімі

"The Magnificent Marble Machine" – американдық телешоу. Бәйгеге қатысушылар жұлдыздармен бірлесіп, жалпы білім сұрақтарына жауап беріп, үлкен пинбол машинасының бақылауын алуға тырысты. Бағдарламаның тұңғыш көрсетілімі 1975 жылдың 7 шілдесінде NBC телеарнасында сағат 12:00-де (шығыс уақыты бойынша) өтті, ол қысқа ғана өмір сүрген "Blank Check" ойын көрсетілімін алмастырды. Бағдарламаны Меррилл Хиттер мен Боб Куигли Роберт Ноаның атқарушы продюсерлігімен дайындады. Арт Джеймс жүргізуші, ал Джонни Гилберт хабаршы болды. Бұл Кени Уильямстың қатыспаған Хиттер-Куигли бағдарламаларының санатындағы шамалы ғана бағдарламалардың бірі.

Ойын процесі

Екі қатысушы жарысқа түсті, олардың біреуі бұрынғы чемпион, әрқайсысы танымал әріптесімен жұптасты. Ойынның бірінші жартысында командалар белгілі бір тұлғаның, жердің, нәрсе немесе атауын анықтау керек болды. Бұл көбінесе әзілдер немесе басқа да сөз ойындарын қамтыды, олар үлкен электрондық тақтада көрсетілді, бұл пинбол машинасының артқы панеліндегі дисплейге ұқсас. Ойыншыларға дисплейдің төменгі қатарында жауаптағы сөздер мен әріптер санын көрсететін бос орындар көрсетілді. Содан кейін дисплейдің жоғарғы қатарынан жауаптың қысқаша сипаттамасы (із) пайда болды. Егер ешбір команда із көрсетілгеннен кейін дауыс бере алмаса, жауаптың әріптері уақыт өте келе кездейсоқ түрде толтырылатын болды. Мысалы, "Ол ортада және шаршы" деген ізбен және "#### #####" деген бос орындармен дұрыс жауап – "Пол Линд". Джеймс кейде негізгі ізді тақтада көрсетпес бұрын қосымша ақпарат беретін. Әр сұрақ бойынша тек қатысушы немесе танымал тұлға ғана жауап беруге құқылы болды. Бұл әр сұрақ сайын ауысып, лайықты ойыншының алдындағы шамдар арқылы көрсетілді. Дұрыс жауап әрқайсысы бір ұпайға бағаланды. Бес ұпай ойынды жеңіске жеткізді, ал жеңімпаз команда бонус раундында "Тамаша мәрмәр машинасы" ойынын ойнады. Кейіннен шоу барысында ереже өзгертілді, енді жеңу үшін төрт ұпай жеткілікті болды.

Бонус кезеңі

Жеңімпаз команда шоудың басты ойыншығын ойнады: биіктігі 20 фут, ұзындығы 12 фут болатын алып пинбол машинасы. Әр бонус ойынын бастау үшін, иінтіректі тартып, машинаға алып допты жіберді. Команда мүшесі допты жіберген соң, машинаның оң жағындағы батырманы басқаратын болды, ал екінші мүшесі сол жағындағы батырманы басқарды. Бұл батырмалар машинаның төрт қанатын басқарды (екіуі машинаның төменгі жағында, екеуі ортасында). Екі доппен ойын ойналды, бірінші допты чемпион жіберді, ал екінші допты, команда мүшелері орнын ауыстырғаннан кейін, атақты адам жіберді. Команда допты бамперлерге, шу шығаратын құрылғыларға және шамдарға тигізу арқылы ұпай жинады. Жеті үлкен нөмірленген бампердің кез келгеніне тигізу қатысушыға сыйлық жеңіске жеткізді, ал екінші және үшінші бамперлерге бірге тигізу көлік немесе саяхат сияқты үлкен сыйлықты жеңіске жеткізді. Серия барысында, жеті нөмірленген бампердің барлығына кем дегенде бір рет тигізу үшін қосымша сыйлық қосылды. Бастапқыда, әр бампер және басқа шу шығаратын құрылғылар 200 ұпай берді. Өндірушілер әрбір ұпай тіркелгенін тексеру үшін жазбаны қарап, ұпайды тексерді, бірақ машина ескірген сайын апта сайын қателер көбейді. Соңында ереже өзгертілді, сондықтан әр тиіске 500 ұпай беретін жеті "бұмбалы бампер" ғана есептелді, ал қалғандары есептелмеді. Сондай-ақ, екі "шығу тесігі" болды, біреуі машинаның ортасында, екіншісі төменгі қанатшалардың арасында. Бонус ойынының әр бөлігі доп сырттағы тесіктердің біріне түскенше немесе алпыс секунд аяқталғанша ойналды. Уақыт біткен соң, қанатшалар тоқтады. Алайда, доп кез келген бамперге немесе шу шығаратын құрылғыға тигенше ұпай жинауын жалғастырды, содан кейін ойыннан шықты. Егер команда кез келген уақытта мақсатты ұпайға жетсе, раунд та аяқталды.

Ақша шары

Егер команда екі доп ойнағаннан кейін мақсатты ұпайға жеткен болса, команда бонус "алтын ақша шар" ойнады, онда ойыншы әр шу жасағыш пен бампер үшін 200 доллар табады. Бастапқыда әр жаңа чемпион үшін 15 000 ұпай белгіленді, ал әр келу үшін 1 000 ұпайға төмендетілді. Кейін мақсат 13 000 ұпайдан басталды, ал ақша шар әр бамперге тигізілгені үшін 500 доллар әкелді. Бір кезде бұл раунд көп ойыншылы "ақша марафоны" ретінде қайта жасалды, бұл кез келген ойыншының машинаның бір ойынында жете алатын бонус раунды емес еді. Екі апта ішінде ең көп ұпай жинаған қатысушыға ақша шар раунды берілді. Бұл формат бес марафон (10 апта) бойы сақталды, содан кейін ақша шар ойыннан толығымен алынып тасталды. Ақша шар раунды алынып тасталғаннан кейін, пинбол машинасының электрондық ұпай санағыштары жабылды. Содан кейін қатысушылар тек жеті бамперді соғу арқылы жүлделерді жеңіп алатын, ал барлық жеті бамперді соғу 5 000 долларлық бонус берді.

Форматтың өзгеруі

1976 жылдың басында ойын барысы өзгеріп, екі командадан, әр командада екі атақты адамнан тұратын форматқа көшті. Жеңімпаз команда машинаға барып, бір атақты адам барабаннан (студия көрермендері толтырған) бір есімді тартып алды, ал осы бақытты көрермен әр атақты адаммен бірге бонус раундына қатысты.

Тарату тарихы

"Ұлы мәрмәр машинасы" өзінің алғашқы уақытында 1975 жылдың 28 қарашасына дейін көрсетілді. 1975 жылдың 1 желтоқсанында, "Бақыт доңғалағы" бір сағатқа ұзарту үшін, серия "Три за деньги" бағдарламасын 12:30-да алмастырды. Осы өзгерістен кейін "Марбл" бағдарламасының ұзақтығы 25 минутқа қысқартылды, себебі Эдвин Ньюман жүргізетін ұлттық жаңалықтар 12:55-те көрсетілді. 1976 жылдың 2 қаңтарындағы көрсетілімнен кейін, бағдарлама екі апталық сынақ үшін кестеден алынып тасталды, KNBC жаңалықтарының жүргізушісі Келли Ланге жүргізетін "Менің кеңесімді қабылдаңыз" атты әңгімелер бағдарламасы көрсетілді. 19 қаңтарда "Марбл" қайтадан эфирге шыққанда, ол толығымен атақты адамдардан тұратын форматқа өзгерді, бұл оның аяқталуына себеп болды. Соңғы түпнұсқа эпизод 12 наурызда көрсетілді, бірақ оның орнына қойылған "Көңіл-күй фабрикасы" техникалық қызметкерлердің ереуіліне байланысты кейінге шегерілді, нәтижесінде 11 маусымға дейін қайталамалар көрсетілді.

Танымал мәдениетте

"Ұлы мәрмәр машинасының" қысқаша видеосы 1979 жылғы "Қытай синдромы" фильмінде телеарнаның электр станциясының ішіндегі басты кейіпкердің репортажын көрсету үшін үзіп тастайтын "қалыпты жадбалама" ретінде пайда болады. Видеода танымал қонақ Джоан Риверс машинада әдеттегі допты ойнап жатқанын көрсетеді, бірақ түпнұсқа дыбысы фильмге арналған музыкамен ауыстырылған. Фильмнің титрлерінде бұл шоу, Риверс немесе Хиттер Куигли туралы ешқандай ақпарат келтірілмеген.