Кіріспе
Джордж Уильям Свифт Троу (George William Swift Trow Jr.) (28 қыркүйек 1943 - 24 қараша 2006) – американдық эссеші, романист, драматург және медиа сыншысы. Ол шамамен 30 жыл "Нью-Йоркер" журналында жұмыс істеді, көптеген эсселер мен бірнеше кітап жазды. Ол ең көп танымал болғаны – теледидар мен американдық мәдениетке оның тигізген әсері туралы ұзақ эссесі, "Контекстсіз контекстте". Бұл эссе алғаш рет 1980 жылғы 17 қарашада "Нью-Йоркер" журналында жарияланды (кейіннен кітап ретінде шықты) және журналдың орталық бөлігін бір мақалаға арнаған сирек жағдайлардың бірі болды.
George William Swift Trow Jr. (September 28, 1943 – November 24, 2006) was an American essayist, novelist, playwright, and media critic. He worked for The New Yorker for almost 30 years, and wrote numerous essays and several books. He is best known for his long essay on television and its effect on American culture, "Within the Context of No Context," first published in The New Yorker on November 17, 1980 (and later published as a book), one of the few times the magazine devoted its central section to a single piece of writing.
Өмір және мансап
Троу Коннектикут штатының Гринвич қаласындағы жоғары орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Оның әкесі – газетші, анасы – Энн Картер (1918–2010) және Джордж Уильям Свифт Троу (1916–1997). Оның әкесінің әкесінің әкесі, Джон Фаулер Троу (1810–1886) – Нью-Йорк қаласындағы баспагер, бүгінде Нью-Йорк қалалық анықтамалықтары оның атымен аталады. 1966 жылы Троу «The New Yorker» журналында жұмыс істеді, журнал үшін мақалалар жазды, әсіресе «Қаланың әңгімесі» бөлімінде және қысқаша көркем әңгімелер жазды. Ол Уильям Шон (1951–1987) және Роберт Готтлиб (1987–1992) редакторларының жетекшілігімен жұмыс істеді, оларды өзінің ұстаздары деп есептеді. 1994 жылы жаңа редактор Тина Браун Розанна Баррды әйелдерге арналған арнайы нөмірді дайындауға шақырғанда, Троу наразылық танытып, журналдан кетіп қалды. Ол Нью-Йорктегі Германтаун қаласында салған үйін тастап, Солтүстік Американы аралап, Техас, Аляска және Ньюфаундлендте өмір сүрді. Өліміне бірнеше жыл бұрын Италияның Неаполь қаласына көшіп барды. 2006 жылы он жыл бойы өзін-өзінен оқшаулап, жалғыз қалған күйінде қайтыс болды.
Жазу
Мансабы бойында Троу американдық негізгі мәдени институттарды талдап, 1940-шы және 1950-ші жылдар басындағы балалық шағындағы газет оқылатын, шығыс элитасы басым болған әлемнен, джаз дәуірінде туып, теледидар арқылы тараған тарихтан бұрғысызданған, таблоидтық сезімге дейін мәдениеттің қалай өзгергенін түсінуге тырысты. Троудың еңбектерінің тартымдылығы мен құндылығын жеткізу қиын болуы мүмкін, себебі оның стилі "өзінің мәнінде түйіндемеге қарсы тұрады. Түйіндеме, әрине, егжей-тегжейден қашып құтылады, ал Троу үшін егжей-тегжейлер – ән болмағандағы ноталар". Кейбір сыншылар Троудың шығармаларын түсініксіз және элиталық деп санады; ал кейбіреулері Троудың теледидардан бұрынғы дәуірге деген ностальгиясы негіссіз болды деп есептейді, себебі соңынан болған азаматтық құқық қозғалыстары американдық мәдениетті демократиялық етуге көмектесті.
Эсселер
"Within the Context of No Context" журналын Уильям Шон редакциялап, 1981 жылы кітап түрінде жарыққа шығарды. 1997 жылы "No Context" "Collapsing Dominant" атты жаңа кіріспе мақаласымен қайта басылды. "No Context" еңбегінде Троу теледидардың американдық қоғамдық мәдениеттің және американдықтардың тарихқа деген сезімінің жойылуына тигізген рөлін көрсетті. Американдықтардың өміріне ұзақ жылдар бойы нақты мағына берген ("орта қашықтықтағы") институттар – бауырластық ұйымдар, боулинг лигалары, әйелдер клубы сияқты ұйымдар, адамдар үйде отырып теледидар тамашалауға көшкен соң жоғалып кетті. Оларды алмастырған телешоулар – адамдарды көруге мәжбүрлеу үшін ғана жасалған жалған контексттер еді. Америкалықтар үшін өмір сүрудің нақты контексі "екі жүз миллиондық желі" (сол кездегі АҚШ халқы) және "жақындық желісі" (отбасы) болып қалды. Атақты адамдар осы екі желіде де өмір сүрді, енді тек олар ғана толыққанды болуға лайық еді. Нақты контекстен айырылған қалғандарының бәрі енді өздері атақты болуды қалады. Троу маркетологтар көрермендерді демографиялық топтарға бөліп, жарнамалар мен шоуларды нақты аудиторияға бағыттағанда, көрермендер алғаш рет өзін өткеннен болашаққа қарайтын адамдар ағынының бір бөлігі емес, жасқа байланысты демографиялық топтың бір бөлігі ретінде қарастыра бастағанын айтты. Салдарынан, демография әлемді түсінудің басты контексі ретінде тарихты ығыстырды. Енді заттар абсолюттік өлшеммен емес, өзінің тобымен үйлесімділігіне қарай бағаланды. Троу бұл ойын "Отбасылық дау" телешоуының мысалымен түсіндіреді, онда қатысушыдан "жүз адамның сауалнамасы бойынша орташа американдық әйелдің бойы қандай деп есептелетінін болжауды" сұрайды. Олар не ойлады, біліңізші? Олардың пікірінше, орташа бой нешеге тең болды? "No Context" 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде екі жаз бойы гид болып жұмыс істеген Троудың естеліктерімен аяқталады. Оның көрме туралы қорытындысы: "Көрмеде теледидар тарих әлемін бейнелейтіндей көрінді". Троудың қайтысы туралы жазған романист және сценарист Майкл Толкин "No Context" енді сәнге енбейтінін, себебі "Бұл өзгеріс туралы талас емес. Бұл жағдайдың қалай дамитынын суыққан түрде сипаттау ғана. Мұндай бейтараптықпен жазылған кітаптар көп емес" деп айтты.
In an obituary for Trow, the novelist and screenwriter Michael Tolkin is quoted as saying that "No Context" is no longer fashionable because "It's not a polemic for change. It's just a cold description of where things are going. There aren't many books that are unafraid to be that negative."
Мемориал
"My Pilgrim's Progress: Media Studies, 1950–1998" атты мемуары 1950-ші жылдардағы АҚШ-тың мәдени әлемін және теледидар американдық мәдениетті басып ала бастаған өтпелі кезеңді талдайды. Кітап әңгімелесу стилінде жазылған, кейде аудиожазбалардан түсірілген. Троу Дорис Дей, Альфред Хичкок, Элвис Пресли және Дуайт Д. Эйзенхауэр сияқты поп-мәдениет пен бағытты ұстанып тұрған мәдени иконалар арасында еркін өтеді. Кітаптың мұқабасында Троудың "еркектердің ең бастысы" деп құрметтеген президент Эйзенхауэрдің суреті бейнеленген. Троу өзінің буынына ресми бұқаралық мәдениет ұсынған еркек ересектігінің үлгілерінің өткен оқиғаларға жатқанын немесе маңызсыз болғанын, сондықтан теледидарда болу (және өзіне ирониялық көзқараспен қарау) – жалғыз мүмкін таңдау болғанын айтады. Кейбір сыншылар кітаптың мақтанғаны, элиталық көзқарасы немесе қайта-қайта авторитеттің үстемдігін көрсетуіне, мысалы, "Осыған мені сеніп қабылдауың керек" деген сияқты сөздерге наразылық білдірді. Жақын досының сөзіне сүйенсек, Троу "Прогресс" кітабына жасалған сындық пікірлерден "қатты күйзелді". Одан кейін ол тек бір ғана мақала жариялады, ол теледидар жаңалықтарын жүргізуші Дэн Разерді сынаған мақала еді.
Роман
Троудың жалғыз романы – "Бұлыстағы қала" (1984) сыншыларға әсер етпеді. Олардың назары минималистік стильіне, сюжеттің, оқиғаның дамуының немесе тартымды кейіпкерлердің болмауына тоқталды. 19-ғасырдың ортасынан қазіргі заманға дейінгі кезеңді қамтитын бұл кітап үш байланысты отбасының тағдырын баяндайды: бұлжымас ирланд иммигрантының күшті жігерінен бастап, Нью-Йорктегі екі бөлмеде өмір сүріп, кірісімен күн көріп, киім-кешегіне көңіл бөліп, әлеуметтік өмірдің қалдықтарында араласатын қарт, жалғыз немересінің әлсіз жалынына дейін. Романның негізгі тақырыптары – еркек күшінің төмендеуі және еркек әлеуметтік билігінің әйелдер билігіне ұласуы – Троу кейін "Мей пилигримнің жолы" атты туындысында ашық түрде талқылайды.