Кіріспе

Невада штатының солтүстік-батысындағы американдық түпкіліктілер резервациясы, АҚШ. Пирамида көлі Пайут тайпасының резервациясы – АҚШ-тың Невада штатының солтүстік-батысындағы резервациясы, Ренодан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 56 км (35 миль), Уошо, Стори және Лион округтерінде орналасқан. Оны федералды түрде танылған Пирамида көлі Пайут тайпасы басқарады, ол екі Солтүстік Пайут тайпасын білдіреді: ірі Куйюидокадо (Cui Yui Ticutta) ("Cui ui балығын жеушілер") және кіші Тасигет тувиварай ("Таулар арасында өмір сүретіндер"). Резервацияның 99,88%-ы Washoe округінде, ал қалған жері Фернли қаласына жақын, басқа екі округтің оңтүстік шетінде орналасқан. 1993 жылы резервацияда 1603 адам тұрды, ал тайпаға 2253 мүше тіркелген. 2000 жылғы халық санауы резервацияда 1734 адам тұратынын көрсетті. 2016 жылы Уокер Ривер Пайут тайпасымен бірлесіп (екі Солтүстік Пайут тобы: Aga'idökadö (Agai Ticutta): "Кескен тамақты жеушілер" және Pakwidökadö (Pugwi Ticutta): "Chub carp жеушілер"), Пирамида көлі тайпасы азаматтық құқықтар жөніндегі сот ісінде мемлекетті резервацияда сайлау учаскелерін ашуға мәжбүр етті. Әйтпесе, мүшелер сайлауға көп шақырым сапар шегуге мәжбүр болған. Пирамида көлінде ерте дауыс беру 22 қазан күні басталды, ал алғашқы екі күнде дауыс бергендердің саны 2012 жылғы президенттік сайлаудағы көрсеткіштен екі есеге асып түсті. 2016 жылдың қазан айында "Невада түпкілікті халықтарының жерлері туралы заңға" сәйкес, Пирамида көлі тайпасы Невададағы федералды түрде танылған алты тайпаның бірі болып, резервациялары үшін қосымша жерлер сенімділікпен берілді. Пирамида көлі Пайут тайпасы Жерді басқару бюросының (BLM) жерлерінің бір бөлігін алады. Жаңа жерлерде құмар ойындарға тыйым салынған. Оған Пирамида көлінің барлық бөлігі және Биг Бендтен солтүстікке қарай Трукки өзенінің барлық бөлігі кіреді. Резервацияның 25%-ын құрайтын Пирамида көлі оның орталық бөлігінде орналасқан. Резервацияға Виннемука көлінің бір бөлігі, көлдер жотасының көп бөлігі, Вирджиния тауларының және Пах Рах жотасының бөліктері, сондай-ақ Смоук Крик шөлінің оңтүстік шеті кіреді. Резервацияда үш қауым қалыптасқан. Ең ірісі – Уодсворт, ол резервацияның оңтүстік шетіндегі Трукки өзенінің Үлкен бұрылысының жанында, резервациядан тыс Фернли қалашығының солтүстігінде орналасқан. Тайпалық үкіметтің орталығы Никсон қаласында, Пирамида көлінің оңтүстік шетінде орналасқан. Сатклиф көлінің батыс жағалауында орналасқан. Вадсворт пен Никсон арасындағы Трукки өзенінің бойында бірнеше шалғайдағы шаруашылықтар орналасқан. Резервация жері алғаш рет 1859 жылы Үнді істер бюросының өтініші бойынша Солтүстік Пайут халқына бөлінген. Резервация 1865 жылға дейін зерттелмеген. 1874 жылдың 23 наурызында президент Улисс С. Грант оның бар екендігін атқарушы бұйрықпен растағанға дейін резервацияның мәртебесі өте белгісіз болды. Сол кезде атқарушы билік резервтерді құру жаңалық болды; бұған дейінгі резервтердің көпшілігі келісімшарт немесе конгресс заңнамасымен құрылған. Кейінгі сот шешімдері атқарушы билік құрған резервациялардың жарамдылығын растады және Пирамида көлі резервациясының құрылған күнін 1874 жыл емес, 1859 жыл деп белгіледі. Бұл ертерек дата рулық су құқықтарының басымдық күніне және резервация ішіндегі жерлерге ру емес талаптардың мәртебесіне қатысты маңызды. Осы екі мәселе бойынша да тайпа ұзақ уақыт бойы заңды күрес жүргізді. 1968 жылы Солтүстік Пайут өздерінің жерлерін талап ету ісі бойынша келісімге келді. 2016 жылдың қазан айында "Невада түпкілікті халықтарының жерлері туралы заң" (PL No: 114 232) федералды үкіметті штаттың Жерді басқару бюросының (BLM) және Орман шаруашылығы қызметіне қарасты мемлекеттік жерлерін штаттағы тоғыз федералды танылған тайпаның алтауы үшін сенімділікпен беруге уәкілеттік берді. Бұл трансферттер олардың резервацияларын кеңейтіп, базаларын тұрақты етеді. Үкімет Пирамида көлі резервациясы үшін БЛМ жерінің акрларын сенімділікпен пайдалануға беріп жатыр. Бұл жаңа жерлерде құмар ойындарға тыйым салынған.

Шығу тегі

1970 жылға қарай, бір дереккөз резервацияда 19-шы ғасырдың басындағы пайют көшбасшысы бас Виннемукканың ұрпақтарының да бар екенін мәлімдеді.

Қоршаған орта факторлары

Пирамидалы көлдегі Лахонтаның құртқа балық аулау аймағы Рино аймағынан және одан да алыс жерлерден көптеген балықшыларды тартады. Балық аулау лицензияларын және қайықтарға рұқсаттарды сату тайпа үшін маңызды кіріс көзі болып табылады. Дерби бөгеті салынып, Truckee өзенінен суармаға арналған су бұрылғанға дейін, көл коммерциялық балық шаруашылығын қамтамасыз еткен. Бұл тайпа үшін одан да ірі кіріс көзі болды. Тарихи тұрғыдан Пирамида көлінің су деңгейі төмендеп келеді; сонымен қатар, су сапасына жоғарыдағы ағыстардан шығарылатын, нүктелік және нүктелік емес көздердің әсері кері әсер етеді. Пирамида көлінде бірқатар зерттеулер жүргізілді, оның ішінде азот, реактивті фосфор, еріген оттегі және басқа да су сапасы параметрлерін зерттеу үшін DSSAM гидрологиялық өзен моделі қолданылды.

Саяси белсенділік

Невададағы американдықтар басқа штаттардағыдай, президенттік және басқа да сайлауларда саяси белсенділікке көшті. Олар сайлау учаскелеріне тең қол жеткізуді және округ және штат қызметкерлерінің әділ қарым-қатынасын талап етеді. Төраға Винтон Хоулидің жетекшілігімен Пирамида көлі пайюттары Уолкер өзені пайюттарымен бірігіп, 2016 жылы өздерінің туған жерлерінде сайлау учаскелерін ашу үшін штат үкіметіне қарсы Сайлау құқығы туралы заң бойынша сәтті азаматтық сот процесін өткізді. Сот екі пайют тайпасының пайдасына шешім шығарып, лауазымды тұлғаларға жергілікті бөлімшелерді құруды бұйырды. Пирамида көлінде ерте дауыс беру 22 қазанда басталды, ал алғашқы екі күнде дауыс берушілердің саны 2012 жылғы президенттік сайлаудағыдан екі есе көп болды. Хоули Неваданың Тайпалар аралық кеңесінің төрағасы, ол сайлау учаскелеріне қол жеткізуде қиындықтарға тап болған көптеген тайпаларды білдіреді. Кеңес атынан ол "Мемлекеттік хатшы Барбара Чегавскеге тоғыз тайпа үшін [туған жерде] сайлау учаскелерін ашуға округтарға нұсқау беруді, соның ішінде сайлау жәшіктері 200 мильден астам қашықтықта орналасқан тайпалар үшін бар-жоғын ұсынды". Ол сондай-ақ Невада штатының Мемлекеттік хатшысын қалалық үндістер үшін жергілікті округтардағы сайлау учаскелеріндегі жағдайды жақсартуға шақырды, олар сотта көптеген кеңселерде ыңғайсыздық сезінгендерін куәландырды.