Кіріспе

Нигериялық музыкант және композитор (1905–1987)

Бас директор Олуфела Обафунмилайо "Фела" Сованде MBE (29 мамыр 1905 – 13 наурыз 1987) – нигериялық музыкант және композитор. Нигерияның заманауи өнер музыкасының әкесі саналатын Сованде, еуропалық "классикалық" үлгідегі шығармаларымен әлемге танымал африкалық композиторлардың ішіндегі ең белгілісі болып саналады.

Ерте өмір

Сованде Лагосқа жақын Абеокута қаласында, Нигерия шіркеу музыкасының негізін қалаушы және дін қызметкері Эммануэль Сованденің ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде ол Мәсіхтің соборлық шіркеуінің хорында ән айтты. Ол C. M. S. Грамматикалық мектебінде және Лагостағы Король колледжінде білім алды. Әкесі мен доктор Т. К. Экундаё Филлипстің (композитор, органшы және хормейстер) ықпалы оның ерте жылдарында маңызды рөл атқарды. Филлипс арқылы Сованде Бах және Рейнбергер сияқты еуропалық шіркеу музыкасымен танысты. Ол кезде Сованде хорға қатысушы болып, шіркеулерге енгізіліп жатқан жаңа йоруба туындыларымен танысты. Филлипстің жетекшілігімен Сованде Корольдік органшылар колледжінен FRCO стипендиялық дипломын алды. Сол уақытта ол джаз және танымал хайлайф музыкасын орындайтын оркестрдің жетекшісі де болды.

Мансап

1934 жылы Сованде еуропалық классикалық және эстрадалық музыканы оқу үшін Лондонға барды. 1936 жылы ол Джордж Гершвиннің «Көктемгі рапсодия» туындысының соло пианині болды. Ол Фэтс Уоллермен пианисттер дуэтінде де ойнады, BBC-дің театр органында орындаушы, Кингсвей залының хормейстері және 1936 жылғы «Blackbirds» қойылымының пианині болды. 1939 жылы ол танымал әншілер Аделаида Холл мен Вера Линннің жазбаларында орган тартып, сүйемелдеді. Кейін ол Эдмунд Руббра, Джордж Олдройд және Джордж Каннингэмтың жетекшілігімен жеке органды оқыды және 1943 жылы Корольдік органшылар колледжінің мүшесі атанды, сонымен қатар Лимпус, Хардинг және Рид жүлделерін жеңіп алды. Ол Лондон университетінде Музыка бакалавры дәрежесін алып, Тринити музыка колледжінің мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ақпарат министрлігінің колониялық кино бөлімінің музыкалық кеңесшісі болып жұмыс істеді, көбінесе білім беру фильмдеріне қосымша музыка жазды және BBC Africa қызметіне музыка бойынша лекция оқыды. 1945 жылдан 1952 жылға дейін ол методист шіркеуінің Батыс Лондон миссиясында органшы және хормейстер болып қызмет етті. Осы кезеңде ол би пианині, оркестр жетекшісі және Хаммонд органында орындаушы ретінде танылып, сол заманғы танымал әндерді орындады. Ол Нигерияға Нигерия радио хабар тарату корпорациясында және кейін Ибадан университетінде ғылыми жұмыстармен айналысу үшін оралды. 1952 жылы Сованде Нигерия радио хабар тарату қызметінің музыкалық директоры болды, ал 1955 жылы осы еңбегі үшін 1955 жылғы Королеваның туған күні құрметіне MBE орденімен марапатталды. 1962 жылы ол Рокфеллер қорының стипендиясымен АҚШ-қа сапар шекті. Бұл туынды қазір Канаданың оркестрлік репертуарының бір бөлігі болып табылады. Ол сонымен қатар көптеген діни және әлемдік хор музыкасын, көбінесе а капелла стилінде жазды. Осы туындылардың кейбіреулері BBC Africa қызметінде жұмыс істеген кезінде жазылған.

Кейінгі өмірі

Соңғы жылдары Сованде Кент штаттық университетінің Панафрикалық зерттеулер кафедрасында сабақ берді және әйелі Элеонора МакКиннимен бірге Огайо штатының Равенна қаласында тұрды. Элеонора МакКинни – Pacifica Radio радиостансасын құрушылардың бірі болған. Ол Равеннада қайтыс болды және Огайо штатының Рэндольф қалашығында жерленді. Профессорлық қызметінен бөлек, Сованде Лагостың Барио басшысы атағын да алып жүрді. Қазір оның шығармаларын зерттеп, насихаттау үшін орталық құру жұмыстары жүріп жатыр, себебі олардың көп бөлігі жарияланбаған немесе қазірде қолжетімсіз.