Ольга Радж: Виолоншист, Эзра Паундтың серігі және өмірінің тарихы
Olga Rudge
Ольга Радж (1895-1996) – америкалық виолоншист, Эзра Паунд ақынының ұзақ жылдар бойы сүйіктісі. «Cantos» поэмасы оған арналған, саяси тұтқында қолдау көрсеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық скрипкашы (1895–1996)
American violinist (1895–1996)
Ольга Рудж (13 сәуір 1895 – 15 наурыз 1996) – американдық концерттік скрипкашы, қазір көбінесе ақын Езра Паундтың ұзақ жылдар бойы сүйіктісі ретінде еске алынады, одан Мэри есімді қызы дүниеге келді. Халықаралық деңгейде танымал, дарынды концерттік скрипкашы, оның айқын қабілеттері мен беделі ақырында сүйіктісінің артынан қалуға дайын болғандай көрінді. Паунд болса, оған басқа сүйіктілеріне қарағанда адал болды. Ол эпикалық "The Cantos" өлеңінің соңғы шумағын оған арнады, Бенито Муссолинидің фашистік режимін қолдағандығы үшін АҚШ-қа қарсы сатқындық жасады деген айыптаумен психиатриялық ауруханада 13 жыл түрген кезіндегі батыл және адал қолдауы үшін құрмет пен алғысын білдірді. Сондай-ақ, Паундты антисемиттік екендігі туралы айыптаулардан қорғады. Паундтың соңғы 11 жылында Рудж оның серігі, хатшысы және медбикесі болды, ол ерекшелікке беріліп, ұзақ уақыт үнсіздікке түсті. Рудж Паундтан жиырма төрт жыл бұрын қайтыс болды, Венециядағы ортақ үйінде қалды. Өмірінің соңғы жылдары жалғыз қызы Мэримен болған қиын қарым-қатынас оны жасырын мақсаты бар адамдардың назарына түсірді, нәтижесінде Джон Берендттің "Құлайтын періштелер қаласы" кітабында баяндалған қайғылы жағдай туды. Бұл оқиғада Рудж Паундтың қағаздары мен хаттарының Йель университетіне қалай өткенін түсіндіре алмады. Денсаулығы нашарлағандықтан, ол сүйікті Венециясын тастап, соңғы күндерін қызымен өткізді. Рудж 100 жасында қайтыс болды және Венециядағы Сан-Микеле аралындағы зиратта Паундтың қасына жерленді.
Olga Rudge (April 13, 1895 – March 15, 1996) was an American born concert violinist, now mainly remembered as the long time mistress of the poet Ezra Pound, by whom she had a daughter, Mary. A gifted concert violinist of international repute, her considerable talents and reputation were eventually eclipsed by those of her lover, in whose shade she appeared content to remain. In return, Pound was more loyal, not to say faithful, to her than to any of his many other mistresses. He dedicated the final stanza of his epic The Cantos to her, in homage and gratitude for her courageous and loyal support during his 13 year incarceration in a mental hospital after having been indicted for treason against the United States for supporting Benito Mussolini's Fascist regime. She also defended Pound against the accusation that he was anti Semitic. During the last 11 years of Pound's life, Rudge was his devoted companion, secretary, and nurse, as he sank into eccentricity and prolonged periods of silence. Rudge survived Pound by twenty four years, remaining in the small house in Venice she had shared with him. In her declining years, an ongoing difficult relationship with Mary, her only child, left her vulnerable to the attention of parties with ulterior motives, resulting in the sad situation described in John Berendt's The City of Falling Angels, in which Rudge could not account for how Pound's papers and letters in her possession had found their way to Yale University. Failing health eventually forced her to leave her beloved Venice and spend her final days with her daughter. Rudge died at age 100 and is buried next to Pound in Venice's Isola di San Michele cemetery.
Ерте өмір
Рудж J. Edgar Rudge, жылжымайтын мүлікке инвестиция жасайтын адам, және Джулия (құрметті аты О'Коннелл) Рудж, кәсіби әнші отбасында дүниеге келді. Әнші болуды қалаған Джулия, Ольга 10 жасқа толғанда үш баласымен Еуропаға көшіп, алдымен Лондонда, содан кейін Парижде тұрды. Ольга Англияның Дорсет округындағы Шерборн қаласындағы монастырь мектебінде білім алды, кейін Парижде Opéra Comique скрипкашысы Леон Карамбаттан сабақ алды. 1916 жылға қарай Рудж танымал концерт скрипкашысы болды және Бірінші дүниежүзілік соғыстағы британдық және француз тараптарына қаржы жинау үшін көптеген концерттерде өнер көрсетті. Оның інісі Артур 1918 жылы шайқаста қаза тапты. 1918 жылы соғыс аяқталғаннан кейін, ол Ильдебрандо Пиццетти мен оның меценаты Кэтрин Даллиба Джонның қолдауымен халықаралық концерт скрипкашысы ретінде мансабын бастады. 1918 жылы Пиццетти мен Рудж Италия бойынша бірлескен концерттік тур жасап, заманауи итальян музыкасын орындады.
Rudge was born to J. Edgar Rudge, a real estate investor, and Julia (née O'Connell) Rudge, a professional singer. Wanting to pursue a singing career, Julia moved to Europe with her three children when Olga was 10, living first in London and then in Paris. Olga was educated at a convent school in Sherborne, Dorset, England, before studying in Paris under the violinist Léon Carambât of the Opéra Comique. By 1916, Rudge was a renowned concert violinist, performing in many concerts to raise money for the British and French sides of the First World War. Her brother, Arthur, was killed in action in 1918. At the end of the war in 1918, she began her career as an international concert violinist, under the auspices of Ildebrando Pizzetti and his patroness Katherine Dalliba John. In 1918, Pizzetti and Rudge did a joint concert tour of Italy, performing modern Italian music.
Мансап
Рудж алғаш рет ақын Езра Паундпен 1920 жылғы қарашада Эолиан залында берген концертін тыңдағанда кездесті. Ол "скрипкасының нәзік және берік орындалуына" тәнті болды, бірақ оның аккомпаниаторы Рената Боргаттидің "фортепианоны күшпен соғуын" сынады. Рудж Боргаттимен қарым-қатынасын жалғастырды және қазіргі итальян музыкасына деген қызығушылығын күшейтті, 1921 жылы Боргатти мен Пиццеттимен бірге Римдегі Бах залында концерттер берді, ал 1922 жылы Рената Боргаттимен бірге Плейель залында қайтадан бірге өнер көрсетті. Паундпен алғашқы кездесулерінің бірі 1923 жылы Парижде Натали Барнидің салонында болды. Кейін Паунд "оның нәзік және көзге түспейтін тартымдылығын" еске алды. Осы кезде Паунд өзінің музыкалық қызығушылықтарын дамытып, опера жазып, американдық композитор Джордж Антейлдің шығармашылығын ілгерілетуде болды. Антейл мен Рудж осы кезеңнен бастап ұзақ кәсіби байланыс орнатты, сонымен қатар оның Паундпен жеке қарым-қатынасының басталуын да белгіледі. Рудж қазір Париждің беделді "оң жағалауындағы" сәнді пәтерде тұратын, танымал және табысты солист болды. Ол Паунд сияқты богемиялық эксцентрикалық ақынмен байланыста ештеңе күте алмады, өйткені ол өз көзқарастары мен шығармаларында "сол жағалау" өкілі болды. Оның конвенцияны бұзуға және беделін қауіпке тігуге дайындығы оның Паундпен ұзаққа созылған қарым-қатынасын сипаттайды. 1923 жылғы желтоқсанда Рудж пен Антейл Консерватория залында концерт өткізді, онда Моцарт, Бах және Антейлдің шығармаларымен қатар Езра Паундтың "Скрипкаға арналған тақырып" атты туындысы да орындалды. Оның шығармасын белгілі солист орындауы – Паундтың композитор ретінде танылуға деген ұмтылысын қанағаттандырды. 1924 жылы Рудж пен Антейл "Америка музыкасын" Плейель залында орындады. Бұл концертте Руджге арналған Паунд пен Антейлдің "Екінші Сонатасы" да қойылды. 1923 жылдан бастап Паундтың Руджге жазған хаттары оның мансабына қатысты кеңес берді. Ол оған меценаттарына көбірек назар аударуды қатты ұсынды (өзі ешқашан жасамаған нәрсе) және оның концерттері туралы баспасөз пікірлеріне қызығушылық танытпағаны үшін сөккеніш айтты. 1924 жылы Паунд әйелі Дороти Шекспирмен Парижден Италияның Рапалло қаласына көшіп кетті. Рудж, қазір Паундпен ұзаққа созылған махаббат қарым-қатынасының ауыр кезеңінде, оны бірнеше рет барды. Осы уақыттан бастап Паунд уақытын Рудж бен әйелі арасында тең бөліп отырған сияқты, бұл жағдай Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты. 1925 жылдың көктемінде Рудж АҚШ-тағы жоспарланған концерттік турнесінен бас тартуға мәжбүр болды, өйткені ол Паундтан жүкті болды. 1925 жылғы 9 шілдеде ол Оңтүстік Тироль провинциясының Бриксен қаласындағы жергілікті ауруханада қызы Марияны дүниеге әкелді, ол жақын арада ағылшын тіліндегі Мэри есімін алды. Рудж өзінің мансабына заңсыз баланың әсерін болдырмау үшін Марияны Оңтүстік Тирольдегі Гайс ауылындағы шаруа отбасының күтіміне тапсырды – Италияның неміс тілді ауылы. Ол үйленген ер адамның сүйіктісі болудың ықтимал қорлығына алаңдамады, ал Паундпен қарым-қатынасы үздірілмеді. Ол 1926 жылы Плейель залында концертпен қайтадан өнер көрсетті, онда ол Паундтың жаңа операсы Le Testament de Villon-ның премьерасында ойнады. Антейльмен байланысы Еуропа астаналарында концерттермен жалғасты, осы уақытта ол Моцарттың шығармаларына маманданған. Ол сол кездегі ең танымал жеке скрипкашылардың бірі болды, Еуропа мемлекет басшылары мен саяси көшбасшыларының алдында ойнады. 1928 жылы Руджтің әкесі оған Венецияда Кверини көшесінде орналасқан шағын үй сатып алды. "Жасырын ұя" деп аталған бұл үй оның өмірінің соңына дейін Венециядағы үйі болды. Сол жерде ол аналық сезімдерін дамыта бастады, қызы Марияны ара-тұра келіп көруге шақырды. Бұл ана мен қыз арасындағы қиын және күрделі қарым-қатынастың басталуы болды. Марияның өмір сүруі құпия сақталды: Паунд мұны тіпті 1930 жылға дейін өз әкесіне де айтпады. Паунд қызы Венецияға келгенде жиі Руджбен бірге тұратын. Алайда, жұбайлар көбінесе жалғыз болуға құштар болды, сондықтан Рудж Паунд пен оның әйеліне жақын Рапаллодағы үйді жалға алды, онда олар әйелі мен балаларының кедергісіз қарым-қатынастарын жалғастыра алды (Паундтың Доротидің ұлы Омар есімді күйеу баласы болды, оның әкесі белгісіз, египеттік деп есептелді). 1930 жылдар – музыка индустриясын қоса алғанда, барлық салаларға әсер еткен жаһандық депрессия жылдары болды. Концерттерге келгендер мен қонақтардың көпшілігі қаржылық қиындықтарға тап болды. 1933 жылы Рудж Сиенадағы Accademia Musicale Chigiana-да хатшы болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар өзінің музыкалық мансабын жалғастырып, Паунд Рапаллода ұйымдастырған жылдық Concerti Tigulliani бағдарламасында өнер көрсетті. Осы шамада Рудж пен Паунд Антонио Вивальдидің шығармаларын жаңартуға белсенді қатысты. 1936 жылғы Concerti Tigulliani бағдарламасы Вивальдиге, әсіресе оның аз танымал туындыларына арналды. Бұл концерттерге дайындалу үшін Рудж Вивальдидің түпнұсқа партитураларын Торинода сақталған көптеген ноталардың арасынан зерттеді. Ол Венецияда Вивальди қоғамын құруға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1938 жылы ол "Accademia Chigiana" қасында Вивальдидің шығармаларына арналған "Centro di Studi Vivaldiani" орталығын құрды. Рудж пен Паунд детективтік және құпия романдарды жақсы оқыды: бұл Агата Кристи дәуірі болды, оның кітаптары оған зор байлық әкелді. Сол сияқты табысқа жетуді көздеген Паунд пен Рудж 1930 жылдары детективтік роман жазуға кірісті, бірақ оны аяқтамады; "The Blue Spill" деп аталған роман Суррейдегі детективтің ерліктеріне арналған. Екінші дүниежүзілік соғыс жақындаған кезде Рудж Италиядан тыс жерлерде өнер көрсетуді шектеді, ол 1935 жылы Лондонда соңғы рет өнер көрсетті. Осы кезде Паунд Муссолиниді жақтады және Руджтің қолдауымен Radio Rome арқылы өз көзқарастарын таратуды бастады. 1941 жылы олар соғыс уақытында АҚШ-қа қайтуды жоспарлады. Паунд соңында бұл идеядан бас тартты, және олар соғыс бойы Италияда қалды. Паундтың соғыс кезінде өз Отанына адалдығын білдіруден бас тартуы, соғыс аяқталғаннан бастап өмірінің соңына дейін оны мазалады. Ал Рудж өзінің еліне опасыздық жасаған адамның сүйіктісі деген күдікпен өмір сүруге мәжбүр болды.
Rudge first met the poet Ezra Pound when he reviewed a concert Rudge gave at the Aeolian Hall in November 1920, admiring the "delicate firmness of her fiddling" yet criticising the "piano whack" of her accompanist Renata Borgatti. Rudge continued her association with Borgatti and pursued her interest in modern Italian music, giving concerts with Borgatti and Pizzetti at the Sala Bach in Rome in 1921, and joining Renata Borgatti again at the Salle Pleyel in 1922. One of her first meetings with Pound took place in 1923, in Paris at the salon of Natalie Barney. Pound later recalled "her delicate and unemphatic reserve". At this time Pound was developing his own musical interests, composing an opera and advancing the work of American composer George Antheil. Antheil and Rudge were to enjoy a long professional collaboration dating from this period, which also marked the beginning of her sexual relationship with Pound. Rudge was now an established and successful soloist living in a luxurious apartment on Paris's respectable "right bank". She had nothing to gain by an association with a bohemian eccentric poet such as Pound, who was definitely "left bank" in his views and works. This willingness to flout convention and put her reputation at risk would typify her long affair with Pound. In December 1923, Rudge and Antheil gave a concert at the Salle du Conservatoire which included not only works by Mozart, Bach, and Antheil, but also Ezra Pound's "Sujet pour violin". For his work to be performed by a notable soloist was exactly the publicity Pound the aspiring composer desired. In 1924, Rudge and Antheil performed "Musique Americaine" at the Salle Pleyel. This concert also included work by Pound and Antheil's "Deuxieme Sonate", dedicated to Rudge. From 1923 onwards, Pound's letters to Rudge advise her on her career. He strongly recommended she pay more attention to her patrons (something he himself never failed to do), and chided her for her lack of interest in the press comments concerning her concerts. By 1924, Pound and his wife, the former Dorothy Shakespear, had moved from Paris to Rapallo, Italy. Rudge, now in the full throes of her enduring love affair with Pound, visited him several times. From this time Pound seems to have divided his time equally between Rudge and his wife, a situation which was to continue until the Second World War. In the spring of 1925, Rudge was forced to pull out of a planned concert tour of the United States as she was pregnant by Pound. On July 9, 1925, she gave birth to her daughter Maria, soon to be going by the English equivalent Mary, at the local hospital in the city of Brixen in the province of South Tyrol. Keen to avoid the stigma an illegitimate child would have on her career, Rudge paid to have Maria looked after by a peasant family in the South Tyrolian village of Gais—a German speaking village part of Italy. She remained unconcerned about the possible stigma of being the mistress of a married man, and her association with Pound continued unabated. She resumed her career with a concert at the Salle Pleyel in 1926, where she played in the premiere of Pound's new opera, Le Testament de Villon. Her association with Antheil continued with concerts in the capital cities of Europe, and at this time she began to specialise in the works of Mozart. She was now one of the most celebrated solo violinists of the era, playing before the Heads of State and political leaders of Europe. In 1928, Rudge's father bought her a small house in Venice, situated in the Calle Querini. Named "The Hidden Nest", it was to be her Venetian home for the remainder of her life. There, she began to develop her maternal instincts, bringing her daughter Maria for occasional visits. It was the beginning of a difficult and complex relationship between mother and daughter. Maria's existence was a closely guarded secret: Pound did not disclose it even to his own father until 1930. Pound often stayed with Rudge when their daughter visited Venice. However, the couple were often keen to be alone together, and so Rudge rented a Rapallo house near that of Pound and his wife, where the couple were able to conduct their affair unhindered by wife and children (Pound had a stepson, Omar, who was Dorothy's son by an unknown father, thought to be an Egyptian). The 1930s were the years of a global depression affecting all industries including the music industry. Most patrons and customers of concerts, venues, and performers were now often in financial difficulties themselves. To make ends meet, Rudge worked in 1933 as a secretary to Accademia Musicale Chigiana in Siena. She also managed to continue her musical career, performing in the annual Concerti Tigulliani program organized by Pound at Rapallo. Around this time, Rudge and Pound became key figures in the Antonio Vivaldi revival. The 1936 Concerti Tigulliani program was devoted to Vivaldi, especially his lesser known works. To prepare for these concerts, Rudge studied many of Vivaldi's original scores kept in Turin. She attempted to organize a Vivaldi Society in Venice, without success. In 1938, she founded the "Centro di Studi Vivaldiani" at the "Accademia Chigiana", devoted to Vivaldi's work. Rudge and Pound were both keen readers of mystery and detective novels: this was the era of Agatha Christie, whose books earned her a fortune. Seeking to do the same, Pound and Rudge began in the 1930s, but never completed, a detective novel of their own; titled "The Blue Spill", it centred on the escapades of a Surrey detective. As World War II approached, Rudge limited her travel outside of Italy, last playing in London in 1935. By this time, Pound was vehemently pro Mussolini and had begun broadcasting his views on Radio Rome, with Rudge's support. In 1941, they thought of returning to the U. S. A. for the duration of the war. Pound eventually decided against doing so, and they remained in Italy throughout the war. Pound's failure, at a crucial juncture, to declare his loyalty to his native country when it was at war, haunted him from the end of the war until the end of his life. As for Rudge, she had to live with the suspicion that she was the lover of a traitor to her country.
Соғыс жылдары
Соғыс жылдары олар үшін қиын болды. АҚШ соғысқа қатысқаннан кейін Паунд пен оның әйелі Дороти Италияда жау шетелдігіне айналды, бұл Паундтың Муссолиниді қолдауына байланысты ирониялық жағдай еді. 1943 жылы Рапаллодағы үйлері тәркіленді, сондықтан олар Руджбен бірге тұруға мәжбүр болды. Осылайша, көптен бері қоғамда талқыланған үш адамнан құралған бірлестік шындыққа айналды. Рудж қызын Гейске, бастапқы шаруа отбасына қайтарды және қажеттілік туғанда Паундтар мен қызын тіл сабақтары арқылы асырауға мәжбүр болды. Үштік үшін бұл өте қиын кезең болды: екі әйел де Паундты жақсы көріп, бірақ бір-бірін жек көреді. Паундтың әйелі кейін "үйді жек көрушілік пен шиеленіс билегенін" жазды. 1945 жылы АҚШ Италияға басып кіргеннен кейін Паунд сатқындықпен айыпталды және 25 күнге Пизадағы ашық түрмеге қамалды. Фашистерді қолдауы мен Рим радиосы арқылы хабар таратуы сатқындыққа қатысты айыптамаға әкелді. Рудж та тұтқындалды. Сұрақтан кейін босатылды, бірақ бірнеше ай бойы сүйіктісімен хат алмасуға рұқсат берілмеді. Олардың Паундтың қамауда болған кезінде бірге келгені белгілі. Ол сүйіктісінен айырылса да, соғыс аяқталғаннан кейін Руджтің жағдайы жақсарды, өйткені оның Венециядағы үйі қайтарылды. Бас сатқындық үшін сотталудан қашу үшін Паунд психикалық ауруға шалдыққан деп жарияланды және Вашингтондағы Сент-Элизабетс психиатриялық ауруханасына қамалды, онда ол он екі жыл бойы болды. Рудж оның бостандығын қамтамасыз ету үшін ауыр жұмыс бастады. Ол достары мен әдеби ортадағы байланыстарын Паундтың мінез-құлқына куәлік ететін және оның итальян фашистік партиясының (Partito Nazionale Fascista) мүшесі еместігін растайтын петиция жинау үшін пайдаланды. Оның бір идеясы Паундты американдық монастырда өмір сүруге жіберу еді, бірақ барлық өтініштері нәтижесіз аяқталды. Оның хаттары Руджді оны аралап тұрудан көндірді, бірақ ол 1952 және 1955 жылдары Америкаға екі рет сапар шекті. Ол кезде Паундқа әйелі ғана емес, басқа да сүйіктілері келіп тұрды. 1955 жылғы сапардан кейін олардың хаттары суықтап, формалдырақ болды және 1955 жылдан 1959 жылға дейін олар мүлдем хабар алмастырмады. 1955-1959 жылдар арасындағы салқындық оның басқа әйелдеріне реніштенгенінің белгісі болуы мүмкін, бірақ Рудждің Паундтың "басқа әйелдеріне" деген көзқарасы туралы көп мәлімет жоқ. Ол оның әйелінің болуын қабылдауға мәжбүр болды. Марселла Спанн, ағылшын тілінің мұғалімі, Сент-Элизабетте оған хат жаза бастады, бұл оның сапарларына себеп болды. Паунд бостандыққа шыққаннан кейін Спанн Езра мен Доротимен бірге Италияға оралды, оның хатшысы болып жұмыс істеді. Паунд оған үйлену туралы ұсыныс жасаған (ол бұрыннан үйленгеніне қарамастан), бірақ Дороти Спаннды кері қайтарды. Дегенмен, Спанн мен Паунд 1964 жылы «Конфуцийден Каммингске дейін: поэзия антологиясы» жинағын бірлесіп редакциялады.
The war years were difficult for the couple. After the United States entered the war, Pound and his wife Dorothy became enemy aliens in Italy, an ironic situation in light of Pound's support of Mussolini. Their home in Rapallo was sequestered in 1943 and the couple had little choice but to move in with Rudge. Thus the ménage à trois for so long a matter of public speculation became a reality. Rudge sent her daughter back to Gais to live with her original peasant guardians, and was forced by necessity to support the Pounds and her daughter by giving language lessons. It was a very difficult time for the trio: while both women adored Pound, they hated each other. Pound's wife later wrote that "hatred and tension permeated the house". Following the United States' invasion of Italy in 1945, Pound was arrested as a traitor and was held in an open cage in Pisa for 25 days. His support for the Fascists and broadcasts for Rome radio led to an indictment for treason. Rudge too had been arrested. She was released after interrogation, but she was not permitted to correspond with her lover until several months later. She and Pound's wife are known to have once visited him during his detention. Although she was deprived of her lover, the end of the war saw an improvement in Rudge's fortunes as her sequestered Venetian home was returned to her. In order to avoid a trial for treason, Pound was declared criminally insane and incarcerated in an asylum, St. Elizabeths Hospital in Washington, D. C., where he remained for twelve years. Rudge began the onerous task of trying to secure his freedom. She used friends and their many contacts in the literary world to mount a petition attesting to his character and that amongst other things he had never in fact been a member of the Italian Fascist Party (Partito Nazionale Fascista). One of her ideas was that Pound be released to live in an American monastery, but all her entreaties fell on deaf ears. His letters discourage Rudge from visiting him but she did travel to America to visit him twice, once in 1952 and again in 1955. Pound at this time was receiving visits not only from his wife but other mistresses too. Following the 1955 visit, their letters to each other became cooler and more impersonal, and they rarely communicated at all from 1955 to 1959. This coolness between 1955 and 1959 is the only hint that perhaps she did mind his other lady friends, but little is known of Rudge's views of Pound's "other women". She had no choice but to tolerate the existence of his wife. Marcella Spann, an English teacher, began to write to him in St. Elizabeth's, which led to visits. Following his release, Spann accompanied Ezra and Dorothy back to Italy, acting as his secretary. Pound is alleged to have proposed to her (although he was already married), but Dorothy sent Spann packing. Nevertheless, Spann and Pound jointly edited the 1964 volume Confucius to Cummings: An Anthology of Poetry.
Венеция мен фунт
1958 жылы Паунд сотқа қабілетсіз деп жарияланды. Ол азаматтық құқықтарынан айырылып, Еуропаға қайту шартымен Сент-Элизабеттен босатылды. Өзінің заңды қамқоршысы болған әйелімен бірге ол Италияға оралды. Жұбайлар Паундтың Руджбен туған қызы Мэриде қонақтап, ол қазір Борис де Рашевильцке үйленген және Тирольдегі Бруненберг сарайында тұрады. Паундтың денсаулығы күрт нашарлап, ол Мерандағы Мартинсбрунн санаториясында бір жыл өткізді. Сент-Элизабетте болған кезінде оның санасын өзгертетін дәрілермен емделгені, бұл оның мінезін нашарлатқаны айтылады. 1962 жылдың басында "депрессияға түсіп, ауырып қалған Паунд өзін Ольганың қамқорлығына тапсырды". Өмірінің соңына дейін ол оныңмен бірге өмір сүрді, жылдың бір бөлігін Венецияда, екінші бөлігін Рапаллода өткізді. Паундтың соңғы он бір жылы оның ерекшеліктерін, соның ішінде дерлік үнсіздікке берген өзіндік уәдесін күшейтті, Рудж оның өмірін толыққанды ұйымдастырып, хатшысы болып жұмыс істеді. Көптеген ғалымдар мен студенттер Паундты іздеп, шағын үйге келіп тұратын. Рудж нағыз іздеушілерді жай ғана қызығушылықпен келгендерден ажырату үшін бір сынақ ойлап тапты. Ол болашақ қонақтан Паундтың бір туындысынан бір жол жатқа оқуын сұрады; жатқа айта білгендерге кіруге рұқсат берілді, ал айта алмағандар сүйкілді тілектермен шығарылды. Рудж үшін Паундпен бірге өмір оңай болған жоқ, бірақ оған деген сенімі толық болды. Рудж алғаш рет Паундты толыққанды өзіне алды, өйткені оның әйелі Дороти үшбұрыштан бас тартты. Паунд соңғы төрт жылында Доротимен тек екі рет кездесті. Жұбайлар Венециядағы немесе Рапаллодағы үйлерінен сирек шықты, алайда 1965 жылы Т.С. Элиоттың қосылуына қатысу үшін Лондонға, ал 1969 жылы АҚШ-қа сапар шекті. Паунд сексен жетінші туған күнін тойлағаннан кейін дереу ауруханаға түсті және 1972 жылдың 1 қарашасында Рудждің қолын ұстап қайтыс болды. Ол оның Венециядағы Сан-Микеле аралындағы зираттағы қосылу рәсімін ұйымдастырды. Паунд қайтыс болғаннан кейін Рудж оның құжаттары мен заттарының үлкен архивін жинады. Дороти Паунд келесі жылы қайтыс болды, Рудж Паундтың мұрасын жалғастырған үштік қарым-қатынастың соңғы мүшесі болды.
In 1958, Pound was declared incapable of standing trial. He was stripped of his rights of citizenship and released from St. Elizabeth's on condition that he return to Europe. With his wife, who was also his legal custodian, he quickly returned to Italy. The couple stayed with Rudge's daughter by Pound, Mary, now married to Boris de Rachewiltz and living at Brunnenberg castle in Tirol. Pound's health was now broken and he spent a year in the sanatorium Martinsbrunn in Meran. It is thought that during his time in St. Elizabeth's Pound was treated with mind altering drugs that altered his personality permanently for the worse. In early 1962, "depressed and ill, Pound chose to put himself in Olga's hands". For the remainder of his life he lived with her, part of each year in Venice, and part in Rapallo. The last eleven years of Pound's life accentuated his eccentricities, including a self imposed vow of near silence, with which Rudge coped while completely arranging his life and acting as his secretary. Many scholars and students sought Pound out and would arrive at the small house. Rudge devised a test to distinguish the genuine from the merely curious. She would ask the prospective visitor to recite a line from one of Pound's works; those who could gained admittance, those who could not were shown out. For Rudge, life with Pound was not easy; yet, her belief in him was absolute. For the first time, Rudge now had Pound completely to herself, as his wife Dorothy withdrew from the triangle. Pound saw Dorothy only twice during his last four years. The couple seldom left their Venice or Rapallo homes; however, they journeyed to London in 1965 for the funeral of T. S. Eliot and to the United States in 1969. Pound, hospitalized immediately following his eighty seventh birthday celebration, died on November 1, 1972, holding Rudge's hand. She organized his funeral in the cemetery on the Isola di San Michele, Venice. After his death Rudge acquired a large archive of his papers and artifacts. Dorothy Pound died the following year, leaving Rudge the last member of the ménage à trois to carry Pound's torch.
Венецияда жалғыз
Паунд қайтыс болғанда Рудж 77 жаста еді, бұл оның өмірінің соңғы кезеңінің бастауы болды. Ол Венецияның танымал тұлғаларының біріне айналды, орақ ойлы, зиялы және мәдениетті әйел ретінде танылды. Ол қаладағы көптеген қайырымдылық шараларын және гала кештерін ұйымдастыратын түрлі комитеттерде жұмыс істеді. Қаланың көптеген "dolce vita" жиындарында қатысып, Паундпен бірге тұрған шағын үйінде өмір сүре берді. Жаңағы талантты ақындар мен суретшілерді қолдап, оларға үйінің жоғарғы қабатын тегін пайдалануға мүмкіндік берді, оның орнына олардан кішкентай картина немесе арналған өлең сұрады. Одан автобиография жазуды өтінгенде, ол әрқашан: «Паунд туралы жазыңдар» деп жауап берді. Паундтың еңбектерін насихаттау және оны антисемитизм мен фашизм айыптарынан қорғауды өзінің өмірлік мақсаты санады. Рудж бен оның қызы Марияның арақатынасы әрқашан күрделі болды: Мария туған кезде Рудж ұл балаға ие болғысы келген еді. Баласын туғаннан кейін Тирольдік шаруаларға беріп, кейіннен баланың «диалект сөйлейтін шаруа қызына» айналғанын көріп таң қалды. Рудж бұл жағдайды түзетуге тырысты, Мария 10 жасқа толғанда онымен қайта қосылды. Дұрыс айту, әдеп және музыка сабақтарына қарсылық болды; Рудж қызына сыйлаған скрипка тауық қорасына лақтырылды. Қысқасы, Мария анасын алыс, түсініксіз және билігі жоғары деп санады. Оның әкесімен қарым-қатынасы жақсырақ болды. Өзінің заңды емес екенін жасөспірім шағында ғана білді. Паунд Мариядан өзінің эпостық туындысы «Кантостарды» итальян тіліне аударуды сұрады. Бұл Паундтың еңбегіне деген өмір бойғы құштарлық пен зерттеудің бастауы болды, Мария, жақын арада Мэри деп аталған, кейіннен «Кантостарды» «өзінің кітабы» деп атады. Мэри 1971 жылы «Сырлар» атты автобиографиясын жазды (тақырыбы Паундтың «Сырлы жазбалары» автобиографиясымен байланысты). Кітаптағы ашылулар Руджді «қатты ренжітті», және олар бірнеше жыл бойы қарым-қатынас жасамады, бірақ Мэридің балалары Зигфрид Вальтер де Рашевильц және Патриция де Рашевильц де Вруммен байланысын үзбеді. Кейіннен ана мен қыз арадағы жарысқанды жеңіп алды. Рудж өмірдің қажеттіліктері үшін достары мен таныстарына сүйенуге мәжбүр болды. Өмірінің соңғы жылдары есте сақтау қабілеті нашарлай бастады.
Rudge was 77 years old when Pound died, the beginning of the final phase of her life. She became one of Venice's resident celebrities, quick witted, intelligent, and cultured. She sat on many committees organizing the city's many charities and galas. She was an essential guest at the city's profuse "dolce vita" gatherings, but continued to inhabit the same small house she had shared with Pound. Encouraging young aspiring poets and artists, she often offered them free use of the top floor of her home in return for a small painting or dedicated poem. Frequently asked to write an autobiography, she always replied "Write about Pound." She saw it as her raison d'être to promote Pound's work and defend his reputation against charges of anti Semitism and Fascism. Rudge's relationship with her daughter Maria had always been complex: at the time of the birth, Rudge had in fact wanted a son. Having boarded the child with Tyrolean farmers at birth, Rudge was later surprised to find the child developed into "a dialect speaking farm girl". Rudge tried to rectify this situation upon being permanently reunited with Maria when the child was ten. Elocution, etiquette, and music lessons were met with fierce opposition; a violin that Rudge gave to her daughter was smashed against a chicken coop: in short, Maria found her mother distant, impenetrable, and authoritarian. Her relationship with her father was better. She learned of her illegitimacy only in her late teens. Pound asked Maria to translate his epic work The Cantos into Italian. This was to be the beginning of a lifelong passion and study of Pound's work, with Maria, soon to be known as Mary, later referring to The Cantos as "my bible". Mary wrote her autobiography Discretions in 1971 (the title being a play on words on Pound's autobiography Indiscretions). The revelations contained in the book "deeply hurt" Rudge, and she and her daughter did not communicate for several years, although she remained in regular contact with Mary's children, Siegfried Walter de Rachewiltz and Patrizia de Rachewiltz de Vroom. Mother and daughter later overcame their estrangement. Rudge had to become dependent on friends and acquaintances for the necessities of life. In later life, her memory began to fail her.
Езра Паунд қоры
Рудж Пундтың мұрағаттарын сақтау үшін бір түрлі қор құруды жоспарлаған, бірақ бұл міндетті ол үнемі кейінге шегеріп отырды. Сонымен қатар, оның еңбектерін зерттеушілерге көмектесуді және оған арналған бірнеше көрмелер ұйымдастыруды жалғастырды. 1986 жылы Рудж америкалық досы Джейн Райлендспен және Огайо штатының Кливленд қаласынан келген адвокатпен бірге "Езра Паунд қоры" құрды. Ол мұрағатының көп бөлігі мен үйін қорға шамамен жеті мың долларға сатты. Қор құрылғаннан кейін, Руджтің отбасы бұл оның ниеті емес екенін, үй мен мұрағаттың құны одан әлдеқайда жоғары екенін мәлімдеді. Мәселенің бір бөлігі – 91 жасқа келген Рудж өзі келіскен нәрселерді ұмыта бастады. 1988 жылдың сәуірінде ол Кливленд адвокатына қорды тарату туралы тілегін хабарлап хат жазды. Алған жауапта мұндай өтініш заңмен сәйкес емес екені айтылды. Кейіннен құжаттар Йель университетінің Бейнеке сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасына тапсырылды, олар бүгінге дейін сақталуда, ал "Езра Паунд қоры" таратылды. Мұрағатты "Езра Паунд қорынан" көшіруге қатысты бір қорап құжаттар қазірге дейін жұртшылыққа көрсетілмейді.
It had always been Rudge's intention to set up a foundation of some kind to house Pound's archives, but this was a task she always deferred, while continuing to assist scholars of his work and organize several exhibitions devoted to him. In 1986, Rudge together with an American friend, Jane Rylands, and an attorney from Cleveland, Ohio, formed the "Ezra Pound Foundation". She sold most of her archive and her house to the Foundation for a sum of approximately seven thousand dollars. After the establishment of the Foundation, Rudge's family alleged that this had not been her intention, and that the house and archive were worth considerably more. Part of the problem was that, aged 91, Rudge was becoming forgetful of things she had agreed to. In April 1988, she wrote to the Cleveland attorney informing him of her wish to dissolve the Foundation. The reply told her that such a request was not within the law. The papers were later deposited in the Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University, where they are housed today, and the Ezra Pound Foundation was dissolved. One box of papers concerning the transfer of the archive from the Ezra Pound Foundation is withheld from public viewing.
Мұра
Рудж Паундтан қаржылық тәуелсіздігі үшін әрқашан мақтанатын және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін концерттік скрипкашы ретінде мансабын жалғастырды. Вивальдидің шығармаларын насихаттауы, оның ішінде оның шығармаларының каталогын жариялау және «Гроув музыка сөздігінде» мақала жазу арқылы оның қазіргі танымалдылығын арттыруға үлкен үлес қосты. Ол жоғалған немесе ұмытылған 309 Вивальди концерттерін тауып, жариялады. Дегенмен, ол бүгінде Паундтың музасы, жақыны және жақтасы ретінде есімдеріне сақталған. Энн Коновердің «Ольга Рудж және Езра Паунд» (2001) кітабы Рудждің жеке еңбектерін де, Езра Паундтың музасы рөлін де мойындайтын сирек кітаптардың бірі. Өмірінің соңында Паунд Рудж туралы былай деп жазды: Ольганың кішкентай саусағында менің бүкіл денеме қарағанда көбірек батылдық бар. Ол мені он жыл бойы тірі ұстады, бірақ оның бұл еңбегі үшін ешкім оған алғыс айтпайды. Оның нұсқасы белгілі болмайынша, шындықты айту мүмкін емес.
Rudge was fiercely proud always to have been financially independent of Pound, and continued her career as a concert violinist until the Second World War. Her advocacy of the works of Vivaldi, which included publishing a catalogue of his works and an article in the Grove Dictionary of Music, did much to establish his modern day popularity. She discovered and publicised 309 Vivaldi concertos which had either been lost or forgotten. However, it is as Pound's muse, mistress, and champion that she is chiefly remembered today. Anne Conover's book Olga Rudge and Ezra Pound (2001) is one of the few to credit Rudge for her own endeavours as well as her role of muse to Ezra Pound. Shortly before his death, Pound wrote of Rudge: There is more courage in Olga's little finger than in the whole of my carcass she kept me alive for ten years, for which no one will thank her. The true story will not be told until her version is known.