Кіріспе

Американдық плантатор және Теннесси ополчениесының генералы (1772–1836)

Джон Р. Коффи (2 маусым 1772 – 7 шілде 1833) – ағылшын тегіндес американдық плантатор және Теннесси штаты милициясының бригадир генералы. Ол Крик соғыстары (1813–1814) мен 1812 жылғы соғыстағы Жаңа Орлеан шайқасы кезінде генерал Эндрю Джексонның басшылығымен әскерлерге қолбасшылық етті. Джексон президенттік лауазымда болған кезде (1829–1833), ол Коффиді өзінің өкілі етіп тағайындады, соғыс министрі Джон Итонмен бірге Оңтүстік-Шығыс Америка Үнді тайпаларымен шарттар жасасу үшін, оларды Миссисипи өзенінен батысқа көшіру және олардың жерге деген талаптарын тоқтату мақсатында. Бұл саясат 1830 жылғы Үндістерді жер аудару туралы заңмен Конгресс бекітті. Коффи 1830 жылы чокто тайпасымен жерлерін беру туралы "Бейлеп тұрған қоян сағасы" шартын жасасты. Ол чикасо тайпасымен келіссөздер бастады, бірақ олардың АҚШ-пен шарт жасасуы оның қайтысынан кейін ғана болды.

Отбасы

Вирджиния штатының Принс-Эдвард округінде дүниеге келген Коффи, Джошуа Коффидің (26 қаңтар 1745 – 8 қыркүйек 1797) және Элизабет Грейвстің (28 қаңтар 1742 – 13 желтоқсан 1804) ұлы болды. Олардың екеуі де ағылшын тегінен шыққан. Коффидің иммигрант шежіресіндегі де Джошуа Коффи, 1730 жылы Лондондағы Олд-Бейли түрмесінен босатылып, Вирджинияға келісімшарт бойынша жұмыс істеуге жіберілді. Ол 14 жыл темекі егістерінде жұмыс істеп, 1744 жылы бостандыққа шықты. Кейін ол отарлық милицияда капитан қызметін атқарды.

Неке және отбасы

Джон Коффи 1809 жылғы 3 қазанда Мэри Донелсонға үйленді. Ол капитан Джон Доннелсон III және Мэри Пурнеллдің қызы болды. Оның әкесінің әпкесі Рейчел Джексон еді, ол 1794 жылы Эндрю Джексонға, жас жесір Робарс болып тұрғанда үйленген. Ол 1828 жылы АҚШ президенті болып сайланды. Коффи мен Эндрю Джексон бірге бизнеспен айналысты. Коффи үйленбес бұрын Джексон олардың бірлескен сауда бизнесіндегі үлесін Коффиге сатты. Ол сатудың құны үшін вексельдер алды. Коффи үйленгеннен кейін Джексон Коффиге осы вексельдерді жаңа үйленгендерге жасаған сыйлық ретінде берді.

Мансап

Кофе саудагер, жер алыпсатар және геодезист болды. Ол Джексонның өмір бойғы достарының арасында ең сабырлы және ең жомарт емес деп есептелді. Ірі денелі, қимылсыз, киімге немқұрайлы, сөйлеуі баяу адам ретінде сипатталған Кофе сонымен қатар мейірімді, дипломаттық және дана болды. 1800 жылы ол Миссури штатының Сент-Женевьев қаласында 14 жасар құл қыз Сусананы 175 шелек тұзға саудаластырды. Сусана оның мейірімділігіне, дипломаттығына және даналығына күдік келтіретін еді. 1806 жылдың басында Кофе Джексон туралы жалақорлық мәлімдемелер жасағаны үшін Натаниел А. Макнейриді дуэльге шақырды. Дуэль 1806 жылдың 1 наурызында Кентукки штатында Теннесси шекарасында өтті. Макнейри "белгі" берілмей тұрып оқ атқан, Кофені жамбасынан жаралады. Жауабында Макнейри тапаншасын қоюға және Кофеге қосымша оқ ату мүмкіндігін беруді ұсынды. Осы дуэльде қолданылған қарулар 1806 жылдың 30 мамырында Джексон Дикинсонмен болған дуэльде де қолданылды.

1812 жылғы соғыста милиция қызметі

1812 жылғы соғыс басталғанда Кофи Теннесси штатының милициясынан (және Алабамадан бірнеше адамнан) құралған 2-ші ерікті атты атқыштар полкін құрды. 1812 жылдың желтоқсан айында губернатор Уилли Блаунт генерал Джеймс Уилкинсон мен АҚШ Соғыс министрінің сұрауымен Теннесси милициясын шақырды. Джексонның басшылығымен Кофи 1813 жылдың қаңтар айында 600 адамды Натчез трассасы арқылы Миссисипи аймағындағы Натчез қаласына жеткізді. Олар үлкен өзендермен кемелермен келген қалған әскерлерге дейін жетті. Екі топ Натчезде қайта біріккеннен кейін Уилкинсон мен АҚШ үкіметі Джексонның әскерін таратып жіберді. Олар 1813 жылдың 18 мамырында Нэшвиллге қайтып келді. 1813 жылдың 4 қыркүйегінде Кофи Нэшвиллде Эндрю Джексон мен Бентон ағайындысының дуэліне қатысты. Бентон Джексонды өлтіре алмағандықтан, Кофи оны баспалдақтан құлатты. 1813 жылдың қазан айында 2-ші полк полковник Каноның атты полкімен және 1-ші ерікті атты қарулы жасақпен біріктіріліп, атты жаяу әскер бригадасын құрды. Кофи бригадир-генерал дәрежесіне көтеріліп, басқарушы болып тағайындалды.

Қара жауынгерлер қаласына шабуыл жасалды

Полковник Джон Коффи американдық командир Эндрю Джексонның 1813 жылғы 11 қазанда Қара жауынгердің қаласына шабуыл жасау үшін жіберілді. Джон Коффи елді мекенді тастап кетілген күйде тапты. Коффи және оның әскерлері 300 бушель жүгері жинап, ауылды өртеп, американдық әскерлердің бас құрамына қайтып келді.

Таллушачи шайқасы

Джексон генерал Коффиді Крик соғысында (1812 жылғы соғыспен бір мезгілде) алдыңғы қатардағы қолбасшысы етіп тағайындады, ол сол кезде көбінесе штаттық әскерлермен және одақтас үндістермен басшылық жасады. Джексонның басшылығымен Коффи Таллушачи шайқасында өз бригадасын жетектеді. Джон Коффи 900 атты әскермен, оның ішінде Теннесси атты мылтықшыларымен жолға шықты. Джон Коффи және оның атты жасағы Таллушачи үнді қаласын қоршап алды, ал үндістер осыдан бейхабар болды. Капитан Хаммонд басқаратын американдықтардың шағын отряды ашық жерге шығып, оқ ашты. Көбінесе садақ және дулығамен қаруланған Қызыл таяқ үндістері, тек атты американдықтардың тобын ғана көрді, барлығы да қорғаныс позицияларынан шығып, американдық аттыларға шабуыл жасады. Коффидің отряды кері шегінгендей болып, үнді жауынгерлерін ашыққа шығарды. Ауылды қоршап тұрған американдықтар ауыр оқ жаудырды. Капитан Хаммон басқаратын американдық атты әскерлер, соның ішінде американдықтар, үндістерді қоршауды күшейтіп, оларды бұрыштап қыстырды. Үндістер 186 адамды жоғалтты, оның ішінде әйелдер мен балалар да болды. Бірақ американдықтардың мұраты олай емес еді. Американдықтар 5 адамнан қаза тапты, 41 адам жараланды. Джон Коффидің әскері көптеген тұтқындарды, соның ішінде әйелдер мен балаларды да алды. Джон Коффи және оның әскері Форт-Стротерге қайтып келді.

Таладега шайқасы

Джон Кофи Талладега шайқасына қатысты. Америкаға бейімділген ауылға үлкен жау әскері шабуыл жасады. Эндрю Джексон 1200 жаяу әскері мен 800 атты әскерімен ауылға көмекке келді. Эндрю Джексон тапқыр жоспар ойлап тапты. Эндрю Джексон жеңіл жаяу әскер жасағын сол қанатқа, ал жеңіл жаяу әскер еріктілерін оң қанатқа, ал қалған атты әскерін одан да алыс қанаттарға орналастырды. Эндрю Джексон полковник Кэрролл басқаруындағы 3 эскадрон атты әскерді шабуыл жасағандай болу үшін, содан кейін кері шегінгендей болу үшін жіберді. Тәсіл жұмыс істеді, жау американ атты әскерлерін қуа жөнелді. Жау қоршауға алынып, қатаң отқа түсті, бірақ 700 жау үндісі бір жерден қашып кетті. Америкалықтар үндістерді талқандады. Жау үндістерінен 299 адам қаза тапты, 110-ы жараланды. Эндрю Джексон 14 адамнан қаза тапты, 81 адам жарақат алды. Эндрю Джексон мен оның жеңіске жеткен әскерлері Форт-Стротерге қайта оралды.

Эмукфау мен Енотачопо сағасындағы шайқастар

Эмукфау және Енотачопо өзендерінің шайқастарында ол ауыр жарақат алды. 1814 жылғы 22 қаңтарда Джексон Эмукфаудан шамамен 19 шақырым қашықтықта орналасты. Таң атқанда, 4,8 шақырым қашықтықта орналасқан Қызыл таяқтардың күшті күші Джексонның позициясына шабуыл жасады, бірақ шамамен отыз минуттан кейін кері қайтарылды. Джексон Кофені 400 сарбазбен индиан лагерін өртеп жіберуге жіберді. Олардың бекінісінің күштілігін көрген Кофи шабуыл жасамай, Джексонның позициясына қайтып келді. Қызыл таяқтар тағы да шабуыл жасады. Кофи шағын отрядты жанына бұрып, ауыр жарақат алды. Криктер 54 адам өлтіріліп, қуып шығарылды. Осы сәтте Джексонның Форт-Стротерге шегінуден басқа амалы қалмады. Эмукфау өзенін бұрынғыдан кесіп өтудің қиындығына байланысты, Джексон Форт-Стротерге оралу үшін ұзақ жолды таңдады. Дегенмен, кесіп өту қиын болды. 1814 жылғы 24 қаңтарда ол өзеннен қайтадан өтіп басталды. Джексонның артиллериясы бродына жақындағанда, орманнан ескерту атыстары естілді. Шабуыл күтілгендіктен, Джексон алдыңғы жасағына қарсы шабуыл жасап, жауды қоршауға алуға бұйрық берді. Артынан ергендер үрейленіп, шегінді. Белгісіз себептермен Қызыл таяқтар осы жағдайды пайдалана алмады, ал азаздаған қорғаушылар оларды кері қайтарды. Джексонның екі шайқаста 24 сарбазы қаза тауып, 71 сарбазы жараланды. Криктердің жоғалғандары 54 өлген және белгісіз саны жараланғандарды құрады. Эндрю Джексон және оның күштері Форт-Стротерге қайта шегінді.

Ат жебесі бұрылысының шайқасы

Эндрю Джексон 2000 американдық жаяу әскері, 700 американдық ат әскері, бірқатар артиллерия, 500 чероки одақтасы және Төменгі Крик одақтастарымен бірге Horseshoe иіліміндегі соңғы Қызыл Таяқ ауылдық бекінісіне келді. Horseshoe иілімінде 1000 Қызыл Таяқ жауынгері соңғы тірегін жасады. Қызыл Таяқ бекінісі өзенмен жартылай қоршалған мүйісте орналасқан, жалғыз құрлыққа шығу жолы тар, жіңішке мойыннан өтетін. Қызыл Таяқтар осы тар мойынға кедергі қойды. Джон Коффи және оның атты әскерлері өзен бойымен айналып, қашуға тырысқандарды тоқтату үшін келді. Әскерилер мен тұрақты әскерлер басты шабуылды бастады. Американдық артиллерия кедергіге көп зиян келтірмеді. Бірақ Джон Коффи, оның атты әскерлері және американдықтарға адал үндістер Қызыл Таяқ лагерінің артына сәтті жетіп, ауыр оқ жаудырды. Алдыңғы кедергідегі Қызыл Таяқтар көп бөлігін артқа бұрып, Джон Коффидің атты әскерлері мен үндістердің біріккен күштерімен күресті. Американдық әскерилер мен тұрақты әскерлер әлсізделген бекініс алдындағы кедергіні басып алды. Екі тарап та ойықтар арқылы бір-біріне оқ атты, кедергілердің артына тығылып, жақын арада шайқасты. Әскерилер мен тұрақты әскерлер майданды басып алғанда, Қызыл Таяқтар өзенге қарай қашып, сыртқы жағада Коффидің атты мылтықшыларының оқтарына ұшырады. Жасырынған, жараланған Қызыл Таяқ жауынгерлері штык пен томахокпен өлтірілді. Американдықтар Қызыл Таяқ әйелдері мен балаларын жинап алып, қауіпсіз жерге орналастырды. Американдықтар 557 өлген Қызыл Таяқ жауынгерін тапты, ал шамамен 300 Қызыл Таяқ жауынгері өзенде суға батып кеткен деп есептеледі. 300-ге жуық әйел және белгісіз балалар Форт-Талладегаға қарай, американдықтарға адал Черроки және достық Криктер құл ретінде алу үшін аттанды. Эндрю Джексон Крик тайпасының жетім баласын асырап алып, оған Эндрю кіші деген ат қойды. Кейіннен Қызыл Таяқ басшысы Уильям Уэзерфорд американдықтарға бағынды. Крик жауынгерлері 800 адамнан қаза тауып, 206 адам жараланды. Американдықтар 47 адамнан қаза тауып, 159 адам жараланды. Американдықтардың үнді одақтастары 23 адамнан қаза тауып, 47-сі жараланды. Осылайша, американдықтар мен олардың одақтастары барлығы 70 адамнан қаза тауып, 206 адам жараланды.

Жаңа Орлеан шайқасы

Коффи өзінің бригадасын басқарды, оның құрамында бос азаттық алған афроамерикандықтар мен одақтас оңтүстік-шығыс тайпаларынан шақырылған үнді қарулері болды. Бұл 1814-15 жылдарғы Жаңа Орлеан шайқасында болды. Олар британдық колоннаның шығысындағы орманды ұстауға маңызды үлес қосты. Коффи бригадасы британдықтарға қарсы алғашқы шабуылды жасады, ағаштар мен бұталардың арасынан оқ жауып.

Кейінгі өмірі

1812 жылғы соғыстағы қызметі үшін Коффиге Мурфрисборо қаласында 2000 акр жер берілді, ол кейін оны қарындасы Мэриге өтеді. Кейін, бірнеше сәтсіз инвестициядан соң, Коффи геодезист болып жұмыс істеуге кірісті. 1816 жылы ол Алабама және Миссисипи территориялары арасындағы шекара сызығын өлшеді. Содан кейін ол Флоренс қаласының жанына көшіп кетті. Джексон 1828 жылы президент болып сайланды. Джексон Оңтүстік-Шығыстағы үнді тайпаларын Миссисипи өзенінен батысқа көшіруді мақсат етті. Ол Коффиді өзінің өкілі етіп тағайындады, соғыс министрі Джон Итонмен бірге үнділердің жерге қатысты талаптарын реттеу және оларды көшіру үшін келісімдер жасасуға жіберді. Бұл саясат 1830 жылы Конгресс қабылдаған Үнділерді жер аудару туралы заңмен бекітілді. Коффи 1830 жылы чокто тайпасымен Билеуші Қоян сағаты туралы келісімге келді, оған сәйкес олар Оңтүстік-Шығыстағы жерлерін берді. Коффи чикасо тайпасымен келіссөздер бастады, бірақ АҚШ оның өлімінен кейін ғана осы тайпамен келісім жасады. Коффи 1833 жылдың 7 шілдесінде Флоренцияда 61 жасында қайтыс болды.

Мұра мен құрмет

Коффи округі, Алабама, Коффи округі, Теннесси, Коффивилл қалалары, Алабама, Коффи Спрингс, Алабама (қазір Женева округіне қарасты, бірақ бұрын Коффи округінің құрамында болған), Коффивилл, Миссисипи және Форт Коффи, Оклахома оның құрметіне аталған. Сондай-ақ, Алабама штатының Флоренс қаласының жанындағы Теннесси өзені арқылы салынған Натчес Трейс Парквей көпірі де Коффидің есімімен аталады.

Зерттеу жазбалары

Зерттеушілер көбінесе генерал Джон Коффиді оның бірінші туысы Джон Э. Коффимен (1782–1836) шатастырады. Ол Джорджия ополченнясында генерал болып қызмет етті және сол жерден АҚШ конгрессмені болып сайланды. Генерал Коффи кейде Джон Р. Коффи деп те аталады. Кейбір зерттеушілер осы ортаңғы әріптің дереккөздерде қолданылуын құжаттауға тырысты. Бірақ, қазірге дейін тексерілген түпнұсқа құжаттарда ол тек Джон Коффи деп қол қойғандығы анықталды. Ғалымдар оның ортаңғы әріпті пайдаланбағанына сенімді. Генерал Джон (Р.) Коффи қазір Коффи зиратында, Флоренция қаласының солтүстік-батысына қарай 157-ші штаттық жолдың жанында жерленген. Аңызға айналған Техас рейнджері Джон Кофи Хейс Мэри Кофи ханымның туысы болған және оның күйеуінің құрметіне осылай аталған.