Кіріспе

Американдық миссионер Гидеон Хоули (1727–1807) Массачусетс штатындағы ирокез үндістеріне және Нью-Йорктегі Сускехана өзені бойында миссионерлік қызмет көрсеткен.

Өмірбаян

Ол 1727 жылғы 5 қарашада Жаңа Англияда, қазіргі Бриджпорт, Коннектикут штатының Стратфорд қаласының Стратфилд ауданында дүниеге келді. Гидеон Хоули мен Ханна Беннетттің ұлы, лейтенант Джеймс Беннетттің қызы. Хоулидің анасы оның дүниеге келгеннен кейін қайтыс болды, ал әкесі үш жылдан соң қайтыс болды. Ол Трамбулл қаласынан Ефрем мен Сара (Уэллс) Хоулидің немересі болды. Ол 1629 жылы Америкаға келген Хоули әулетінің алғашқы өкілі, капитан Джозеф Хоулидің шөбересі, сондай-ақ Коннектикут колониясының губернаторы Томас Уэллстің екі шөбересі болды. Ол Сандвичте дін қызметкері Бенджамин Фессенденнің (Гарвард 1718) және Ребекка (Смит) Фессенденнің екінші қызы Люси Фессенденге үйленді. Олардың үш ұлы мен екі қызы болды. Люси 1777 жылғы 25 желтоқсанда 50 жасында қайтыс болды. Гидеон 1778 жылғы 7 қазанда Нантакеттен шыққан капитан Дэвид Бурчардың жесірі Элизабет Бурчардқа қайта үйленді.

Діни білім беру

Хоули 1749 жылы Йель университетін бітірді. 1750 жылдың мамыр айында ол уағыз айтуға лицензия алды. 1752 жылы Массачусетс штатының Стокбридж қаласында ол Индейлер арасында Евангелияны тарату қоғамында қызметке қабылданды, бұл қызметті Джонатан Эдвардс бақылап отырды. Эдвардс Стокбриджде ақтар мен Хоусатоник үндістеріне уағыз айтқан. Хоули онда мохок, онейда және тускарора үндістеріне сабақ берді, ал Эдвардс кейде кеңес беру үшін келіп тұратын.

Үндістерге миссионерлік қызмет

1753 жылы Хоули Үнді істері жөніндегі комиссарлардан Сускеханадағы Оквага қалашығында, қазіргі Нью-Йорк штатының Виндзор қаласының жанында, алты тайпаның арасында миссия құруға ұсыныс алды. Бұл аймақта бұрын, 1740 жылдардың соңында Яле университетін бітірген, пастор Элиху Спенсер діни қызмет көрсетуге сәтсіз тырысқан болатын. Хоули 1754 жылы сол жерге жол тартты. Миссионерлік қызметімен қатар, Хоули осы бекетте аудармашы ретінде де жұмыс істеді.

Француздар мен үндістер соғысы

Француздар мен үндістер соғысы 1756 жылға дейін оның миссиясына әсер етпеді, сол кезде ол міндетті түрде кете алды. Одан кейін ол Бостонға барып, полковник Ричард Гридлидің полкінің капелланы болып әскерге қосылды, және осы жорықтан кейін ирокездерге қайта оралуға тырысты, бірақ бұл іс тым қауіпті болып шықты. Ол қысты Массачусетс штатының Батыс Спрингфилд қаласында өткізді, және 1757 жылдың көктемінде миссиясына қайта оралуға талпынды, бірақ онда шешек індеті басталуына байланысты орала алмады. Евангелияны тарату қоғамының комиссарлары оны Массачусетс штатының Машпи қаласындағы үнді тайпаларының пасторы етіп тағайындады, ол 1758 жылдың сәуірінде қызметке орналасты және 1807 жылы қайтыс болғанға дейін миссионер болып қалды.