Кіріспе

Крикет статистикасы

Соққы жылдамдығы – крикет спортындағы екі түрлі статистиканы көрсетеді. Соққымен ұру жылдамдығы – бұл ойыншының негізгі мақсатына, яғни ұпай жинауға 100 допқа қаншалықты жылдам жететінін көрсетеді; көрсеткіш жоғары болса, жақсы. Доп тастау жылдамдығы – доп тастаушының негізгі мақсатына, яғни қақпаларды алуға (ойыыншыларды алаңнан шығаруға) қаншалықты жылдам жететінін көрсетеді; көрсеткіш төмен болса, жақсы. Доп тастаушылар үшін эконом-рейтинг көбірек талқыланатын статистика болып табылады. Екі жылдамдық көрсеткіші де салыстырмалы түрде жаңа статистика болып саналады, олар 1970 жылдары бір күндік халықаралық крикет енгізілгеннен кейін ғана ойлап табылып, маңызды деп есептелді.

Беттеудің соққы көрсеткіші

Беттеудің соққы жылдамдығы (s/r) – бұл бір ойыншының қарсы алған 100 допқа шаққандағы орташа ұпай саны. Соққы жылдамдығы неғұрлым жоғары болса, ойыншы соғұрлым жылдам ұпай жинауға қабілетті. Тест крикетінде ойыншының соққы жылдамдығы, аут болмай ұпай жинау қабілетіне қарағанда екінші деңгейде маңызды. Демек, тест крикетіндегі ойыншының ең маңызды көрсеткіші – соққы жылдамдығы емес, соққы орташасы болып саналады. Шектелген оверлердегі крикетте соққы жылдамдығы айқын артықшылыққа ие. Әр команданың иннингте алатын доптарының саны шектеулі болғандықтан, ойыншы неғұрлым жылдам ұпай жинаса, команда соғұрлым көп ұпай жинау мүмкіндігіне ие болады. Twenty20 крикетінде 150-ден жоғары соққы жылдамдығы жиі кездеседі. Көптеген жағдайларда, бір күндік крикетте соққы жылдамдығы – ойыншының басты көрсеткіші саналады. Сәйкесінше, әсіресе Twenty20 матчтарында жоғары соққы жылдамдығына ие ойыншылар, төмен соққы жылдамдығы бар ойыншылардан жоғары бағаланады. Соққы жылдамдығы ойыншының әртүрлі доп беру стиліне (мысалы, спин, жылдам доп беру) қарсы ұпай жинау қабілетін салыстыру үшін де қолданылады, бұл доп беру командасына ойыншының ұпай жинауын қалай шектеуге болатыны туралы ақпарат береді.

Боулингтің соққы көрсеткіші

Боулингтік соққы көрсеткіші – боулердің алған викеттеріне шаққанда лақтырылған доптардың орташа саны ретінде анықталады. Соққы көрсеткіші неғұрлым төмен болса, боулер викеттерді жылдам алуға соғұрлым тиімді болады. 1980 жылдары бір күндік крикет дамыған кезде, ұрып-соғу көрсеткішіне қосымша статистика ретінде енгізілгенімен, боулингтік соққы көрсеткіштері бір күндік халықаралық матчтарға қарағанда тестілік крикетте маңыздырақ деп есептеледі. Бұл себебі, тестілік крикетте боулердің басты мақсаты – викет алу болса, бір күндік матчта мүмкіндігінше аз ұпай беру, тіпті викеттерді аз алуға болса да, экономикалық тұрғыдан жеткілікті болып табылады.