Кіріспе
Клэкманнаншир, Шотландиядағы қала. Доллар (Dolair) – Клэкманнанширде, Шотландияда 2800 адам тұратын шағын қала. Ол Стирлингтен 19 шақырым шығысқа қарай орналасқан.
Dollar (Dolair) is a small town with a population of 2,800 people in Clackmannanshire, Scotland. It is 12 mile (19 km) east of Stirling.
Топонимика
Атауы доллар валютасының атауымен ешқандай байланысы жоқ. Ғлымгерлердің пікірінше, "Dollar" сөзі ирланд және шотланд гаэл тілдеріндегі "Doilleir" сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол "қараңғы және көңілсіз" деген мағынаны білдіреді, немесе пикті тіліндегі бірнеше сөздердің бірінен: "Dol" (дала) + "Ar" (егістік жер) немесе "Dol" (аңғар) + "Ar" (биік). Тағы бір болжам бойынша, "Dollar" сөзі "жоғары жатқан жайлау" мағынасын береді (валли тіліндегі "dôl" - "жайлау" сөзімен салыстырыңыз). Бұл сөз британдық немесе пикті тілінен шотланд гаэл тіліне "сулы жайылым, хауг" ретінде қабылданған. Джон Эверетт Хит бұл сөзді кельт тіліндегі "dôl" ("сулы жайылым") және "ar" ("жер, орын") сөздерінен құралған "Сулы жайылымның орны" деп түсіндіреді.
Тарих
500 жылдық Кемпбелл қамалы қалаға қарай биік тұр, Очил төбелерінің оңтүстік беткейіндегі жартастың алға шығыңқы бөлігінде орналасқан. Бұл қамал Аргилль герцогының жазық жердегі резиденциясы болған, 16-шы ғасырда Шотландия королевасы Мэри мұнда болған. Бастапқы қала (оның бір бөлігі әлі де сақталған) қамалдың төменгі, еңісті жағында, қазіргі қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде жатыр. Мұндағы ғимараттар көбінесе тастан салынған, екі қабатты. Ең көне ғимараттар 17-шы ғасырдың ортасына дейін, ал 18-шы ғасырдан бірнеше ғимараттар сақталған. 19-шы ғасырда даму батысқа және оңтүстікке қарай кеңейді. 1840 жыл шамасында Мукхартқа жаңа жол салынуы, бастапқы бағыттың оңтүстігіндегі төмен жатқан жерде, қазіргі негізгі шығыс-батыс көшесін құрды. Бұл көше тез арада жаңа "қала орталығына" айналып, дүкендер мен қоғамдық өмірдің ортасы болды. Қалада екі ескерткіш бар, олардың әрқайсысы әртүрлі дүниежүзілік соғыстарға арналған. Dollar Academy аумағында Джордж Генри Паулинның екі қолын созып тұрған қола мүсіні батысқа қарап тұр және Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алады. Мұнда Солтүстік Ирландиядан да есімдер қосылған. Волонтёрлер басқаратын шағын мұражайда жергілікті заттардың жинағы және 1964 жылы жолаушылар тасымалы тоқтатылған бұрынғы Девон аңғары темір жолы туралы көптеген мәліметтер бар. Қазіргі таңда қала көбінесе Стирлингте және одан да алыс (мысалы, Глазго мен Эдинбургте) жұмыс істейтін адамдар үшін жатақхана ретінде қызмет етеді.
Орналасу және тасымалдау
Бұл Очил-Толпарының солтүстігінде және Девон өзенінің оңтүстігінде орналасқан Hillfoots ауылдарының бірі. Доллар Стирлингтен шығысқа қарай 12 миль (19 км) жерде, Сент-Эндрюсқа апаратын A91 тас жолында орналасқан. Аллоа мен Кинросты байланыстырған Девон аңғары темір жолы 1964 жылы жолаушылар тасымалы үшін, ал 1973 жылы жүк тасымалы үшін жабылды.
Экономика
Dollar Glen-де қорғасын мен мысты өндіруге тырысулар 18 ғасырдан бастап, тіпті одан ертерек мерзімдерде де жасалған, бірақ олар экономикалық маңызы болмады. Аймақта көмір өндіру сол шамада басталды және 1973 жылға дейін Кинкардин электр стансасын, ал кейін Лонганет электр стансасын Үстіңгі Хирст қабатынан көмірмен қамтамасыз етті. 1970-жылдардың ортасынан бастап Харвистон иелігіндегі ХКБ-ға қарасты емес, шағын жекеменшік көмір шахтасы жұмыс істеді, бұл жабық ХКБ қалдырған үзілісті ішінара толтырды, көмірге жергілікті сұраныс сақталғанда. Басқа Hillfoots ауылдарымен бірдей, тоқыма өнеркәсібі қаланың дамуында маңызды рөл атқарды. Харвистон сыра зауыты 1985 жылы Доллардың батысында құрылды, кейін Алваға көшірілді.
Басқару
1891 жылдан 1975 жылға дейін қалада өз кеңесі болды. Қазір ол Клэкманнаншир кеңесінің аумағына кіреді. Ол Clackmannanshire East сайлау округінің бір бөлігін құрайды, оған Clackmannan, Comely Bank, Dollar және Muckhart кіреді. 2017 жылғы жергілікті сайлауда округ тұрғындары үш кеңесшіні сайлады – Шотландия Ұлттық партиясынан, Еңбек партиясынан және Консервативтік партиядан бір-бірден.
Спорт
Доллар қаласы «Доллар Глен» футбол клубының, 18 тесікті гольф алаңы бар «Доллар Гольф» клубының (қалыңдығымен және бункерлердің болмауымен ерекшеленеді, бұл шешімді Бен Сайерс қабылдаған), теннис клубының, сквош клубының, боулинг клубының және крикет клубының үйі. Долларға көрініп тұратын Очил төбелері тау велосипедімен жүруге қолайлы жағдай жасайды.
Дін
Үш шіркеу бар, олардың біреуі Шотландия шіркеуі, біреуі Шотландия епископтық шіркеуі, ал Очил Хиллс қауымдық шіркеуі Азаматтық орталықта жиналады.
Туған қалалар
Доллар француз қаласы Ла-Вилль-о-Даммен байланыс орнатып, Луара алқабындағы Тур қаласының жанында орналасқан.