Кіріспе

Густав Малер әндерінің жинағы. «Рекерт Лидері» (Рекерттің өлеңдеріне жазылған әндер) – Густав Малердің Фридрих Рекерттің өлеңдеріне негізделген, дауыс пен оркестр немесе фортепианоға арналған бес әннен тұратын жинағы. Төрт ән («Blicke mir nicht in die Lieder!», «Ich atmet’ einen linden Duft», «Ich bin der Welt abhanden gekommen» және «Um Mitternacht») 1901 жылдың жазында Майерниггте жазылса, ал біреуі («Liebst du um Schönheit») 1902 жылдың жазында, сондай-ақ Майерниггте аяқталды. Бұл жинақ, Малердің бұрынғы «Des Knaben Wunderhorn» әндерімен салыстырғанда, оркестрлеу жағынан кішірек және ұзақтығы жағынан қысқа болып келеді. Ол балаларша, көбінесе сатирикалық «Wunderhorn» әндерінен лирикалық, контрапункттік стильге өтуді білдіреді. Бұл жинақ көбінесе Малердің Рекерттің поэзиясына жасаған басқа да баптаулары – «Kindertotenlieder» және 5-ші симфониямен байланыстырылады. Олардың екеуі де жинақпен бір уақытта жазылған және «Рекерт Лидеріне» сілтемелер жасайды. «Рекерт Лидері» («Liebst du um Schönheit» әнінсіз) 1905 жылғы 29 қаңтарда Венада Малер мен Вена филармониясының мүшелері Антон Мозер мен Фридрих Вайдман орындауында «Kindertotenlieder» және бірнеше «Wunderhorn» әндерімен бірге тұңғыш рет орындалды. Әндер жағымды қабылдауға ие болды, бірақ «Kindertotenlieder» және «Wunderhorn» әндері оларды көлеңкеге түсірді. Олар «Рекерт Лидерімен» бірге 1905 жылғы 3 ақпанда қайта орындалды. Әндер алғаш рет 1905 жылы фортепианомен сүйемелдеу нұсқасында жинақ ретінде жарық көрді, ал кейін 1910 жылы «Revelge» және «Der Tamboursgsell» әндерімен бірге «Sieben Lieder aus letzter Zeit» (Соңғы күндердің жеті әні) жинағында толық ноталармен қайта басылды. «Рекерт Лидері», «Kindertotenlieder» және 5-ші симфония Малердің шығармашылығындағы маңызды бетбұрыс саналады. Осы әндердің көптеген элементтері «Das Lied von der Erde» сияқты кейінгі туындыларды болжады.

Құрамы

1897 жылы Малер Вена Хофоперасының директоры болды. Келесі жылдары шамадан тыс жұмыс пен денсаулығының нашарлауына байланысты шығармашылық өнімділігі азайды; 1897 мен 1900 жылдар аралығында ол тек Төртінші симфонияны және «Des Knaben Wunderhorn» жинағынан «Revelge» шығармасын аяқтады. Соңында, 1901 жылдың 24 ақпанында түні Малер өмірге қауіпті қан кетуден зардап шекті, оған жедел жәрдем, операция және жеті апталық емдеу қажет болды. 1901 жылдың маусымнан тамызға дейін Малер демалысын Майернигке жақын, жаңа салынған көл жағасындағы вилласында өткізді. Оның шалғай орналасқандығы жаздың тыныш өтуін қамтамасыз етті, және ол өміріндегі ең өнімді жазды бастан кешірді – Бесінші симфонияның екі бөлімін және сегіз әнді, соның ішінде төрт Рекерт әнін аяқтады.

Кейінгі орындалулары мен қабылдануы

Содан кейін Малер 1905 жылғы 1 маусымда Грац фестивалінде өткен концертте Вейдман орындаған «Ich bin der Welt abhanden gekommen» және Эрик Шмедес орындаған «Um Mitternacht» әндерін тағы да орындады. Малер дирижерлік етті, оркестрге Концертверин оркестрінің 23 мүшесі, «Штайермекишер Музикверейнінің» профессорлары, сондай-ақ Малермен бірге Грацқа келген Вена филармониясының мүшелері кірді. Көрермендердің ықыласы соншалықты күшті болды, залдағы әріптес композиторлар мен Малерді үнемі сынағандар оны қызғаныштан шулатып жіберді. Сыншылар, тіпті Малердің туындыларына кері көзбен қарағандар да, бұл жеңіске жоғары баға берді. Эрнст Декси: «Камералық оркестрінің мүлдем бұрын-соңды естімеген [үндеуі] арқасында әрбір ән өзінің жеке «феномені» болды» деді. Бұл хабарлар 1905 жылы «Neue Zeitschrift für Musik» журналында Малердің «Lieder» туралы кең мақала жариялауға мүмкіндік берді. 1911 жылы «Grazer Volksblatt» газеті Малердің қазасынан кейін концертті еске алып, «концерт залында көзі құрғамай қалған адам кемде-кем болды» және «көрермендер [Малерді] құрметпен, алғыс сезімімен және шынайы махаббатпен қоршады» деп жазды. 1907 жылғы 14 ақпанда Малер Берлиндегі Бёзендорфер залында Иоганнес Месшартты фортепианода сүйемелдеді. Концертте Wunderhorn-нің ерте шығармаларының бесеуі, «Lieder eines fahrenden Gesellen», «Kindertotenlieder» және жинақтың тұсаукесерінде орындалған төрт Rückert Lieder орындалды. «Vossische Zeitung» газетінің авторсыз мақаласында «көптеген көрермендер» болғаны, Грац концертіне сілтеме жасалып, Rückert Lieder «әлбетте, Малер жазған ең жақсы әндердің қатарында» екені айтылды. Пауль Беккер «Allgemeine Musik Zeitung» газетінде әндердің кейде «сентименталды» екені туралы сын айтты. Отто Клемперер кейінірек концертті «таң қалдыратын» және «керемет әсерлі» деп еске алды. Месшарт пен Малер 1 шілдеде Кельнде өткен концертте екі Rückert Lieder орындады, олар да зор ықылымға ие болды.