Ферриерит минералы: құрамы, қасиеттері және қолданылуы
Ferrierite
Ферьерит минералы: құрамы, түрлері (Mg, Na, K), қалыптасу жағдайлары. Базальт, туфтарда кездесетін, сфера тәрізді кристалдар. Геологиялық зерттеулер үшін маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Цеолитті минералдардың ферририттік тобы (FER құрылымы) А орнындағы басым катионға байланысты үш өте ұқсас түрден тұрады: ферриритті Mg, ферриритті Na және ферриритті K. Ферририт Mg және ферририт K - орторомбтық минералдар, ал ферририт Na - катиондық құрамы өте өзгермелі моноклиникалық, формуласы |(Na,K)2Mg(Si,Al)18O36(OH)*9H2O. Көбінесе кальций және басқа иондар да кездеседі. Олар шыныдай немесе перленген, көбінесе сәулеленген, жұқа жапырақша тәрізді, мөлдірден жартылай мөлдірге дейінгі кристалдардың шар тәрізді жиынтықтарында табылады. Ферририт әдетте базальтты тау жыныстарында және туфты шөгінділерде өзгеріс минералы ретінде кездеседі. Солтүстік Америкада ол Камлупс көлінде (Бритиш Колумбия, Канада) – түпкілікті типтік орны және Ливитт көлінде (Калифорния) табылған. Ферририттің аты канадалық геолог және тау-кен инженері Уолтер Фредерик Ферриердің (1865–1950) құрметіне қойылған.
The ferrierite group of zeolite minerals (the FER structure) consists of three very similar species: ferrierite Mg, ferrierite Na, and ferrierite K, based on the dominant cation in the A location. ferrierite Mg and ferrierite K are orthorhombic minerals and ferrierite Na is monoclinic with highly variable cationic composition |(Na,K)2Mg(Si,Al)18O36(OH)*9H2O. Calcium and other ions are often also present. They are found in vitreous to pearly, often radiating, spherical aggregates of thin blade shaped transparent to translucent crystals. Ferrierite typically occurs as an alteration mineral in basaltic rocks and in tuffaceous sediments. In North America, it is found at Kamloops Lake, BC, Canada (the original type locality) and Leavitt Lake, California. Ferrierite was named for Canadian geologist and mining engineer Walter Frederick Ferrier (1865–1950).
Синтетикалық ферририт
Синтетикалық ферриейриттер тіпті көбірек катиондық өзгергіштікке ие және коммерциялық сүзгілер мен ион алмастыру орталары ретінде маңызды қолданысқа ие. Ферриейрит-H химия өнеркәсібінде метил-трет-бутил эфирін (MTBE) өндіруге арналған шикізат – n-бутендерді изобутенге қышқылдық катализ арқылы скелеттік изомерлендіру үшін катализатор ретінде қолданылуы мүмкін. Гидрофобты, толығымен кремнийлі ферриейрит (Si FER) спирт-су қоспаларын бөлуде өте жоғары селективтілікке ие, себебі FER құрылымының және кеңістіктік шектеулері өте тар. Жоғары қысымда Si FER этанол мен судың сұйық қоспасын оның құраушыларының супермолекулалық блоктарына – атап айтқанда, этанол димерлік тізбектері мен су тетрамерлік төртбұрыштарына – бөлуге қабілетті.
Synthetic ferrierites have even greater cation variability and have important uses as commercial filters and ion exchange beds. Ferrierite H can be used as a catalyst in the chemical industry for the acid catalyzed skeletal isomerization of n butenes to isobutene, the raw material for production of methyl tert butyl ether (MTBE). The hydrophobic all silica ferrierite (Si FER) has very high selectivity in the separation of alcohol–water mixtures, due to the very restrictive shape and space constraints of the FER framework type. At high pressure, Si FER can achieve the separation of an ethanol–water liquid mixture into supramolecular blocks of its components, namely, ethanol dimer wires and water tetramer squares.