Кіріспе

Америкалық географ (1899–1992)
АҚШ федералды судьясы
Ричард Хартсхорн (Richard Hartshorne; 12 желтоқсан 1899 – 5 қараша 1992) – көрнекті американдық географ және Висконсин университетінің Мэдисон қаласындағы профессоры, экономикалық және саяси география, сондай-ақ география философиясы салаларында маманданған. Ол ең әйгілісі 1939 жылы жарық көрген «Географияның мәні» атты әдістемелік еңбегімен танылады.

Өмірбаян

Пенсильвания штатының Киттанинг қаласында туған Хартсхорн 1920 жылы Принстон университетінде бакалавриатты, ал 1924 жылы Чикаго университетінде докторлық дәрежесін аяқтады. Оның диссертациясы "Чикаго көліндегі трафик" деп аталды. Хартсхорн 1924 жылдан 1940 жылға дейін Миннесота университетінде, ал 1945 жылдан 1970 жылға дейін Висконсин-Мэдисон университетінде оқытумен айналысты. 1941-1945 жылдардағы соғыс кезеңінде ол Стратегиялық қызметтер кеңсесінің (OSS) зерттеу және талдау бөлімінде География бөлімін құрып, басқарды. Хартсхорн 1949 жылы Америка географтары қауымдастығының президенті болды. 1960 жылы қауымдастық оған ең жоғары наградасын табыс етті. Сондай-ақ, ол 1971 жылдың 17 сәуірінде Кларк университетінен құрметті заң докторы (honoris causa) және 1984 жылы Корольдік географиялық қоғамнан Виктория медалін алды. Ол Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы үйінде рактан қайтыс болды. Оның бауырларының бірі белгілі американ философы Чарльз Хартсхорн болды.

Жұмыс

Хартсорнның 1939 жылғы "Географияның табиғаты: өткеннің жарығында қазіргі ойдың сындық шолуы" кітабы, географтардың ғалымдар ретінде өз салаларындағы бұрынғы жұмыстармен танысып, ескерулері қажеттігіне деген алаңдаушылығын көрсетті. Кітап өзі салада стандарт болып қалыптасып, ондаған жылдар бойы басылымда болды; жетінші басылымы 2000 жылы жарық көрді. 1950 жылдары Хартсорн пәннің мәніне қатысты маңызды географиялық пікірталасқа қатысты. Фред К. Шефер «ғылыми әдіс» қабылданып, кеңістіктік заңдар зерттелуін талап етті және Хартсорн тарапынан қолдау көрсетілген «ескі әдіс» сынға алынып, «Хартсорн діни сенімі» деп аталды. 1970 жылғы "Академиялық азамат: Ричард Хартсорнның таңдамалы мәлімдемелері" кітабында Марк Хойт Инграхамның кіріспесі мен түсіндірмелері бар. Онда Хартсорнның 1940 жылдардың соңынан 1960 жылдарға дейінгі кезеңде, Висконсин университетінде профессорлық қызметтен зейнетке шығар алдындағы жылдары жазған академиялық мәселелерге қатысты әртүрлі мәлімдемелер (кейбір жағдайларда бірлесіп жазған) жинақталған.