Кіріспе

Польшалық дворян әйел Зофия Любомирская (1718 – 27 қазан 1790), саяси қызметімен және қайырымдылығымен белгілі, тәуелсіз күйінде зор байлыққа ие болған және жер иеленген поляк дворяны.

Өмір

Ол Сандомир воеводшалығында Александр Красинскийдің (1690–1730) және оның әйелі Саломея Трцинскаяның қызы болып дүниеге келді. Алғашқыда Ян Тарлоға (1750 жылы қайтыс болды) үйленді, ол өсиетімен Ополе Любельское қаласын оған қалдырды. 1754 жылы ол Антони Любомирский деген магнатқа үйленді, олар бірге мемлекеттік істерге белсенді түрде қатысты. Ол Любомирскийді Австриямен одақты тоқтатып, Франциямен одақтасу арқылы француз агенті болуға көндіргендігі айтылады. Оның бірінші күйеуі де, ағасы Станислав та Францияны қолдаған.

Ағартушылық белсенді

Оқиғадан кейін бұл туралы білген соң, ол немере қызы Франциска Корвин Красинскаяның Саксониялық Карлға, Курляндия герцогына үйленуіне қарсы болды, бірақ күйеуі мен ағасы, оны Польша тағына үміткерлік ретінде қарастырғандықтан, оны көндірді. Ол Аугуст Александр Чарторискимен бірге некенің заңды және ашық түрде жасалуын талап етті. Дегенмен, Польша шляхтасының шеңберінен тыс жерлерде бұл морганаттық неке деп есептелді. 1763-64 жылдар аралығында ол Карлдың таққа үміткерлігін қолдады, сонымен қатар өкілдік еткен Патриоттық партия мен оның одақтасы Чарторискинің «Фамилия» (саяси партиясы) арасында байланыс орнатуға тырысты. Радом конфедерациясы кезінде ол немере қызы Францискамен бірге Варшаваға сапар шекті. 1769-70 жылдары Аугуст Чарторискимен және Коронаның бас қорғаушысы Станислав Любомирскиймен (1722-1782), өзінің туысымен, конфедерацияға қосылу үшін келіссөздер жүргізді. Ол үлкен туысы Адам Станислав Красинскиймен, Каменец епископымен тығыз байланыста болды. 1770 жылы ол Польша саясаты туралы екі саяси түсініктеме жариялады, онда ол дворянның құқықтарын реформалауды, сондай-ақ азаматтық және сот жүйесін жаңартуды ұсынды. Өмірінің көп бөлігін Ополе, Пржеворск және Добромилдегі иеліктерінде өткізді, онда ол шаруашылық пен мал шаруашылығын реформалады. Шетелдік сарапшылардың көмегімен ірі тоқыма фабрикасын құрды. Радом конфедерациясының күйреуінен кейін ол Франциска Красинскаямен бірге Пржеворсктегі сарайында тұрды, оны 1775 жылы Ополеде күйеуі Карлмен қайта қостырды. Олар Мария Кристина есімді бір қызын өсірді, оның ұрпақтары Италия монархиясының мүшелері болды. 1781 жылы ол Ополеде Ресейдің болашақ императоры Павелді, «Солтүстік мырзасы» деген атпен, ал 1787 жылы король Станислав Август Понятовскийді қабылдады.

Әкімші және кәсіпкер

София ғимараттарды, әсіресе өзінің иелігіндегі сарайларды, жетекші сәулетшілер мен дизайнерлердің көмегімен жаңартып, әдеміледі. Пжеворск қаласында тоқыма фабрикасынан өзге, ол көптеген поляк дворяндары ұнатқан әйгілі әшекейлі ленталар – пас контушовы жасаған жібек өндірісін ұйымдастырды. Ол өнерді, әсіресе әдебиетшілерді қолдаушы ретінде танымал болды. Бірінші күйеуі Янның қайтысынан кейін Ополе қаласында жаңа аурухана ашты. Екінші күйеуі Антонимен бірге Пжеворскте Қайырымдылық әпкелерінің қауымы үшін шіркеу мен монастырь салды. 1790 жылдың 27 қазанында Варшавада жесір күйінде қайтыс болды.