Кіріспе
Будапешт – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Харальсон округіндегі корпорацияланбаған шағын елді мекен. Ол теңіз деңгейінен 1362 фут (415 метр) биіктікте орналасқан. Будапешт АҚШ 78 тас жолында, Талапоосадан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 8 шақырым жерде жатыр. Будапешт Венгрияның астанасының атымен аталған.
Budapest is a small unincorporated community in Haralson County in the U. S. state of Georgia. It is located at an elevation of 1362 feet (415 m). Budapest is located] on U. S. Route 78, about five miles (8 km) southeast of Tallapoosa. Budapest is named after the capital city of Hungary.
Тарих
1882 жылы Коннектикут штатының Эссекс қаласындағы жылжымайтын мүлік иесі Ральф Л. Спенсер, Пенсильваниядағы кен өнеркәсібінде жұмыс істеген 200 венгр шарапшы отбасын осы жерге қоныстануға шақырды. Көптеген отбасы осы ұсынысты қабылдады және оларды католик діни қызметкері, әке Франсис Янисек жетекшілік етті. Олар үлкен елді мекенін Венгрия астанасының құрметіне Будапешт деп атады. Жақын маңдағы ауылға Венгриядағы шарап өндіретін аймақтың құрметіне Токай деп ат қойылды. Токай ағайынды Якоб пен Пол Эставанконың үлкен жер участаларына ие болу тілегін қанағаттандыру үшін негізделді. Огайо және АҚШ-тың басқа аймақтарынан келген түрлі топтар осы өңірге және жаңа өнеркәсіпке қызығушылық танытты. Колония тез арада шіркеу, дүкендер мен пошта бөлімі бар алпыс ғимараттан тұратын қалаға айналды. Көп ұзамай, төбелер жүзім лозаларымен жамылды. Шарап сақтау ыдыстары дайындалды және шарап заводтары жоспарланды. Оңтүстікте жаңа өнеркәсіп гүлденуге айналуға жақын еді, бірақ 1907 жылы Грузияның тыйым салу заңы қабылданысымен шарап өнеркәсібі құлдырады. Бір-бірінен кейін отбасылар күнкөрісі үшін басқа жерге көшуге мәжбүр болды, бүгінде бастапқы отбасылардан бір-екі ғана қалды. Таллапусада және оның айналасында өндірілген шарап солтүстікке сатылды. Будапешт қоныстанушыларының соңғы ұрпағы 1964 жылы қайтыс болды. Бастапқы орналасқан жердегі зираттан басқа, венгр колониясынан бүгінде қалған нәрсе – әке Янисек пен иммигранттар салған 6000 шаршы фут көлемді алғашқы сарай ғана. Қазіргі уақытта оны иелері Кидің қамалы деп атайды, өйткені 1906 жылы мажарлардан үйді және бірнеше жүзімдік участаларын сатып алған Уильям Ки (Франсис Скотт Кидің туысы) есіммен аталады. Үй әлі де Ки отбасының ұрпақтарына тиесілі. Эставанко отбасы шарап өнеркәсібінің құлауынан кейін Харальсон округінде қалды және жергілікті жолға олардың есімі берілді.
A smaller, third village, named Nitra, was also founded and populated by Slovak settlers who participated in the local wine industry. Various groups from Ohio and other parts of the United States were attracted to the area and the new industry. The colony quickly flourished into a town with sixty buildings, including a Catholic church, stores and a post office. Soon the sloping hills were garlanded with grape vines. Storage vats were prepared and wineries were planned. It looked as though a new industry had succeeded in the South, but with passage of the Georgia Prohibition Act of 1907, the wine industry fell into ruins. One by one the families were forced to go elsewhere for their livelihood until today there are only one or two of the original families remaining. The wine produced in and around Tallapoosa was sold in the North. The last of the descendants of the Budapest settlers still living there died in 1964. Besides a cemetery located at the original site, all that today remains of the Hungarian colony is the original 6000 sq/ft mansion built by Father Janisek and the immigrants. It is currently referred by its owners to as Key's Castle, for the man, William Key (a relative of Francis Scott Key), who purchased the house and several vineyard plots from the Hungarians in 1906. The home is still owned by descendants of the Key family. The Estavanko family remained in Haralson County after the demise of the wine industry, and a local road is named after them.