Демография

1990 жылдан бері қала халқының саны күрт өсті. Көптеген адамдар елорда Будапешттен шығып, Гёделлоға қоныстанды. Британдық фармацевтикалық компания GlaxoSmithKline 2006 жылдан бері қалада вакцина өндіретін зауытын пайдалануда. 2017 жылдан бастап американдық Itron компаниясының өз ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталығы (ҒЗО) бар. Гёделлода венгрлік хош иіс және эфир майларын өндіруші FOOD BASE, венгрлік химиялық компания Chemico, итальяндық қан плазмасын таратушы Kedrion, американдық косметика компаниясы Avon және американдық көлік құралдарын өндіруші Caterpillar Inc. өндіріс орындары орналасқан.

Көлік

Гёделле – маңызды көлік түйіні, себебі қала арқылы 3 негізгі жол және М3 тас жолы өтеді, ал М31 тас жолы оларды М0 айналма жолының шығыс бөлігімен байланыстырады. Сонымен қатар, қаладан Вац, Пецель және Ясберениге шағын жолдар салынған. Будапешт – Саторалжауйхелли темір жол бағыты да осы қаладан өтеді, сондай-ақ BKV H8 қала маңы пойыз терминалы да осында орналасқан. Гёделледе тоғыз жергілікті автобус маршруты бар және ол алыс қашыққа жүретін автобустардың жиі тоқтайтын аялдамасы болып табылады.

Әуежай

Гёделлоде шағын спорттық әуежай бар.

Годеллодағы патша сарайы

Гёделлодағы Корольдік сарай – венгр сарай сәулетінің ең маңызды және ірі ескерткіштерінің бірі. Ол 1700 м² ауданы бар барокко стиліндегі ғимарат, және 28 гектарлық саябақпен қоршалған. Бұл сарай Венгрияның Елизавета патшайымының сүйікті орны болғандықтан әйгілі.

Негізгі алаң

Гёделлоның басты алаңы, Сабадсыг Тэр (Тәуелсіздік алаңы), сол атпен аталатын қала маңындағы пойыздың (HEV) аялдамасынан қысқа жаяу жүру арқылы қол жеткізіледі. Оның көрікті жерлері: Дожа Дьердь жолынан бастап: Королева Елизавета қонақ үйі, Реформат шіркеуі (9 Сабадсыг алаңы), қала әкімдігі (7 Сабадсыг алаңы), Әлемдік бейбітшілік қоңырауы (қала әкімдігінің оң жағында), Хамвай сарайы (5 Сабадсыг алаңы), Гёделло қалалық мұражайы (5 Сабадсыг алаңы), қала базары және Пеликан құдығы (5 Сабадсыг алаңы). Жаңа Венгрия даму жоспарының аясында қаланың басты алаңы толығымен қайта жаңартылды, жұмыс 2011 жылы аяқталды. Бұл қаланың атмосферасын Социалистік партияның құрылыс бағдарламасынан бұрынғы күйіне қайтару мақсатында жасалды, себебі ол бағдарлама қала орталығының көп бөлігін бұзып, оның орнына көп қабатты үйлер салды. Қайта жаңарту аясында алаң жаяу жүргіншілерге арналған, Сецессия стилінде 46 көше шамдары орнатылды және Реформат шіркеуінің алдына музыкалық су тасқыны салынды.

Реформация шіркеуі

1745 жылы салынған барокко стиліндегі реформациялық шіркеу – әдемі әрі қарапайым қасбеті бар пияз тәрізді күмбезді шіркеу. Ғимараттың құрылысына демеушілік жасалды; шіркеу үшін қаржы мен жерді Антал Грассалькович I сыйлады, ол бұл жерде 1657 жылы салынған, ал қазіргі Корольдік сарай орнында тұрған реформациялық шіркеуді бұзған болатын. Жаңа шіркеу 1745 жылы киеленді. Ол бірнеше рет жөнделді: 1912 жылы толығымен боялған және ою-өрнектелген ағаш төбесі мен ғибадатхана бетонмен ауыстырылды. 1945 жылғы қирату шіркеуге ауыр зиян келтірді және жөндеу жұмыстары ұзаққа созылды. Мұнараның жөнделуі 1993 жылы аяқталды.

Әлемдік бейбітшілік

Szabadság (Азаттық) алаңындағы Дүниежүзілік бейбітшілік Гонгы – Индонезияның Гёделло қаласына сыйлық ретінде және әлемдік достық пен бауырластықтың символы ретінде табыс еткен әлемдегі бесінші және Еуропадағы алғашқы және жалғыз бейбітшілік Гонгы. Гонгтың бетінде барлық елдердің тулары, барлық діндердің символдары мен Жердің мұхиттарының карталары бейнеленген. Ол 2002 жылы Балиде болған бомбалық шабуылды еске алу үшін Дүниежүзілік бейбітшілік комитетімен жасалған. Гонг 2007 жылы Гёделло қаласының өркениет, технология және экономикадағы жетістіктерін, сондай-ақ қаладағы бейбітшілік пен тұрақты әлеуметтік ортаны мойындау нысаны ретінде ұсынылды. Гонгтың салмағы 150 кг, диаметрі 2 метрлік қоладан жасалған ескерткіш, ол индонезиялық мүсінші Джуйото Сунтанидің туындысы. Гонг 2007 жылдың 2 мамырында салтанатты түрде ашылды. Гонгтың тарихы оның алдына орнатылған кішкентай тақтада жазылған, ал оның төңірегінде тропиктік аймақтарға тән бұталармен көмкерілген бақ бар. 2009 жылға дейін Израильдің туы сырып тасталғаннан басқа, Гонг өте жақсы жағдайда сақталған.

Хамвай сарайы

Қала орталығында орналасқан, ерекше барокко стиліндегі бір қабатты ғимарат, оның мінелі сары түсі мен темірден құйылған шамдарымен Гёделлоның барокко дәуірін еске түсіреді. Бұл үйді 1662 жылы Гёделлоның жер иесі Ференц Хамвай салған (сол кезде бір қабатты ғимарат болған). 18-шы ғасырда Антал Грасалкович I оны қонақ үйге айналдырған кезде қайта жаңартылып, бір қабатты ғимаратқа айналды. Содан кейін ол көптеген қызметтерді атқарды, соның ішінде 1814 жылы Гёделлоның алғашқы дәріханасы болды. Бірінші қабаттағы интерьердегі төбе безендірілімдерінің бір бөлігі сол кезден қалған болуы мүмкін. 19-шы ғасырда ол Венгрияның Елизавета патшайымының атымен аталатын қонақ үйге айналды. Осы уақыттан бастап қонақ үйде театрлық қойылымдар сияқты көптеген мәдени және өнерлік шаралар өтті, сондай-ақ оның балуан залында казино мен бірнеше мәнерлеп билеу кештері ұйымдастырылды. 1927 жылы ғимараттағы мектепте 1988 жылға дейін жұмыс істеген Еске алу бөлмесінде Гёделлоның тарихы мен мәдени өміріне арналған естеліктер жинағы орналасқан. 1978 жылы жергілікті тарихқа арналған тағы бір коллекция қойылды, оның жалғасы Гёделло қалалық мұражайы болды. Хамвай сарайы мен оның бағындағы базар 1998–99 жылдары жаңартылды; бұл жұмыстар көптеген ұлттық және халықаралық сыйлықтармен марапатталды.

Қалалық базар

Қазіргі заманғы қалалық базар көңілді, жанданды жер. Апта ішіндегі таңдардан бастап түске дейін ашық, онда ашық және жабық сауда орындарында таза өнімдер, гүлдер мен жергілікті қолөнер бұйымдары сатылады, кейбір сатушылар дәстүрлі киім киеді. Базарда бірнеше кафе және бар бар.

Пеликан құдығы

Қалалық базардың басты кіреберісінде Пеликан құдығы тұр. Оның дизайнында пеликан өз қанынан баласына тамақ берген суреті бейнеленген.

Szent István университеті

Университеттің бас кеңсесі көркем Годелло қаласында орналасқан, бірақ барлығы тоғыз факультет және бір институт Будапешт, Ясберень, Бекешчаба, Сарвас және Гюла қалаларында студенттерді қабылдайды. Szent István университетінің көптеген мектептерінің бір немесе тіпті екі ғасырлық тарихы бар. SZIU – Венгриядағы ең ірі ауыл шаруашылығы жоғары білім беру мекемесі. Университеттің жеті кампусында 18 мыңнан астам студент оқиды. Szent István университеті дәстүрлі ауыл шаруашылығы және экология ғылымдарынан өзге, ветеринария, қоршаған ортаны қорғау ғылымдары, машина жасау, экономика және әлеуметтік ғылымдар, сәулет, сумен жабдықтауды басқару, медицина ғылымдары және қолданбалы өнер салаларында курстар ұсынады.

Америго Тоттың "Нуклеостың апофеозы"

Америго Тот – венгр тегінен таралған мүсінші. Оның 120 шаршы метрді құрайтын, "Ядроның қадір-қасиеті" деп аталатын мыс рельефін Техникалық зерттеулер факультетінің университет залында көруге болады. "Мен ядроның мыс арқылы қадір-қасиетін көрсетуді қаладым. Ядро – жалпылама ой. Өсімдік үшін дән, ал биология үшін бастама," деді ол. "Теориялық тұрғыдан алғанда, дән, топырақ және әйел бірге келеді," деді Тот рельефтің теориялық негізі туралы. Оның бұл жұмысы бастапқыда Римдегі Әулие Петр базиликасының қақпасына арналған еді. Алғашқы эскиз 1970 жылы дайын болды, бірақ бірқатар тарихи оқиғаларға байланысты ол 1983 жылы ғана суретшінің қатысуымен ашылды, ол кезде суретшінің денсаулығы нашарлаған еді.

Ауыл шаруашылығы техникасы мұражайы

Мұражайда әлемдегі екінші ірі ауыл шаруашылығы техникасы коллекциясы орналасқан. Оның 6000 шаршы метрінде әлі де жұмыс істеп тұрған 2000-нан астам ауыл шаруашылығы машиналары жинақталған. Алты көрме ауыл шаруашылығы техникасын және ауыл шаруашылығы тарихындағы қызықты деректерді ұсынады. Келушілерге 2,5 миллион жылдық тағамды алу және өндіру тарихымен танысу үшін, түпнұсқа жобалар мен машиналардың көмегімен қайта құрылған модельдер көрсетіледі. Адамзаттың күнделікті наны үшін күресі – нағыз ерлік. Көрмелерде жел, су және бумен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы машиналары сияқты ерте заманғы техникадан бастап, қазіргі заманғы машиналарына дейінгі даму жолы көрсетіледі. 200-ге жуық ауыл шаруашылығы модельдері тағам өндіру машиналарын дамуын, сондай-ақ сол кездің техникалық тарихына қатысты құжаттаманы көрсетеді. Мұнда венгр тағамдары (Hungaricums) ұсынылады: 300-ден астам тағам түрлері аймақтық принцип бойынша тақырыптық тәртіппен орналастырылған венгрлердің дәстүрлі тағамдарын көрсетеді. Венгрияның ауыл шаруашылығы өндірісінің толық тарихы көрмеде түсіндіріледі, онда келушілер ертедегі шаруалардың қолданған топырақ өңдеу машиналарын, өсімдік өсіру машиналарын, мал шаруашылығына арналған техниканы, сондай-ақ қазіргі заманғы машиналарын көре алады.