Кіріспе

Американдық жазушы (1769–1854)

Энн Ройалл (11 маусым 1769 – 1 қазан 1854) – саяхат жазушы, газет редакторы және, кейбір мәліметтер бойынша, Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы кәсіби әйел журналист.

Ерте өмір

Ол Мэриленд штатының Балтимор қаласында Анн Ньюпорт болып дүниеге келді. Энн Пенсильванияның батыс шекарасында өсті, содан кейін кедей және әкесіз отбасы оңтүстікке қарай, батыс Вирджиния тауына көшіп кетті. Онда, 16 жасында, ол және оның жесір анасы Монро округінде (қазіргі Батыс Вирджиния штаты) орналасқан Свит-Спрингсте тұратын бай американдық революция майоры, масон және деист Уильям Ройалдың үйінде қызметшілер болып жұмыс істеді. Ройалл, Аннадан жиырма жас үлкен, білімді помещик, оған қызығушылық танытып, біліміне көмектесті, Шекспир мен Вольтердің еңбектерін таныстырды және оның мол кітапханасын еркін пайдалануға рұқсат берді.

Неке

Анна мен Уильям Роялл 1797 жылы үйленді. Олар күйеуі 1812 жылы қайтыс болғанға дейін он бес жыл бойы жайлы өмір сүрді. Оның өлімінен кейін Анна мен Рояллдың туыстары арасында сот дауы пайда болды. Туыстары олардың ешқашан заңды түрде үйленбегенін және оның барлық мүлкін оған қалдырған өсиетінің жалған екенін айтты. Жеті жылдан соң өсиет жойылды және ол дерлік мүлдесіз қалды.

Журналистикадағы мансап

Алдағы төрт жылда Энн Алабама штатын аралап, жас штаттың дамуы туралы хаттарды досына жазды. Ол сондай-ақ Вашингтонға аттанғанша "Теннесси" атты роман жазды. Биографы Джефф Биггерстің сөзінше, ол "көшпенді әңгімеші" болды, алдымен Алабама штатына барып, "Қара кітаптар" сериясының біріншісін жазды. Бұл томдар "Миссисипиден Мэнге дейінгі элита мен оның тұрғындарының ақылға қонымды, бірақ сарказмға толы бейнелері" болды. Кеңейіп келе жатқан елде Ройалдың американдық өмір мен түрлі саладан шыққан американдықтарды суреттеуі оқырмандарға кең таралды және басқа әйел жазушылардың сезімтал әдебиетінен өзгеше болды. 1824 жылы ол ардагердің жесірі ретінде федералды зейнетақы алу үшін Вашингтонға келді. Сол кездегі заң бойынша, жесірлер өз ісін Конгресс алдында қорғауы керек еді. 1848 жылы Конгресс жаңа зейнетақы заңын қабылдағанға дейін ол қанағаттанбады. Тіпті содан кейін де күйеуінің туыстары оның зейнетақысының көп бөлігін иеленді. Зейнетақы алуға тырысқанда, Энн президент Джон Куинси Адамсты Потомак өзенінде таңертеңгілік жүзіп жүргенде кездестірді. Расқа жақын, бірақ шындығында жоқ, ол президенттің киімдерін жинап, оның сұрақтарына жауап бергенше үстінде отырды, осылайша әйелге алғашқы президенттік сұхбатты өткізді. Адамс кейіннен Энннің зейнетақы алу өтінімін қолдады және оны әйелі Луиза Адамсқа үйіне шақырды. Луиза ханым оған күйеуінің әскери қызметін растау үшін солтүстікке сапар шегіп бара жатқанда ақ шаль сыйлады. Содан кейін Энн Жаңа Англия, Пенсильвания, Нью-Йорк және Массачусетс штаттарын аралап, көптеген жазбалар жасады және саяхатын қаржыландыру үшін масондық байланыстарын пайдаланды. Бостон қаласында ол бұрынғы президент Джон Адамсқа оның ұлы мен келіні туралы хабарлама жеткізді. 1826 жылы 57 жасында ол өзінің жазбаларын "Америка Құрама Штаттарының тарихы, өмірі және әдет-ғұрыптары" атты кітапқа жинады. Алдыңғы қолжазбасы "Теннесси" бір жылдан кейін жарық көрді. Оның кітаптарындағы өткір сын мен қоғамдық ұстанымдары қыжырлық тудырып, оған күшті жаулар әкелді. Оны эксцентрикалық, тілді, және (бір газет редакторының сөзімен) "күнгі орманнан шыққан әдеби жабайы мысық" деп мазақтады. 1829 жылы Энн Ройалл Вашингтонға оралып, Капитолий төбесінде, өрт сөндіру станциясының жанында тұра бастады. Мемлекеттік қаржыға салынған өрт сөндіру станциясы кішкентай пресвитериан қауымына қызметтері үшін пайдалануға рұқсат берген. Ройалл, өзінің жазбаларында пресвитериандарды ұзақ уақыт бойы жек көріп келген, олардың ғимаратты шіркеу мен мемлекет арасындағы шекараны бұзу ретінде пайдалануына қарсы болды. Сондай-ақ, ол қауымның балалары оның терезелеріне тас лақтыра бастағанын айтты. Қауымның бір мүшесі оның терезесінің астында үнсіз дұға оқыды, ал басқалары оны дінге қайтаруға тырысты, ол мәлімдеді. Ройалл олардың мазағына қарғыс айтып жауап берді және тұтқындалды. Ол "халыққа зиян келтіруші, жанжалшы, тілді" деп айыпталды. Жақын жерде қағылу орындығы салынғанымен, сот тілді әйелді қағып жазалау дәстүрлі заң бойынша ескірген деп шешті және оған 10 доллар айыппұл салды. Вашингтондық "The National Intelligencer" газетінің екі тілшісі айыппұл төледі. Оқиғадан ұялған Ройалл Вашингтоннан шығып, саяхатқа кетті. 1831 жылы Вашингтонға оралғанда, ол досы Салли Стактың көмегімен үйінен газет шығарды. "Пол Прай" газеті саяси сыбайлас жемқорлық пен алаяқтық туралы ақпарат жариялады. Жеке нөмірлермен сатылатын газетте оның редакторлық мақалалары, редакторға хаттары мен жауаптары және жарнамалар жарияланды. Ол 1836 жылға дейін шығарылды, содан кейін "Аңшы" газеті жарық көрді. Ройалл жетімдерді баспаға жұмысқа алды және тұрақты қаржылық қиындықтарға тап болды, олар пошта басшылары оның газетін абоненттерге жеткізуден бас тартқанда ушықты, ол 1854 жылы 85 жасында қайтыс болды, осымен оның 30 жылдық журналистік мансабы аяқталды. Ол Конгресс зиратында жерленген.