Кіріспе

Американдық жазушы және әйелдер қозғалысының белсендісі (1810–1850)

Сара Маргарет Фуллер (23 мамыр 1810 – 19 шілде 1850), кейде Маргарет Фуллер Осоли деп аталады, американдық журналист, редактор, сыншы, аудармашы және әйелдер құқығын қорғаушы, американдық трансцендентализм қозғалысымен байланысты болды. Ол журналистикадағы алғашқы американдық әйел соғыс тілшісі және тұрақты кітап сыншысы болды. Оның «XIX ғасырдағы әйел» атты кітабы АҚШ-тағы алғашқы маңызды феминистік еңбек саналады. Сара Маргарет Фуллер Массачусетс штатының Кембридж қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, заңгер Тимоти Фуллер, 1835 жылы холерадан қайтыс болғанға дейін оған жан-жақты білім берді. Кейін ол формалды білім алып, мұғалім болды, 1839 жылы ол «Әңгімелер» сериясын ұйымдастыра бастады: әйелдердің жоғары білімге қол жеткізе алмауының орнын толтыруға арналған сабақтар. 1840 жылы ол трансценденталистердің «The Dial» журналының алғашқы редакторы болды, осы жылы оның жазу мансабы сәттілікке ие болды, ал 1844 жылы Хорас Грилидің басшылығымен «New York Tribune» газетіне жұмысқа орналасты. 30 жасқа келгенде Фуллер Жаңа Англиядағы ең көп оқыған адам ретінде танылды, ер немесе әйел екеніне қарамастан, және Гарвард колледжі кітапханасын пайдалануға рұқсат алған алғашқы әйел болды. Оның маңызды еңбегі «XIX ғасырдағы әйел» 1845 жылы жарық көрді. Бір жылдан кейін ол «Tribune» газеті үшін Еуропаға алғашқы әйел тілшісі ретінде жіберілді. Көп ұзамай ол Италиядағы төңкерістерге қатысып, Джузеппе Маццинимен одақтасты. Ол Джованни Осолимен қарым-қатынаста болды, олардан бір баласы болды. 1850 жылы АҚШ-қа сапарлап бара жатқанда, Нью-Йорк штатының Файр аралының жанында кеме апатында отбасының үш мүшесі де қаза тапты. Фуллердің денесі табылған жоқ. Фуллер әйелдер құқығын, әсіресе әйелдердің білім алуын және жұмыс істеу құқығын қолдады. Фуллер Сэмюэл Тейлор Колриджбен бірге әйел мұғалімдердің «күшті зиялықты иісі» деп атаған нәрседен құтылуды қалады. Ол сондай-ақ түрме реформасы және АҚШ-тағы құлдарды азат ету сияқты қоғамдағы көптеген басқа реформаларды қолдады. Сьюзан Б. Энтони сияқты әйелдер құқығы мен феминизмнің көптеген жақтаушылары Фуллерді шабыт көзі деп есептеді. Алайда, оның бұрынғы досы Харриет Мартино сияқты көптеген замандастары оны белсенді емес, сөйлеуші деп санады. Фуллердің өлімінен кейін көп ұзамай оның маңызы төмендеді. Оның атақ-даңқы ұзақ болмайды деп сенген редакторлар, оның көптеген жазбаларын баспаға түсірмес бұрын цензуралады немесе өзгертті.

Жас шағы мен отбасы

Сара Маргарет Фуллер 1810 жылғы 23 мамырда Массачусетс штатының Кембриджпорт қаласында конгрессмен Тимоти Фуллер мен Маргарет Крэйн Фуллердің тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Ол әжесі мен анасының құрметіне аталған, бірақ тоғыз жасқа келгенде «Сара» есімін тастап, «Маргарет» деп аталуын қалады. Маргарет Фуллер туған үйі бүгінге дейін сақталған. Әкесі оны үш жарым жасында, жұбайлардың екінші қызы Джулия Аделаида 14 айлық шағында қайтыс болғаннан кейін оқу-жазуға үйретті. Ол сол кездегі кез келген ұлға тән қатаң білім беруге ұмтылып, оған әдеттегі әйелдерге арналған кітаптарды – әдеп нормалары мен сезімтал романдарды оқуға тыйым салды. 1815 жылғы мамыр айында жұбайлардың ұлы Евгений дүниеге келгеннен кейін ол оқытуға латын тілін енгізді, ал Маргарет көп ұзамай Вергилийден қарапайым үзінділерді аудара бастады. Кейін Маргарет бала кезіндегі жаман түстері мен ұйқыда жүруіне әкесінің қатаң сүйіспеншілігі мен оның дәлдік пен нақтылыққа берген бағасы себеп болғанын айтты. Күндіз Маргарет анасымен бірге уақыт өткізіп, үй шаруасы мен тігін өнерін үйренді. 1817 жылы оның ағасы Уильям Генри Фуллер дүниеге келді, ал әкесі АҚШ Конгресіне өкіл болып сайланды. Келесі сегіз жыл бойы ол жылына төрт-алты ай Вашингтон қаласында өткізді. Он жасында Фуллер әкесі сақтап қалған құпия хат жазды: «1810 жылғы 23 мамырда қайғы-қасіретке және басқалар сияқты бақытсыздыққа белім буған адам дүниеге келді». 1819 жылы Фуллер Кембридждегі Порт мектебінде білім алуын бастады. 1824 жылы ол әпкелері мен ағаларының кеңесімен Гротон қаласындағы жас қыздар мектебіне жіберілді, бірақ бастапқыда бұл идеяға қарсы болды. Ол онда оқып жүргенде Тимоти Фуллер 1824 жылғы президенттік сайлауда Джон Куинси Адамсқа көмектесу үшін қайта сайлануға түспеді; ол Адамстың үкіметтік қызметке тағайындаумен риза болатынына үміттенді. 17 маусым 1825 жылы Фуллер американдық революциялық соғыстың батыры маркиз де Лафайеттің қатысуымен өткен салтанатқа қатысты, ол шайқастан 50 жыл өткен соң Банкер Хилл монументінің негізін қалады. 15 жасар Фуллер Лафайетке өзінің кім екенін жазған хатында: «Егер екеуміз де өмір сүрсек, және әйелге мүмкін болса, оған даңққа жол азаматтарға сирек ашық болса, мен сіздің есіңізге есімімді еске түсіремін» деді. Фуллер ерте кезден өзін маңызды тұлға және ойшыл деп сезінді. Фуллер екі жылдан кейін Гротон мектебін тастап, 16 жасында үйіне оралды. Үйде ол классикалық әдебиеттерді оқып, бірнеше заманауи тілдерді үйреніп, әлемдік әдебиетті зерттеді. Осы кезде ол өзінің жасындағы басқа қыздардан ерекше екенін түсінді. Ол: «Мен қарапайым әйелдің баласы емеспін» деп жазды. Гарвард профессоры Джон Фаррардың әйелі және «Жас ханымның досы» (1836) кітабының авторы Элиза Фаррар 20 жасқа дейін оны әйелдерге тән әдептілікке үйретуге тырысты, бірақ толыққанды сәттілікке жете алмады.

Ерте мансап

Фуллер неміс әдебиетін аударумен және неміс романтизмін АҚШ-қа әкелумен танымал болды. Ол 30 жасқа толғанда Жаңа Англиядағы ең көп оқыған адам ретінде танылды. Білімін Элизабет Палмер Пибодидің оқыту стиліне негізделген жеке сабақтар беруге пайдаланды. Фуллер журналистика мен аударма арқылы күнкөріс табуды жоспарлады; оның алғашқы жарияланған еңбегі, тарихшы Джордж Банкрофқа жауап, 1834 жылғы қарашада «Солтүстік Америка шолуында» жарық көрді. 23 жасында әкесінің заңгерлік практикасы банкротқа ұшырады және ол отбасын Гротонға көшірді. 1835 жылғы 20 ақпанда Фредерик Генри Хедж және Джеймс Фриман Кларк одан өз мерзімдік басылымдарына материалдар беруді сұрады. Кларк оған алғашқы әдеби рецензиясын «Батыс хабаршысында» маусым айында жариялауға көмектесті: Джордж Крэбб пен Ханна Мор туралы жақында жарық көрген өмірбаяндық еңбектерге сын. Сол жылдың күзінде ол тоғыз күнге созылған қызбадан соң мигреньге шалдықты. Фуллер өмірі бойы мұндай бас ауруларына ұшырады. Ол әлі де сауығып жатқанда, 1835 жылғы 2 қазанда әкесі холерадан қайтыс болды. Ол оның өліміне қатты қайғырып: «Әкемнің бейнесі мені үнемі жетелеп жүреді», - деп жазды. Ол отбасының басшысы болуға және жесір анасы мен кіші туыстарына қамқорлық жасауға уәде берді. Әкесі өсиет қалдырмаған, ал оның екі ағасы оның мүлкін және қаржысын бақылауға алды, кейіннен олардың құны 18 098,15 долларға бағаланды, ал отбасы оларға қолдауға мұқтаж болды. Ағаларының отбасына қатыстырған әрекеттеріне ренжіген Фуллер «әлсіз жынысты» болғанына және «қазіргі уақытта осыған осыншалықты ашуланғанына» өкініш білдірді. Осы кезде Фуллер Иоганн Вольфганг фон Гете туралы өмірбаян дайындауды жоспарлаған, бірақ ол тек Еуропаға барған жағдайда ғана осы жұмысты істей алады деп ойлады. Әкесінің өлімі және отбасына жауапкершілік оның бұл идеясынан бас тартуына себеп болды. Ол онда бір жыл тұрды. Содан кейін ол 1837 жылғы сәуірде Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Грин-стрит мектебінде Хирам Фуллердің (туыс емес) алдында жылдық 1000 долларлық (қазіргі шақта) жоғары жалақымен оқытуға шақыруды қабылдады. Оның отбасы Гротон фермасын сатып, Фуллер олармен бірге Массачусетс штатының Ямайка жазығына көшіп барды. 1839 жылғы 6 қарашада Фуллер өзінің алғашқы әңгімелерін өткізді, бұл Бостон қаласындағы Пибодилердің үйінде кездесетін жергілікті әйелдер арасындағы талқылаулар болды. Фуллер әйелдер білімінің жетіспеушілігін әдебиет, тарих, мифология, табиғат және өнер сияқты тақырыптарға бағытталған талқылаулар мен пікірталастармен толықтыруды ниеттенді. «Әңгіменің ядросы» ретінде Фуллер әйелдердің алдында тұрған «үлкен сұрақтарға» жауап беруді және әйелдерді «сұрақтар қоюға, анықтауға, өз пікірлерін білдіруге және зерделеуге» шақыруды көздеді. Ол қатысушыларына: «Біз не үшін дүниеге келдік? Біз мұны қалай істейміз? Бұл сұрақтарды өмірінің жақсы жылдары өткенше, өте аз адамдар қояды». Әңгімелерде Фуллер өзінің замандастарының арасында теңдес ақылды серіктерді таба алды. Бұл жиналыстарға әйелдер құқығы қозғалысының маңызды тұлғалары қатысты, соның ішінде София Дана Рипли, Каролина Стержис және Мария Уайт Лоуэлл. Эмерсон Фуллермен 1835 жылы Кембриджде кездескен; ол бұл кездесу туралы: «Ол мені күлдірді, бірақ маған осылай күлуі ұнаған жоқ», - деп мойындады. Келесі жазда Фуллер Эмерсонның Конкордтағы үйінде екі апта өткізді. Фуллер 1839 жылғы 20 қазанда «Диал» журналын редакциялау туралы Эмерсонның ұсынысын қабылдады және 1840 жылдың бірінші аптасында жұмысты бастады. Ол 1840 жылдан 1842 жылға дейін журналдың редакторы болды, бірақ оған уәделенген жылдық 200 долларлық жалақы ешқашан төленбеді. Осы рөлінің арқасында ол көп ұзамай трансценденттік қозғалыстың ең маңызды тұлғаларының бірі ретінде танылды және Джордж Риплидің Брук фермасына, қоғамдық экспериментке шақырылды. Фуллер ешқашан ресми түрде қауымға қосылмаған, бірақ жиі қонақ болып, Жаңа жылды осы жерде өткізген. 1843 жылдың жазында ол Чикаго, Милуоки, Ниагара шарлауы және Нью-Йорк штатының Буффало қалаларына сапар шекті; ол жерде Оттава және Чиппева тайпаларының мүшелері сияқты бірнеше америкалықтармен қарым-қатынаста болды. Ол өзінің тәжірибелерін «Көлдердегі жаз» атты кітабында баяндады. Сыншы Эверт Август Дюикинк оны «осы маусымдағы жалғыз шынайы кітап» деп атады. Фуллер Ұлы көлдер аймағын зерттеу үшін Гарвард колледжінің кітапханасын пайдаланды. Фуллердің «Ұлы сот ісі» атты еңбегі «Диал» журналы үшін сериялық түрде жазылған. Ол бастапқыда осы жұмысты «Ұлы сот ісі: еркектерге қарсы еркектер, әйелдерге қарсы әйелдер» деп атауды жоспарлаған, бірақ ол кеңейтілгеннен кейін және 1845 жылы жеке жарияланғанда, «Тоғызыншы ғасырдағы әйел» деп аталды. Оны аяқтағаннан кейін ол достарына: «Мен өзімнің шынайы жанын оған салдым, егер мен қазір кетсем, менің іздерімнің өлшемі жер бетінде қалады», - деп жазды. Бұл еңбек американдық демократияда әйелдердің рөлін және Фуллердің жақсарту мүмкіндіктері туралы пікірін талқылады. Ол қазір американдық феминизмдегі маңызды құжаттардың бірі болып саналады. Ол АҚШ-тағы осы сияқты алғашқы еңбек деп есептеледі. «Тоғызыншы ғасырдағы әйелдің» американдық жариялануынан кейін, ол Англияда H. G. Clarke баспасынан пираттық түрде жарық көрді. Халықаралық авторлық құқық заңдарының болмауына қарамастан, Фуллер «бұл кітаптың әлемдегі әйелдер тарапынан оқылатынына қуанды».

Нью-Йорк трибьюны

Фуллер 1844 жылы денсаулығының нашарлауымен қатар, «The Dial» журналына жазылушылардың азаюына көңілі толып, одан кетіп қалды. Ол сол күзде Нью-Йоркке көшіп, Хорас Грилидің «New York Tribune» газетіне әдеби сыншы ретінде жұмысқа орналасты, американдық журналистикадағы алғашқы толық уақытты кітап сыншысы болды және 1846 жылға қарай газеттің алғашқы әйел редакторы атанды. Оның алғашқы мақаласы – Эмерсонның очерктер жинағына жазылған рецензиясы 1844 жылдың 1 желтоқсанындағы санында жарияланды. Ол кезде «Tribune» газетінің 50 000-ге жуық жазылушысы болды және Фуллер өз жұмысы үшін жылына 500 доллар табады. Ол американдық кітаптардан өзге, шетелдік әдебиет, концерттер, лекциялар мен көрмелерге де сын жазды. Газетте жұмыс істеген төрт жыл ішінде ол 250-ден астам мақала жариялады, олардың көпшілігі автор ретінде "*" таңбасымен қол қойылған. Ол поэзия да жариялады; оның Эмерсонның үлгісімен жазылған өлеңдері оның сындық еңбектері сияқты күшті емес. Осы шамада ол әдеби сыншы Эдгар Аллан Помен байланысты дауға тартылды. Тағы бір ақын, Элизабет Ф. Элет, Поға ғашық болып, Осгудқа қызғанышпен қарады және По мен Осгудтың қарым-қатынасы жай ғана флирт емес деп болжады. Озгуд Фуллер мен Энн Линч Боттаны Поның үйіне жіберіп, оған жіберген жеке хаттарын қайтаруын сұрады. Олардың араласуынан ашуланған По оларды «әрекетке құмарлар» деп атады. Осыдан кейін үлкен дау-жанжал көтеріліп, Осгудтың күйеуі Самуэль Стиллман Осгуд Элетке сот процесін бастаумен қорқытқанға дейін жалғасты.

Еуропаға тағайындалу

1846 жылы «Нью-Йорк Трибьюн» Фуллерді Еуропаға, атап айтқанда Англия мен Италияға, өзінің алғашқы әйел-шетелдік тілшісі ретінде жіберді. Ол тамыз айында «Камбрия» кемесімен Бостоннан Ливерпульге сапар шекті. Бұл кеме саяхатын жасау үшін қанатын да, буды да қолданды, он күн мен он алты сағатқа созылды. Келесі төрт жылда ол «Трибьюнға» отыз жеті хабарлама жіберді. Ол Джордж Сэнд және Томас Карлайл сияқты көптеген белгілі жазушылармен сұхбаттасты, оның реакциялық саясаты оны көңілінен шығармады. Джордж Сэнд бұрын оның құрметіне ие болған, бірақ Фуллер Сэнд француз Ұлттық Ассамблеясына үміткер болмауды таңдағанда көңілі қалды, себебі ол әйелдердің дауыс беруге немесе саяси лауазымға орналасуға дайын емес деп есептеді. Фуллер сондай-ақ Корнелиус Мэтьюстен Элизабет Барретке таныстыру хатын алды, бірақ сол кезде онымен кездеспеді, өйткені Баррет Роберт Браунингпен бірге қашып кеткен еді. 1846 жылдың көктемінде Англияда ол 1837 жылдан бері Италиядан жер аударылып келген Джузеппе Маццинимен кездесті. Фуллер сондай-ақ римдік патриот Джованни Анджело Осолимен кездесті, ол аса бай емес (бірақ кедей емес) асыл отбасынан шыққан маркиз, ағасының коммерциялық кеңсесінде қызметкер болып жұмыс істеді және сонымен бірге Азаматтық гвардия корпусында (кейін Ұлттық гвардия) ерікті болды. Фуллер мен Осоли Флоренцияда (Италия) бірге тұрды, мүмкін үйленбегенге дейін; олардың некеде болғаны белгісіз. Фуллер бастапқыда оған үйленуге қарсы болды, себебі ол протестант, ал ол католик еді. Эмерсон 1847 жылы «қазан, қараша немесе желтоқсанда» үйленгенін болжады, бірақ ол өзінің дәлелін түсіндірмеді. Биографтар бұл жұп 1848 жылдың 4 сәуірінде алғашқы кездесулерінің мерейтойын атап өту үшін үйленді деп болжайды, бірақ бір биограф олар алғаш рет 1 сәуірде «Алтарларды жуу» (Lavanda degli Altari) деп аталатын рәсім кезінде кездескенін дәлелдеді. Балалары дүниеге келген кезде олар некеде тұрмаған сияқты. 1848 жылдың Жаңа жылында ол жүкті екеніне күдік білді, бірақ бірнеше апта бойы Осолиден жасырды. Олардың баласы Анджело Юджин Филипп Осоли 1848 жылдың қыркүйек айының басында дүниеге келді және оны Анджелино деп атады. Жұп қарым-қатынасын жасырып жүрді, бірақ Анжелино атын атамаған аурудан кейін олар оны азайтуға мәжбүр болды. Фуллер 1849 жылдың тамызында анасына Осоли мен Анджелино туралы хат жазып, оны ренжітпеу үшін үнсіз қалғанын түсіндірді, «бірақ бала үшін бізбен бірге ашық және тұрақты өмір сүру қажет болды». Алайда ол қызы үшін қуанып: «Мен алғашқы құсығымды немеремге арнап, оған шын жүректен бата тілеймін», - деп жазды. Ерлі-зайыптылар Джузеппе Маццинидің 1849 жылдың 9 ақпанында жариялаған Рим Республикасын құру қозғалысын қолдады. Рим Республикасының негізгі жарлығында былай делінген: «1-бап. Рим папасы Рим мемлекетінің уақытша басқаруынан іс жүзінде де, заң жүзінде де айырылды. 2-бап. Рим папасы өзінің рухани билігін жүзеге асыруда тәуелсіздік үшін барлық қажетті кепілдіктерге ие болады. 3-бап. Рим мемлекетінің басқару формасы таза демократиялық болады және ол Рим Республикасының салтанатты атын алады. 4-бап. Рим Республикасы Италияның қалған бөлігімен ортақ ұлттықтың талап еткен қарым-қатынаста болады». Рим папасы бұл мәлімдемеге қарсылық білдіріп, өзінің уақытша билігін қалпына келтіру үшін халықаралық араласуды сұрады. Осылайша католиктер папаның билігін қолдауға ұмтылды. Француз зуавалары оның шақыруына бірінші болып жауап беріп, Римді қоршауға алды. Осоли Ватикан қабырғаларының қамалдарында соғысты, ал Фуллер екі ауруханада ерікті қызмет етті. Олар қолдаған патриоттар жеңілгенде, ерлі-зайыптылар Римнен қашуды қауіпсіз деп санады да, Флоренцияға, ал 1850 жылы АҚШ-қа көшіп баруды шешті. Флоренцияда олар ақыры Элизабет Барретт Браунингпен кездесті. Фуллер Италиядағы тәжірибесін Рим Республикасының тарихы туралы кітап жазуға бастады - ол 1847 жылы басталған болуы мүмкін. Ол британдық баспадан бас тартқаннан кейін американдық баспагерді табуға үміттенді. Ол бұл жұмысты өзінің ең маңыздысы деп санайды, оны 1849 жылдың наурызында ағасы Ричардқа жазған хатында «мұңайсыз өмір сүруімнен аман қала алатын жақсы нәрсе» деп атады.

Нанымдар

Фуллер феминизмнің ертедегі жақтаушысы болды және әсіресе әйелдерге білім беруді қамтамасыз етуге сенді. Оның ойынша, әйелдерге тең білім беру құқығы берілсе, олар саяси теңдікке де қол жеткізе алады. Ол әйелдердің қалаған кез келген жұмысты іздеуін, сол кездегі "әйелдік" рөлдерге, мысалы, оқытушылыққа ғана қанағаттанбай, ұсынып еді. Ол бірде былай деген еді: "Егер сіздерден әйелдер қандай лауазымға орналасу керектігін сұрасаңыздар, мен "Егер қаласаңыздар, тіпті теңіз капитаны қылып қойыңыздар" деймін. Мұндай лауазымға лайықты әйелдердің бар екеніне күмәнім жоқ". Ол барлық әйелдерге зор сенім білдірді, бірақ өз заманында әйелдің тұрақты өнер немесе әдебиет туындыра алатынына күмәнданады және сол кездегі танымал әйел ақындарды ұнатпады. Фуллер әйелдерге некеде сақтық таныту керектігін және күйеулеріне тәуелді болмау керектігін ескертті. Ол былай деп жазды: "Мен әйелдің өмір сүруін тілеймін, ең алдымен, Құдай үшін. Сонда ол кемшікті адамды өзінің құдайы етіп, жалған тәңірлерге құлшылық етуден аулақ болады. Сонда ол әлсіздігі мен кедейлігінен өзіне жарамайтын нәрсені қабылдамайды". Фуллер сонымен қатар еркек пен әйел арасындағы нақты шекараны күмәнге түсірді: "Толық еркектік еркек жоқ, таза әйелдік те жоқ", бірақ екеуі де кез келген адамда бар. Ол ерлер мен әйелдердің "аңгелдік міндеттерді" бөлісетіндігіне сенетін Эммануэль Сведенборгтың, сондай-ақ "Әйелді еркекпен толық теңдікке" қойған Шарль Фурьедің еңбегін бағалады. Фуллер қоғамның барлық деңгейлерінде, соның ішінде түрмелерде реформа жасауды қолдады. 1844 жылдың қазан айында ол Синг-Сингке барып, әйелдер тұтқындарымен сұхбаттасып, тіпті сол жерде бір түнді өткізді. Синг-Синг әйелдер тұтқындары үшін, олардың көпшілігі жезөкше болған, гуманитарлық жүйе құрып жатқан еді. Фуллер сондай-ақ, әсіресе Нью-Йорктегі үйсіз және кедейлікте өмір сүретіндер туралы алаңдады. Ол "үндістер өркениетке қарсы тұрады" деп өскенімен, Американың батысындағы саяхаттары ақ адамдардың үндістерге әділетсіздік жасағанын түсінуге көмектесті; ол үндістерді американдық мұраның маңызды бөлігі деп санайды. Ол сондай-ақ афроамерикандықтардың құқықтарын қолдады, "бұл құлдықтың қатерлі ісігі" деп атады және әйелдердің құқықтарын қарастырған кезде, құлдыруға қарсы қозғалысқа қызығушылық танытқандардың да сол логиканы ұстануын ұсынды: "Негрдің досы бір адамды екіншісінің құлдығында ұстауға құқылы емес деп санайды, сондықтан әйелдің досы да адамның әйелге тіпті жақсы ниетпен шектеулер қоюға құқылы емес деп санайды". Ол құлдарды азат етуге қарсы шыққандар Италияны азат етуді қолдамағандарға ұқсас екенін айтты. Фуллер адамның психологиялық денсаулығына қатысты трансценденталистердің алаңдаушылығымен келісті, бірақ ол өзін трансценденталист деп атаудан ұялды. Дегенмен, ол трансценденталист деп аталу "Менің ақыл-ойым белсенді және жиі үлкен тақырыптармен айналысады дегенді білдірсе, солай деп үміттенемін" деп жазды. Ол Эмерсон сияқты адамдарды жеке адамның жетілуіне тым көп көңіл бөлгені үшін және әлеуметтік реформаға жеткіліксіз назар бөлгені үшін сынға алды. Трансцендентализм клубының басқа мүшелері сияқты ол да өткенге қарсы шығып, өзгеріске мүмкіндік бар екеніне сенді. Алайда, бұл қозғалыстағы басқалардан айырмашылығы, оның қарсылығы дінге негізделмеген. Фуллер кейде унитариандық қауымдарға қатысқанмен, ол бұл дінмен толықтай таныспады. Оның өмірбаянын жазған Чарльз Каппердің айтуынша, ол "унитариандықтардың шегінде болуға қуанды". Фуллердің "XIX ғасырдағы әйел" атты кітабында жануарларды тамақ үшін союды сынға алғандықтан, оны вегетариан деп есептейді. Алайда, биограф Маргарет Вандерхар Аллен Фуллер вегетариандықты толық қолдамағанын, өйткені ол вегетариандардың фанатизмі мен моральдық қатаңдығынан жиренді дейді.

Мұрасы мен сын

Маргарет Фуллер өз заманында жеке басының ерекшелігімен, әсіресе, артық сенімділігімен және шаршағыш мінезімен танымал болды. Осы мінезі Натаниел Хоторнның «Қызыл әріп» романындағы Хестер Прйнн кейіпіне, атап айтқанда, «әйелдердің бүкіл нәсілі» туралы радикалды ойларына шабыт берді. Ол сондай-ақ Хоторнның тағы бір туындысы «Блитадель романсы»ндағы Зенобия кейіпінің негізі болуы мүмкін. Фуллер ақын Уолт Уитманға да шабыт берді, ол жаңа ұлттық ерекшелік пен шын американдық әдебиетті қалыптастыруға шақырды. Элизабет Барретт Браунинг оның жақтасы болды, бірақ Фуллердің дәстүрден тыс көзқарастары АҚШ-та бағаланбайды деп сенді, сондықтан оның өлімі жақсырақ болар еді. Ол сондай-ақ Фуллердің Рим Республикасының тарихы оның ең жақсы еңбегі болар еді деп айтты: «Италия туралы дайындаған жұмысы оның бұрынғы қаламынан шыққан ешбір нәрсеге қарағанда оның қабілетіне көбірек сай келер еді (оның басқа жазбалары оның сөйлесуінен алған әсерлерге қарағанда қызықтырақ емес еді)». Каролина Хили Даллдың 1860 жылы жариялаған «Тарихи суреттер қайта жөнделген» эсселер жинағы Фуллердің «19 ғасырдағы әйел» еңбегін «осы тақырыпта жасалған ең керемет, толық және ғылыми тұжырымдама» деп атады. Фуллермен жеке мәселелері болғанына қарамастан, әдетте қатал сыншы Эдгар Аллан По бұл жұмысты «елдегі аз әйелдер ғана жаза алатын кітап» деп жазды, ал елдегі ешбір әйел оны жарияламайтын еді, Фуллер мырзайымнан басқа, оның «тәуелсіздігі» мен «қайталанбас радикализмі» бар екенін атап өтті. Фуллердің тағы бір жақтасы әйелдер құқығын қорғаушы Сьюзан Б. Энтони болды, ол Фуллердің «өзінен бұрынғы американдық әйелдердің ойларына барлық әйелден көбірек әсер еткенін» жазды. Фуллердің еңбегі 1848 жылғы Сенека-Фолс конвенциясына ішінара ықпал еткен болуы мүмкін. Энтони, Элизабет Кэди Стэнтон және Матильда Джослин Гейдж өздерінің «Әйелдер құқығын қорғау тарихы» еңбегінде Фуллердің «Әйелдер құқығын қорғау қозғалысының алға басушысы» екенін жазды. Қазіргі ғалымдар «19 ғасырдағы әйел» еңбегін Мэри Вулстонкрафттың «Әйелдер құқығын қорғау» (1792) еңбегінен бері әйелдер құқығы туралы алғашқы маңызды жұмыс деп санайды, бірақ екі әйелді салыстырудың алғашқы нұсқасы 1855 жылы Джордж Элиоттан шыққан. Фуллер Вулстонкрафттың еңбектерін білген-білмегені белгісіз; бала кезінде әкесі оларды оқуға тыйым салған. 1995 жылы Фуллер Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. Алайда Фуллердің сыншылары да болды. Бір кезде досы болған ағылшын жазушысы Харриет Мартино Фуллер қайтыс болғаннан кейін оның ең қатал сыншыларының бірі болды. Мартино Фуллердің белсенді емес, сөйлеуге бейім екенін, оның «сыртқы мақтанышы» бар екенін және жиі «сөйлеудің орнына әрекет жасайтындарды кемсітіп, мен сияқты оның бағалау шкаласын қабылдай алмайтындарды жек көретінін» айтты. Оның әйелдік ұятқа қарсы екенін сенген ықпалды редактор Руфус Уилмот Грисуолд «19 ғасырдағы әйел» еңбегін «әйел болып жаратылғанына наразылығының көркем көрінісі» деп атады. Нью-Йорк жазушысы Чарльз Фредерик Бриггс оның «оқырманның уақытын ысырап еткенін» айтты, әсіресе ол үйленбеген әйел болғандықтан және сондықтан «әйел кейіпін шын мәнінде бейнелей алмады». Ағылшын жазушысы және сыншысы Мэтью Арнольд Фуллердің әңгімелерін де мазақтап: «Құдай-ау, ол және Бостонның басқа әйел итттері грек мифологиясы туралы қандай сөздер айтты!» деді. Бұрын Фуллердің жақтасы болған София Хоторн «19 ғасырдағы әйел» басылып шыққаннан кейін оны сынға алды: «оның қалдырған әсері жағымсыз болды. Мен оның тонын ұнатпаймын және әйелдің сыртқы жағдайының өзгеруі туралы оған мүлдем келіспеймін. Бұл өте ұятсыз. Менің ойымша, Маргарет көп нәрсе туралы айтуға болмайды». Фуллер өзінің туындыларын қарастырған кезде, оның әріптесі және сыншысы Джеймс Рассел Лоуэллдің ашуын туғызды, оны «нағыз поэзия рухы мен реңкінің мүлдем жоқтығы, оның өлеңдері стереотипті, оның ойы терең емес; және ұрпақ оны есте сақтамайды» деп айтты. Лоуэлл соған жауап ретінде 1848 жылдың қазан айында алғаш рет жарияланған «Сыншыларға арналған аңыз» атты сатиралық туындысында кек алды. Алғашында ол оны мүлдем алып тастауды ойлады, бірақ ақырында оған жұмыстағы «ең жағымсыз сипаттама» деп аталды. Оны Миранда деп атаған, Лоуэлл оның ескі идеяларын ұрлап, өзінікі ретінде ұсынғанын, тек қана ашуымен шынайы екенін және «цензура ретінде әрекет еткенде, ол жеке түрде «өз мұрнының астында» бос асқақшылықтың түтетуін өртеп жібергенін» жазды. Фуллер қайтыс болғаннан кейін оның маңызы азайды. Оның өлімі туралы хабар «Daily Tribune» газетінде жарияланды, ол бұрын өңдеген газеті, оның туындыларында бірнеше ұлы сезімдер болғанын, «бірақ жалпы алғанда олардың мәні ойдың күшімен және әдеттегі батылдығымен, емес, еркін сөйлеумен анықталады» делінген. Биограф Эбби Слейтер жазғандай, «Маргарет өзінің құқығымен маңызды лауазымнан оның маңыздылығы оның кіммен араласқанымен анықталатын лауазымға төмендетілді». Бірнеше жыл өткен соң, Хоторнның ұлы Джулиан: «Менің ойымша, көптеген оқырмандар кешірім сұрамайды, егер кедей Маргарет Фуллер ақыры адамның мақтаныш пен сәтсіздіктің тозағына толған көптеген басқа да қайғылы алаяқтармен бірге орын алса» деді. Томас Р. Митчелл Джулиан Хоторн әкесі Натаниел Хоторнның Фуллер туралы жазған жазбаларын оның әкесінің әдеби беделін нығайту үшін және Фуллердің беделін жою үшін қасақана бұрмалағанын айтады. 20 ғасырда американдық жазушы Элизабет Хардвик «Маргарет Фуллердің генийі» (1986) атты эссе жазды. Ол Бостоннан Нью-Йоркқа көшкенін Фуллердің көшкенімен салыстырды, Бостон зиялыларға жақсы орын емес екенін айтты, оның зиялыларға ең жақсы орын екеніне қарамастан. 1995 жылы Фуллер Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. 2016 жылдың 21 маусымында Фуллерді құрметтеу үшін Бикон, Нью-Йорк штатындағы Полхилл паркінде тарихи белгі қойылды, ол Ван Влиет пансионатында болғандығын еске салады. Салтанатты шараға Фуллердің «Шындық және форма» өлеңі Дебра Кейдің музыкасына қойылды және Келли Элленвуд орындады.