Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия жазушысы
New Zealand writer
Мэри Джейн Мандер (9 сәуір 1877 – 20 желтоқсан 1949) – Жаңа Зеландия романісі және журналисі.
Mary Jane Mander (9 April 1877 – 20 December 1949) was a New Zealand novelist and journalist.
Ерте өмір
Ол Оклендтің оңтүстігіндегі шағын Рамарама қауымында дүниеге келді, білімі аз болғанмен, орта мектептің бағдарламасын оқып жатып бастауыш мектепте сабақ берді. Оның әкесі, құрметті Фрэнсис Мандер, Жаңа Зеландия Парламенті мен Заң шығару кеңесінде Марсден сайлау округінің депутаты және Англияның Мидленд аймағындағы Мандер әулетінің ұрпағы болды. Ол ағаш өңдеу саласында пионер болды, кейіннен "The Northern Advocate" газетін сатып алып, оның журналист ретіндегі шеберлігін арттырды. Мандер 1907 жылы Даргавилл Солтүстік Окленд Таймс газетінің редакторы болды. 1910 жылы ол Сиднейге барып, кейіннен Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының премьер-министрі болған Уильям Холманмен танысып, дос болды. Ол еркін журналист ретінде жұмыс істеп, "Maoriland Worker" газетіне "Манда Ллойд" псевдонимімен мақалалар жазды. 1912 жылы ол Колумбия университетінде оқу үшін Нью-Йоркке көшіп барды, онда көптеген қосымша жұмыстарға қарамастан, оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетті. Бірақ үш жылдан кейін нашар денсаулығы оқуын тоқтатуға мәжбүр етті. Ол Нью-Йорктегі әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескен қозғалысқа қосылып, әйелдердің сайлау құқығы бойынша штаттық референдумға үгіт жүргізді. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда ол Қызыл Крест ұйымында жұмыс істеді.
Born in the small community of Ramarama south of Auckland, she had little schooling, yet was teaching at primary school while being tutored for a high school education. Her father, the Hon. Francis Mander, was member for the Marsden electorate in the Parliament of New Zealand and of the Legislative Council, and a descendant of the Mander family of Midland England. He was a pioneer sawmiller and later purchased The Northern Advocate newspaper where she honed her skills as a journalist. Mander became editor of the Dargaville North Auckland Times in 1907. In 1910 she went to Sydney, where she met and became friends with William Holman, who later become Premier of New South Wales. While there she worked as a freelance journalist, submitting articles to the Maoriland Worker under the pseudonym Manda Lloyd. In 1912 she moved to New York City to study at Columbia University, where she excelled in studies despite having numerous part time jobs. Her poor health forced her to abandon studying after just three years. She joined the suffrage movement in New York, campaigning for the state referendum on women's franchise. She worked for the Red Cross when the United States entered World War I.
Роман жазушысы
Осы уақыт ішінде ол өзінің ең танымал және жоғары бағаланған "Жаңа Зеландия өзенінің тарихы" (1920) романы үстінде жұмыс істеді. Ол оқшауланған ағаш өңдеу орнында өмірге бейімделуге мәжбүр болған ағылшын әйелінің оқиғасын баяндайды. АҚШ және Ұлыбританияда танымал болғанына қарамастан, Жаңа Зеландияда романның дәстүрден тыс тақырыптары сыншылардың наразылығын тудырды. Олар география мен халық санын сюжетке сәйкес өзгерткеніне ренжіді. Алистер Фокс "Жаңа Зеландия өзенінің тарихы" Джейн Кэмпионның "Пиано" (1993) фильміне маңызды ықпал еткенін айтады. Оның келесі екі романы – "Шығушы пуритан" (1921) және одан аз танымал "Қызықтарлықтың ерекшелігі" (1922) – оның Жаңа Зеландиядағы балалық шағындағы тәжірибесіне негізделген. 1923 жылы Мандер Лондонға көшіп, Париждегі Харрисон баспасында жұмыс істеді. Ол көптеген эсселер мен әңгімелер жазды, сондай-ақ бірнеше Жаңа Зеландия газеттерінің Лондон тілшісі болды. Оның келесі романы "Аллен Адайр" (1925) – Жаңа Зеландиядағы соңғы туындысы, ол каури шайыр қазу өнеркәсібіне арналған. Ол басты кейіпкердің отбасының орта тапқа ұмтылысына қарсы күресін көрсетеді. Оның келесі екі романы – "Қоршауға алынған қала" (1926) және "Тікұштар мен шыңдар" (1928) – сәйкесінше Нью-Йорк пен Парижде өтеді. Ол тағы бір романды аяқтады, бірақ баспагерден бас тартқаннан кейін жойды. Денсаулығы нашарлағандықтан, 1932 жылы ол қарт әкесіне күтім жасау үшін Жаңа Зеландияға оралды. Ол жетінші романын жазуға тырысты, бірақ 1949 жылы 72 жасында Уаңгарейде қайтыс болғанға дейін бірнеше мақала мен рецензия жазды. Окленд кітапханаларында Джейн Мандердің маңызды жинағы сақталуда. 1937 жылдың наурыз айында Мандер өзінің төрт романының қолмен түзетілген машинопись көшірмелерін кітапханаға тапсырды: "Қызықтарлықтың ерекшелігі", "Аллен Адайр", "Қоршауға алынған қала" және "Тікұштар мен шыңдар". Сонымен қатар, ол өзінің ең алғашқы және ең танымал романының – "Жаңа Зеландия өзенінің тарихы" – бірінші басылымының көшірмелерін сыйға берді. 1970 жылдардың басында Доротеа Тернер Мандердің қарындасы Эми Кростан жеке қағаздарды, саяхат құжаттарын, радио сөздерін және газет-журнал үзінділерін (соның ішінде табу қиын қысқа әңгімелерді) жинауды ұйымдастырды.
During this time she also worked on her most well known and highly praised novel The Story of a New Zealand River (1920), which tells the story of an Englishwoman who has to adjust to living in an isolated timber mill settlement. Despite being popular in both the U. S. and the United Kingdom, it received a somewhat hostile response back in New Zealand, where critics disapproved of the novel's unconventional themes. They also took offence at her alteration of geography and population to suit the story. Alistair Fox has argued that The Story of a New Zealand River was a significant influence on the film The Piano (1993) by Jane Campion. Her next two novels, The Passionate Puritan (1921) and the less popular The Strange Attraction (1922) were both based around her childhood experiences in New Zealand. In 1923 Mander moved to London and worked for the Harrison Press of Paris. She wrote numerous essays and short stories, and acted as a London correspondent for multiple New Zealand newspapers. Her next novel, Allen Adair (1925), was the last set in New Zealand, based around the kauri gum digging industry. It centred on the hero's struggle against the middle class aspirations of his family. Her next two novels, The Besieging City (1926) and Pins and Pinnacles (1928), were set in New York and Paris respectively. She also completed another novel, but had it destroyed after it was rejected by a publisher. Her health failing, she returned to New Zealand in 1932 where she looked after her elderly father. She attempted to write her seventh novel but only managed a few articles and reviews until her death in Whangārei in 1949 at the age of 72. There is a substantial Jane Mander collection held at Auckland Libraries. In March 1937 Mander gave hand corrected typescripts of four of her novels The strange attraction, Allen Adair, The besieging city and Pins and pinnacles to the Library. At the same time, she also donated copies of the first edition of her earliest and most famous novel, The story of a New Zealand river. In the early 1970s Dorothea Turner arranged donations of personal papers, travel documents, radio talks and newspaper and magazine clippings (including otherwise hard to locate short stories) from Mander's sister, Amy Cross.