Кіріспе
2004 жылғы Лу Чуанның "Кекешілі: Тау патрулі" (;) - 2004 жылғы қытай фильмі, режиссері Лу Чуан. Фильм Кекешілі (Хох Силь) шалғайдағы Тибет аймағындағы ерікті күзетшілер мен браконьерлердің арасындағы күресті көрсетеді. Ол Пэн Хуэйдің "Тепе-теңдік" атты деректі фильмінен шабыттанды. Реалистік және бейтарап стиліне қарамастан, фильм бірнеше жағынан батыс жанрының драмалық элементтерін еске түсіреді. Оған еркектік, қатал өмір салты мен өркениет шебіндегі ар-ұяты мәдениетін бейнелеу кіреді; сондай-ақ, кинооператор Цао Ю тамаша түсірген, фильмнің бір бөлігіне айналған ұлы және әсем пейзаждар да бар. Бұл сипаттама кейіпкерлер өздерінің туған жеріне деген махаббатын білдіргенде айқынды болады, олар үшін оның аты "әдемі таулар, сұлу қыздар" еске түсіреді. Фильм 1990-шы жылдары Тибет таулы аймағында ерікті түрде патрульдеу жүргізген "Жабайы Яқ" бригадасының және 1993-1996 жылдар аралығындағы оқиғалардың ықпалымен туды.
Kekexili: Mountain Patrol (; ) is a 2004 Chinese film directed by Lu Chuan that depicts the struggle between vigilante rangers and bands of poachers in the remote Tibetan region of Kekexili (Hoh Xil). It was inspired by the documentary Balance by Peng Hui. Despite its realistic, detached style, the film evokes the dramatic Western genre in several ways. This includes the portrayal of a masculine, harsh way of life and culture of honour at the frontier of civilization; but also the depiction of a rugged, majestic landscape (captured to great effect by cinematographer Cao Yu) that becomes a star of the film. This characterization is made explicit when the characters profess their love for their homeland, whose very name evokes "beautiful mountains, beautiful maidens" to them. The film was inspired by the Wild Yak Brigade, a real life volunteer group that patrolled the Tibetan Plateau during the 1990s, and events that took place between 1993 and 1996.
Сюжет
Фильм патруль мүшесінің браконьерлер тарапынан дереу жазалануымен басталады, содан кейін Пекиннен тергеу жүргізуге жіберілген репортер Га Ю (Чжан Лэй ойнайды) туралы, құжаттамалық стильде баяндалады. Кекексилиде ол Ритаймен (тибет актері Тобгьял ойнайды, мандаринше – Дуо Буцзе (多布杰)) қайтыс болған патруль мүшесінің аспанға жерлену рәсімінде кездеседі. Ритай – кедейлік пен мемлекеттік қолдаудың болмауына қарамастан, құрып бара жатқан тибет антилопасын қорғау үшін жерді аралап жүрген жасақшылардың басшысы. Патрульге қабылданған Га, Кекексилиде браконьерлерді іздеудегі жасырын журналист рөлінде қатысады. Патруль тобы браконьерлер отбасын табады және олардан олардың қарулы күшін және басшысын қайда табуға болатынын біледі. Бірақ ұзақ сапардың салдарынан, олар барлық командамен және ұсталған браконьерлермен бірге жалғаса алмайды. Олар браконьерлерді босатып, жарақат алған және ауру команда мүшелерін ауруханаға Лю Донг (Ци Лян ойнайды) басқаратын көлікпен қайтарады. Оның медициналық төлемдерге жеткілікті қаражаты жоқ, сондықтан Ритай оған ақша табу үшін антилопа терілерін сатуды ұсынады. Га антилопа терілерін сатуға қатысты сұрақтар қояды және Ритайдан кем дегенде бір жылдан бері үкіметтен қаржы алмағанын біледі. Қалған екі көлік іздеуді жалғастырады, бірақ олардың біреуі бұзылады. Ритай олардан екінші көлік қайтып келіп, оларды алып кетуін күтуді сұрайды, бірақ қатты ауа райы оларды өздеріне қарай жол тартуға мәжбүр етеді. Лиу Донг, Ритайға қайта оралу жолында, көлігіне барлық қажетті заттарды тиеп, құрғақ құмға батып кетеді. Ритай мен Га ақыры қарулы күшті және оның басшысын табады. Бірақ, қарсыластарының саны мен қару-жарағы артық болғандықтан, Ритай браконьерлердің қолынан қаза табады. Га патруль мүшесі болмағандықтан, бостандыққа шығады. Ритайдың денесі аспанға жерлену үшін үйге жеткізіледі. Фильмнің соңындағы тітрлерде Ганың Кекексилидегі қасіреттер туралы баяндамалары елді дүр сілкіндіргені айтылады. Билік бастапқыда төрт патруль мүшесін тері сатуы үшін ұстағаннан кейін, халықтың қысымымен оларды босатады, бірақ патруль таратылады. Бір жылдан кейін Қытай үкіметі Кекексилиді «ұлттық табиғат қорығы» деп жариялап, оны қорғау үшін орман шаруашылығы бюросын құрды. Титрлерде сондай-ақ, фильм шыққан кезде антилопалардың саны 30 мыңға жеткені көрсетіледі.
Өндіріс тарихы
Фильм Кекексили аймағында мандарин және тибет тілдерінде түсірілді. Басты екі рөлді Қи мен Тобгьял сомдаған, ал қалған актерлердің бәрі – тибеттік кәсіби емес актерлер. Төмен бюджетке қарамастан, жоба көптеген корпоративтік қолдауға ие болды, қаржыландырудың басым бөлігі Columbia Pictures, Warner Bros. және Canon компанияларынан түсті. Ауыр жағдайлар түсірілім тобына қиын тиді, бірнеше адам, оның ішінде режиссер Лу ауырып қалды. Сонымен қатар, Columbia Pictures компаниясының өндіріс жетекшісі Алекс Граф 32 жасында автокөлік апатында қаза тапты. Тибет антилопасының атылуын қайта жаңғырту үшін, түсірушілер жақын жердегі қорықтан моңғол газелін (қытай заңдарымен қорғалатын екінші дәрежелі түр) сатып алып, оған тибет антилопасының мүйізін бекітіп, содан кейін жануардың өлтірілуін түсірді. Басты рөлдегі актер Чжан Лейдің айтуынша, түсірілім тобы бұл жағдайға қынжылды, себебі кейбіреулері жануар актерге көңіл білдіріп, жақындасқан. Кейіннен жануар жерленді.
Қабылдау
Кекексили 2004 жылы Тайваньның Алтын Ат кинофестивалінде "Алтын Ат" сыйлығын жеңіп алған санаулы Қытай фильмдерінің бірі болды. Сондай-ақ, сол жылы Токио халықаралық кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы жүлдесіне ие болды. Бұл фильм Қытайда аймаққа және оның тұрғындарының қиын жағдайына, сондай-ақ жоғалуға жақын жануарларға назар аударуға зор ықпал етті. Осының нәтижесінде Қытай үкіметі жергілікті жануарларды қорғауға бұрынғыдан кешіккен қолдау көрсетті және 2008 жылғы жазғы Олимпиаданың ресми талисманы ретінде Тибет антилопасын ұсынуға үлкен үлес қосты.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сыншылар жинағында фильм 50 сынға негізделген 98% рейтингке ие, ал орташа бағасы 7.6/10. Сайттың сыншылар консенсусы былай делінеді: "Көрнекі тұрғыдан әдемі әрі қатыгез ортада, бұл шығыс фильмі ескі батыс фильмдерінің эпикалық рухын шақырады". Metacritic-те 23 сыншының бағасы бойынша орташа есеп 77/100, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді.