Кіріспе

"The Empty Child" – 2005 жылғы 21 мамырда BBC One телеарнасында алғаш рет көрсетілген британдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Доктор Ху" сериалының бірінші маусымының тоғызыншы бөлімі. Оны Джеймс Хоуз түсірді, ал Стивен Моффаттың ресми түсірілген алғашқы эпизоды болды, ол бұрын 1999 жылы Comic Relief үшін "Құтқарылатын өлім қарғысы" атты қысқа эпизодты жазған еді. Кейіннен ол "Доктор Ху" сериалының шоураннері және басты сценарисі болып, бесіншіден оныншы маусымға дейін қызмет етті. "The Empty Child" – екі бөлімдік оқиганың бірінші бөлімі, ол 28 мамырда "The Doctor Dances" эпизодымен жалғасып, аяқталды. Эпизодта ғарыз саяхатшысы, Тоғызыншы Доктор (Кристофер Экклстон) және оның серігі Роза Тайлер (Билли Пайпер) 1941 жылы Лондон бомбалау кезінде пайда болады, онда олар қалада газ маскасы киген, қайта-қайта анасын іздейтін жас баланың қорқыныш тудырғанын көреді. Бұл эпизод Джон Барроуменнің капитан Джек Харкнес рөлінде алғаш рет пайда болуын көрсетеді, ол "Доктор Ху" сериалында жиі кездесетін кейіпкерге және "Torchwood" спин-офф сериалының басты кейіпкеріне айналады. "The Empty Child" эпизодын Ұлыбританияда 7,11 миллион көрермен тамашалады. Екі бөлімдік оқига сыншылар тарапынан сериалдың ең жақсы туындыларының бірі деп бағаланып, 2006 жылы "Ең жақсы драмалық қойылым, қысқа формат" номинациясы бойынша "Хьюго" сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

Тоғызыншы Доктор мен Роза 1941 жылы Лондонға уақытпен саяхаттайтын металл цилиндрді іздейді. Доктор цилиндрдің ізін табуға тырысады, ал Роза жақын маңдағы шатырда газ маскасы киген жас баланы көреді. Роза жақын маңдағы арқанға өрмелейді, бірақ арқанның әуе шарының байлау кабелі екенін тым кеш түсінеді және оны жерден жоғары көтеріледі. Келешектен келген бұрынғы уақыт агенті, Корольдік әуе күштері офицері болып танысқан капитан Джек Харкнесс, Розаны камуфляждалған ғарыш кемесімен құтқарады. Джек Розаны ол сатуға дайын заттың әлеуетті сатып алушысы деп қате түсінеді. Роза ойынға келіседі, бірақ сатып алу алдында серіктесімен мәселені талқылау керектігін айтады. Осы уақытта Доктор ТАРДИС-ке оралып, телефонының қоңырауын естіп, жақын маңдағы Нэнси ескертуіне қарамастан, оған жауап береді. Ол "Сен менің анамсың ба?" деп сұраған баланың дауысын естіп, Нэнсиді соңғы әуе шабуылынан бос қалған үйге ертіп барады. Үйде Нэнси мен бірнеше жетім бала үй иелері тастап кеткен тамақты жеп отырады. Доктор Нэнсиден көбірек ақпарат алуға тырысады, бірақ газ маскасы киген бала есікті қағып алады. Нэнси балаларды артқы есіктен кетуге бұйырады және Докторға балаға тиіспеу керектігін ескертеді. Доктор есікті ашады, бірақ бала жоқ болып кетеді. Доктор Нэнсиге жетеді және оны өзіне көбірек ақпарат беруге көндіреді. Нэнси цилиндрдің жақын маңдағы ауруханаға құлап түскенін және оның пайда болуы баламен байланысты екенін айтады. Доктор ауруханаға келіп, бірнеше науқастың денелеріне біріккен газ маскаларымен бірдей симптомдарды көрсететінін анықтайды. Доктор Константин Нэнсидің інісі Джеймидің бұл симптомдарды бірінші болып байқағанын айтады. Кенеттен Константин Роза мен Джектің келгенімен газ маскасы киген басқа бір адамға айналады. Джек құлаған цилиндрдің тек Құланың медициналық тасымалы екенін мойындайды және оны Доктор мен Розаны алдау үшін жерге жібергенін жасырмайды. Ауруханадағы науқастар бірден төсектерінен тұрып, үштікті қоршап алады және барлығы "Сен менің анамсың ба?" деп сұрайды. Нэнси тамақ алу үшін үйге оралғанда, оны да Джейми қоршап алады.

Өндіріс

Бұл эпизодтың жұмыс атауы "Екінші дүниежүзілік соғыс" болған. Бұл сценарийдің алғашқы нұсқаларында осы эпизодтың тақырыбы "Бос бала" деп көрсетілген. Бұл "Доктор Ху" сериалының бірінші эпизоды "Жерден тыс балаға" сілтеме жасау. Эпизодтың телебағдарлама тізімінде және DVD мұқабасында "Лондонды түсініксіз бала қорқытып отыр" деп жазылған. Дэвис жасаған алғашқы ұсыныста капитан Джек бастапқыда "капитан Жакс" деп аталған, ол ғарыздар аралық әскери адам. Ақырында Жакс есімі, сондай-ақ Джек мінезі де өзгертіліп, 51-ғасырдан келген алаяқ ретінде бейнеленді. Барри аралы және оның қазір бұзылған Butlins демалыс лагері бұрын жетінші Доктордың "Дельта және Баннермендер" сериалының түсірілім орны болған. Доктор Константиннің бас сүйегінің жарылуы мен бетінің газ маскасына айналуының дыбысы өндіріс тобы тарапынан тым қорқынышты деп танылды және эфирге шығармас бұрын кесілді. Алайда, жазушы Стивен Моффат осы эпизодқа арналған DVD түсіндірмесінде дыбыс талқыланғанын, бірақ қосылмағанын мәлімдеді. "Doctor Who Confidential" эпизодының "Қорқыныш факторы" бөлімінде, бұл эффект "Doctor Who – Толық бірінші сезон" жинағындағы эпизодтың нұсқасына қосылғаны айтылады. Капитан Джек Харкнестің кастингі маусым айында басталды, атқарушы продюсер Джули Гарднердің тікелей өтініші бойынша Джон Барроуманға ерекше назар аударылды. Жазушы Стивен Моффат осы эпизодқа арналған DVD түсіндірмесінде, Доктордың Розаның оны қалай атау керектігі туралы сұрағына ("Кімсің сен, Доктор?") берген жауабы ("Менің ойымша, Доктор Ху, Жұлдыз жолынан жақсырақ") бастапқыда басқаша болғанын айтты, бұл соңғы бағдарламаға жасалған метафикциялық сын. Chula кемелері Хэммерсмиттегі Chula, үнді-баңладештік біріктірілген мейрамхананың атымен аталған, онда жазушылар Рассел Т. Дэвис тапсырыстан кейін маусымға арналған сценарийлерді талқылап, тойлады. Бұл кездесу бейнеге түсірілді және "Doctor Who – Толық бірінші сезон" DVD-сінде қол жетімді. Эпизод бастапқыда кішкентай масштабта және жекелеген оқиғаларға арналған, жазушы Стивен Моффат "үлкен жау болған жоқ және басты қорқыныш факторы – анасын іздеп жүрген кішкентай бала. "Доктор Ху" кішкентай, отбасылық және керемет тиімді болуы мүмкін" деді.

Тарату және қабылдау

"Баспаған бала" эпизоды бір түнде 6,6 миллион көрерменді тартты, бұл аудиторияның 34,9% құрады. Соңғы рейтингтер есептелгенде, көрсеткіш 7,11 миллион көрерменге дейін өсті. Эпизод көрермендер тарапынан 84 балдық баға алды. SFX журналы екі бөлімді оқиғаның "барлық қажетті элементтерінің" бар екенін, әсіресе Моффаттың сценарийін жоғары бағалағанын мәлімдеді. 2012 жылы журналдың авторы Дейв Голдер "Баспаған баланы" ғылыми-фантастикалық "қорқынышты бала эпизодының" жақсы мысалы деп атады. Digital Spy сайтынан Дек Хоган Бароуманды Капитан Джек рөлінде ұнатпаса да, оны Джек пен "Ричард Уилсонның шағын камеосының қысқалығына" қарамастан, "сериалдың ерекше қорқынышты эпизоды" деп сипаттады. Кейін ол "Баспаған бала" мен "Доктор билейді" эпизодтарын сериалдың ең жақсы бөлімдері деп атады. Now Playing журналының рецензенты Арнольд Т. Блумбург эпизодқа "B" бағасын берді, оны бастапқы сериалдың элементтерімен "берік" деп сипаттады, бірақ көрерменге көп ақпарат берілгенін және Бароуманның Джекі әлі оны әсерлендірмегенін атап өтті. 2009 жылы Doctor Who Magazine жүргізген сауалнамада екі бөлімді оқиға Doctor Who-ның ең жақсы бесінші эпизоды деп танылды. 2014 жылы өткізілген ұқсас сауалнамада оқырмандар екі бөлімді оқиғаны Doctor Who тарихындағы ең жақсы жетінші оқиға деп бағалады. The Daily Telegraph газеті 2008 жылы осы оқиғаны шоудың ең жақсы төртінші оқиғасы деп атады. 2011 жылы, алтыншы серияның екінші жартысынан бұрын, The Huffington Post сайты "Баспаған бала" мен "Доктор билейді" эпизодтарын жаңа көрермендер міндетті түрде көруі тиіс бес эпизодтың бірі деп жариялады. 2013 жылы Doctor Who TV сайты "Баспаған баланы" ең қорқынышты 20-шы кейіпкер деп бағалады. "Баспаған бала" және оның жалғасы "Доктор билейді" 2006 жылы "Хьюго" сыйлығының «Ең үздік драмалық қойылым (қысқа форматта)» номинациясын жеңіп алды.