Кіріспе

"Әлемнің соңы" – британдық ғылыми фантастикалық телебағдарламасының бірінші маусымның екінші бөлімі. Атқарушы продюсер Рассел Т. Дэвис жазған және Эурос Лин режиссерлік еткен бұл бөлім алғаш рет 2005 жылдың 2 сәуірінде BBC One арнасында көрсетілді және Ұлыбританияда шамамен 7,97 миллион көрермен көрді. Бұл бөлімде уақыт саяхатшысы, Тоғызыншы Доктор (Кристофер Экклстон) өзінің жаңа серігі Роза Тайлерді (Билли Пайпер) бес миллиард жыл болашаққа алып барады, онда көптеген бай ғарыш делегаттары Күннің қызыл алыпқа айналып, Жерді жойлап жатуын Platform One атты ғарыш станциясынан тамашалауға жиналған. Алайда, адам қонақ Леди Кассандра (Зоу Ванамакер) оқиғадан пайда табу үшін барымта жасау жоспарын құрып отыр. "Әлемнің соңы" – қайта жандандырылған сериалдың болашақта өтетін алғашқы бөлімі. Көптеген арнайы эффектілерге байланысты, бұл бөлім сериалдың арнайы эффектілер бюджетінің көп бөлігін жұмсады. Бөлімде сонымен қатар көптеген күрделі костюмдер де қолданылған. Түсірілім жұмыстары негізінен 2004 жылдың қазанында Кардиффте өтті, ал қосымша көріністер 2004 жылдың қарашасы мен 2005 жылдың ақпанында Кардиффте және Пэнартта түсірілді. Студиялық жұмыс 2004 жылдың қыркүйегінен қарашасына дейін Ньюпорттағы Unit Q2 қоймасында жүргізілді. Бұл бөлімде Кассандра мен Боенің беті алғаш рет көрсетілді, олар екінші маусымның "Жаңа Жер" атты бөлімінде де пайда болады. Бұл сонымен қатар сериалда "Жаман қасқыр" фразасы алғаш рет айтылған бөлім болды, бұл фраза бірінші маусым бойы қайталап айтылып, финалдағы оқиғаларға жол ашады.

Сюжет

Тоғызыншы Доктор Розаны бес миллиард жыл болашаққа алып кетеді. Олар Жердің орбитасындағы Бірінші платформаға қонады. Олар Күннің кеңеюінен ұзақ уақыттан бері тасталып кеткен Жердің жойылуын тойлайтын кешке үлгереді. Доктор өзінің психокағазын тойға шақыру қатарында пайдаланады, ал ол және Роза көптеген элиталық шетелдік жандарды кездестіреді. Қонақтардың арасында "соңғы адам" деп таныстырылатын, бірақ шын мәнінде үнемі ылғалдандырылуы тиіс үлкен тері бетінен тұратын Леди Кассандра бар. Сонымен қатар, Боның беті де қатысады. Тем уақытта, Қайталанатын Мемнің жақтастары әкелген сыйлықтардың ішінде Бірінші платформаның жұмысын тоқтатуға арналған роботтық жәндіктер бар. Бірінші платформаның басқарушысы бір нәрсенің дұрыс болмайтынын сезеді, бірақ жәндіктер оның бөлмесінің күн сүзгісін түсіріп, оны күшті сәулеленуге ұшыратқанда қаза табады. Роза Кассандраны қорлағаннан кейін, жақтастар оның артынан қуады және оны есінен айырады. Олар оны бақылау бөлмесіне сүйреп апарып, күн сүзгісін төмен түсіруге белдейді. Доктор сүзгіні қайта көтереді, бірақ оны шығара алмайды. Доктор Бірінші платформаны жақтастардың саботаж жасағанын анықтайды. Алайда, олар Кассандраның басқаруындағы роботтар болып шығады. Кассандра саботаж жасағанын мойындайды: оның бастапқы жоспары - кепілдік жағдай жасау (өзін "құрбандықтардың" бірі ретінде) және өтемақыдан пайда табу еді, бірақ енді ол қонақтардың бәсекелестерінің компанияларындағы Кассандраның акцияларының құнын арттыру арқылы ақша табуды көздейді. Кассандра стансадан телепортталып кетеді, ал жәндіктер бүкіл стансаның қорғанысын құлатады. Доктор мен сезімтал ағаш Жэб Бірінші платформаның ішкі бөлігіне автоматтандырылған қорғанысты қалпына келтіру үшін барады, бірақ олардың біреуі бірнеше айналатын желдеткіштерден өтуі керек. Жэб желдеткіштердің жылдамдығын төмендету үшін өзін құрбан етеді. Бұл Докторға Күннің кеңеюі стансаға соғып, Жерді жоймас бұрын жүйені қайта іске қосуға мүмкіндік береді. Доктор Кассандраның телепортациясын кері қайтарады және оны стансаға қайтарады. Жоғары температурада және ылғалдың жоқтығынан Кассандраның денесі сықырып, жарылады. Доктор енді бақылау бөлмесінен босатылған Розаға ол Уақыт Лордтарының соңғысы екенін және оның планетасы үлкен соғыстың салдарынан жойылғандығын түсіндіреді.

Тұжырымдама

"Әлемнің соңы" жаңа "Доктор Ху" сериалының мүмкіндіктерін көрсету үшін әдейі қымбатқа түсетін көрерменге ұсынылатын қойылым ретінде жоспарланған. Platform One "әлемдегі ең сәнді, бай және ықпалды шетелдіктерге арналған қонақ үй" ретінде жасалған. Эпизодта психикалық қағаз, Уақыт соғысы және "Жаман қасқыр" сөздері сияқты ұғымдар алғаш рет пайда болады, олар кейіннен серияның сюжеттік желісін құрайды. Бұл эпизод салқын кіріспемен басталады, "Доктор Ху" сериалында бұл алғаш рет жасалды және көп ұзамай стандартты тәсілге айналды. Бұрын шоуда титрлер алдындағы қысқаша көріністер қолданылған, бірақ 1980 жылдары тек кейбір арнайы эпизодтар үшін ғана, мысалы, регенерациядан кейінгі "Кастровалва" (1982); 20 жылдық мерекелік арнайы эпизод "Бес дәрігер" (1983); және 25 жылдық мерекелік эпизод "Далектерді еске алу" (1988). Жаман кейіпкер Лейди Кассандра – актриса Зои Ванамакердің дауыстық ролімен сомдалған CGI туындысы, оның кейпі Оскардағы әртүрлі адамдардың сыртқы келбетінен шабыт алған. Ол: "Осы әдемі әйелдердің сүйектен ғана тұратындай болуын көру қорқынышты еді. Әсіресе Николь Кидман маған әсер етті. Николь – әлемдегі ең әдемі әйелдердің бірі. Бірақ ол тым арық болғандықтан қорқынышты көрінеді. Біз бұл әйелдерді жұрт алдында өлтіріп жатырмыз. Сіздің өліміңізге куә болып тұрмыз" деді. Бастапқыда Кассандрада Магна-Карта, "Гарри Поттер және философ тасы" сияқты адамзат тарихының фрагменттері жинақталған. Кітап әлі де "Platform One" қонақ үйін безендіретін шыны шкафта сақталады. Ванамакер 2006 жылғы "Жаңа жер" сериясының бірінші эпизодында Кассандра рөлін қайта ойнады.

Түсірілім

"Әлемнің соңы" "Тынықсыз өлілермен" бірге екінші түсірілім блогының бөлігі ретінде жоспарланған. Камил Кодуридің Джеки Тайлер рөліндегі түсірілімі "Бизнес" фильміндегі міндеттемелеріне байланысты оны қолжетімді етпейтін жағдайға байланысты, бірінші түсірілім блогы кезінде алдын ала түсірілді. Түсірілім 2004 жылдың 7 қыркүйегінде Ньюпорттағы Q2 бөлімшесінің қоймасында өтті. Эпизодтың негізгі түсірілімі 22 қыркүйекте Q2 бөлімшесінің студиясында басталды. Platform One интерьерінің көп бөлігі 6-14 қазан аралығында Кардиффтегі Бейбітшілік сарайында түсірілді. "Тынықсыз өлілер" эпизодын түсіру кезінде 20 қазанда Пенарттағы Хедлендс мектебінде бірнеше қосымша кадрлар түсірілді. Блоктағы негізгі түсірілім 22 қазанда аяқталды. Әуе жүйесіне қатысты қосымша кадрлар 26 қарашада Q2-де түсірілді. Бұл сахна сериалдың соңғы түсірілген сахналарының бірі болды және Доктор мен Розаның артындағы адамдарға қосымша төлем жасалмады.

Эффекттер мен костюмдер

Эпизодта сегіз апта ішінде аяқталған 203 визуалды эффектінің кадрлары бар, бұл "Гладиатор" фильміндегі "шамамен 100" кадрдан көп; Рассел Т. Дэвис оның өндірісінің қымбаттығына байланысты осындай масштабтағы эпизодтың ешқашан қайталанбайтынын әзілдеп айтты. Жабидің бастапқыда беті ағаш қабығына ұқсас болған, бірақ оны күміс қайың етіп өзгертуге шешім қабылданды. "Toxic" әдетте 7 дюймдік 45 айналымдық винилдік сингл ретінде жарық көрмегендіктен, өндіріс тобы эпизодта қолдану үшін 7 дюймдік синглдің макетін жасады.

Тарату және қабылдау

[[Файл: 2019 03 03 12 07 54 ILCE 6500 DSC00333 DxO (47424103632) Билли Пайпер өзінің ойынымен мақтауға ие болды, сыншы Арнольд Т. Блумберг оның "эмоциялардағы керемет нәзік өзгерістерді жеткізе білу қабілетін" көрсеткенін айтып, "Пайпер осы жаңа серияның қаншалықты құнды бөлігі екенін" атап өтті. АҚШ-та Sci Fi Channel 2006 жылдың 17 наурызында екі эпизодты қатарынан көрсетті. Канадада бұл эпизодты 899 000 көрермен тамашалады, ол кешкі прайм-таймдағы ең көп тамашаланған төртінші бағдарлама болды. Алдын ала деректерге сәйкес, "Әлемнің соңы" эпизоды Ұлыбританияда 7,3 миллион көрерменді қамтыды, бұл премьерадан 2,6 миллионға кем. Соңғы рейтингтер есептелгенде, көрсеткіш 7,97 миллионға жетті. Эпизодтың көрермендер тарапынан бағасы 76 баллды құрады, бұл 2015 жылғы "Sleep No More" эпизодына дейін шоу тарихындағы ең төменгі көрсеткіш еді. Now Playing журналының Арнольд Т. Блумбергі "Әлемнің соңы" эпизодына "A-" бағасын берді, Эклстон мен Пайпердің ойынын және олардың кейіпкерлерінің дамуын жоғары бағалады. Дегенмен, ол кульминациялық бөлімнің темпіне қатысты мәселелер бар екенін сезді. SFX оны "өте ерте көрсетілген батыл эпизод, бірақ ол сәтті аяқталды" деп сипаттады, шетелдік концепциялардың классикалық серияны еске түсіретінін атап өтті. Алайда, рецензент "оқиғаның толыққанды драмалық әсері толыққанды көрсетілмейді" және "кісі өлтіру сюжеті толыққанды дамымайды, бірақ ол керемет сахналарға негіз болады" деп жазды. Жаңартылған серияға арналған нұсқаулықта Грэм Бёрк "Әлемнің соңы" эпизодын "шынайы, таза қызық" деп сипаттады, әсіресе Доктор мен Роза арасындағы эмоционалды байланысты жоғары бағалады. Бёрктің әріптесі Роберт Смит бұл эпизодтың Экклстонға Доктор кейіпкерінің кең ауқымындағы эмоцияларын көрсетуге мүмкіндік бергенін қосты. Олардың оң пікірлеріне қарамастан, Бёрк пен Смит дәліздің соңындағы үлкен желдеткіштермен ауыстырудың "жасанды" және "сәл абсурдты" екенін атап өтті. 2013 жылы Radio Times журналының Патрик Мулкерні бұл эпизодта Дэвистің Doctor Who-сынан күтілетіннің бәрі бар деп ойлады: батылдық, әзіл-қалжың және эмоционалдық және кейіпкерлік драма. The A.V. Club рецензенты Аласдер Уилкинс эпизодқа B+ бағасын берді, эпизод сюжетке емес, кейіпкерлердің сәттеріне және Doctor Who-ны қайта таныстыруға бағытталғанын атап өтті.