Кіріспе
Doctor Who телесериалындағы ойдан туған кейіпкер Роза Тайлер – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who-дағы ойдан туған кейіпкер. Оны сериал продюсері Рассел Т. Дэвис жасаған және Билли Пайпер сомдаған. 2005 жылы Doctor Who қайта жанданысымен Роза сериалдың басты кейіпкері Доктордың тоғызыншы және оныншы бейнелеріндегі жаңа серігі ретінде таныстырылды. Көрерменнің орнын басатын кейіпкер 1989 жылдан бері үнемі көрсетілмей келген Doctor Who мифологиясын жаңа көрермендерге таныстыру үшін бірінші серияда маңызды рөл атқарды. Роза серіктің көзқарасынан сериалдың жаңа әлемін көрермендерге көрсетті. Пайпер өзінің тұрақты актер құрамының мүшесі болған кезеңде Кристофер Экклстон мен Дэвид Теннантпен бірге басты рөлде болды. Кейіпкер 1 (2005) және 2 (2006) серияларының барлығында тұрақты түрде пайда болды. Кейін Пайпер 4-ші серияда (2008) және Жаңа жылдық арнайы шығарылымда "Уақыт соңы" (2010) қосымша рөлде қайта оралды. Пайпер сондай-ақ Розаның келбетін пайдаланатын "Момент" деп аталатын саналы қаруды сомдады, ол 50 жылдық мерекелік арнайы шығарылым "Дәрігер күні" (2013) фильмінде пайда болды. Сериалда Роза бірінші серияның премьерасында лондондық жұмысшы отбасынан шыққан жас қыз ретінде таныстырылады, оның анасы Джеки Тайлер (Камилла Кодури) және жігіті Микки Смит (Ноэл Кларк) де осы эпизодта көрінеді. Бірінші серияның барысында Розаның адамдық әрекеттері мен реакциялары Доктордың әлемнен тыс көзқарастарымен қарама-қайшы келеді. Роза Докторға көбірек сенім артады және оған ғашық екенін түсінеді. Ол оның құндылығын сезінеді, оған тәуелді болады және ол үшін өзінің тоғызыншы бейнесін құрбан етеді. Роза жаңа Доктормен де жақын қарым-қатынас орнатады, бірақ екеуі екінші серияның финалында мәңгілікке ажырасып кеткендей көрінеді, алайда Розаның төртінші сериядағы уақытша оралуы олардың қарым-қатынасына түйін қояды. Сериалды насихаттау кезінде Пайпер мен Экклстон Розаның батырлық қасиеттерін атап өтті, ал Дэвис оның қарапайымдылығы мен нағыз "британдық" ерекшеліктерін баса көрсетті. Сынақшылар кейіпкердің бұрынғы серіктерге қарағанда дамыған, тәуелсіз және Доктормен тең дәрежеде екенін атап өтті, сондай-ақ кейіпкердің алғашқы екі сериядағы рөлі жоғары бағаланды. Алайда, кейіпкердің 2008 жылғы оралуына реакция әртүрлі болды. Пайпер Роза рөлін сомдағаны үшін көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде екі Ұлттық теледидар сыйлығы бар. Сериалдағы алғашқы рөлінен кейін кейіпкер көптеген "ең жақсы серік" сауалнамаларында жоғары орын алды. Сериалда тұрақты актерлік құрамның мүшесі болғаннан кейін Пайпер актриса ретінде басқа да жоғары беделді рөлдерде табысқа жетті, бұл оның Doctor Who сериалдағы өнеріне байланысты болды.
Rose Tyler is a fictional character in the British science fiction television series Doctor Who. She was created by series producer Russell T Davies and portrayed by Billie Piper. With the revival of Doctor Who in 2005, Rose was introduced as a new travelling companion of the series protagonist, the Doctor, in his ninth and tenth incarnations. The companion character, intended to act as an audience surrogate, was key in the first series to introduce new viewers to the mythos of Doctor Who, which had not aired regularly since 1989. Rose became the viewers' eyes into the new world of the series, from the companion's perspective. Piper received top billing alongside Christopher Eccleston and David Tennant for the duration of her time as a regular cast member. The character was a series regular for all of Series 1 (2005) and 2 (2006). Piper later reprised the role in a supporting capacity in Series 4 (2008) and the New Year's special "The End of Time" (2010). Piper further played a sentient weapon called the Moment, which utilises Rose's image, in the 50th anniversary special "The Day of the Doctor" (2013). In the series' narrative, Rose is introduced in the eponymous series one premiere as a teenage working class shop assistant from London, alongside her own supporting cast in the form of her mother Jackie Tyler (Camille Coduri) and her boyfriend Mickey Smith (Noel Clarke). Over the course of the first series, Rose's human actions and responses contrast with the Doctor's alien perspectives. Rose grows increasingly trusting of the Doctor and comes to realise she has fallen in love with him. He comes to value and depend on her and sacrifices his Ninth incarnation for her. Rose forms a similar bond with the new Doctor, but the two appear to be forever separated in the series two finale, although Rose's temporary return in the fourth series gives her relationship with the Doctor a resolution. In promoting the series, both Piper and Eccleston stressed Rose's heroic characteristics whilst Davies highlighted her down to earth qualities and quintessential "British ness". Critical reaction noted that the character was more developed, independent and equal to the Doctor than previous companions had been, whilst the character's overall role in the narrative of the first two series was praised. However, the reaction to the character's 2008 return was more mixed. Piper won numerous awards for her portrayal of Rose —including two National Television Awards —and since her initial role in the series, the character has ranked highly in numerous 'best companion' polls. After leaving as a series regular, Piper experienced success in other high profile roles as an actress which has been partly attributed to her performances in Doctor Who.
Теледидар
Роза 2005 жылғы сериалдың "Роза" атты премьералық эпизодында таныстырылады. Ол құпия Уақыт Иесі Доктор (Кристофер Экклстон) арқылы Автондардың шабуылынан құтқарылып, оған Жерге шабуыл жасаудың алдын алуға көмектеседі. Кейін Доктор Розаны өзінің саяхат серігі болуға шақырады, оны әлемнің шетіне алып барады және оның ұялы телефонын бұзады, сондықтан ол "Әлемнің соңы" фильмінде уақытпен саяхаттаған кезде анасы Джеки (Кэмил Кодури) және жігіті Микки Смитпен (Нойл Кларк) байланыста бола алады. Уақыт пен кеңістік арқылы саяхаттағанда Роуз тарихқа араласпаудың маңыздылығын біледі, өйткені "Әкелер күні" ол өзінің сәби кезінде қайтыс болған әкесі Пит Тайлер (Шоун Дингуолл) өмірін құтқаруға тырысады. Саяхаттары барысында ол және Доктор екі құпия қайталанатын сөзді естиді: "Жаман қасқыр". Роуз, Доктор және жаңа серігі капитан Джек Харкнесс (Джон Барроуман) "Жар Қасқыр" фильмінде бұл сөздің мағынасын түсінеді, олар ғарыш станциясы Сателлит 5-те Далектердің тоқталғысыз армиясымен кездеседі. "Жолдар бөлінісі" сериясының финалында Розаны Жерге жібергеннен кейін Докторға қайта оралу үшін Роза Доктордың уақыт машинасының консолін, ТАРДИС-ті ашып, уақыт айналымының күшімен толығады. Қайтып оралғанда ол өзінің уақыт пен кеңістіктің шексіздігіне деген күшін "Жаман қасқыр" сөздерін бүкіл ғаламға таратып, ғаламды Далектердің шабуылынан құтқарады. Роза Далек оттарынан қайтыс болған Джекті қайта тірілтеді және Доктор оның өмірін зиянды әсерінен құтқару үшін одан энергияны құйғанға дейін Далек флотын жояды. Роза Доктордың өліп, жаңа адам (Дэвид Теннант) болып қайта пайда болғанын көріп қорқады. Ол ТАРДИС пен қорқынышты Розаны Жерге алып кетіп, Джекті 5-сұралдақта қалдырады. Жаңа Доктор мен Роуз Жерге Рождество күні келеді, онда ол 2005 жылғы Рождестволық арнайы "Рождестволық шабуыл" фильмінде Сикоракс шабуылдарының ортасында регенерацияның ауытқуынан құлайды. Оянғаннан кейін және Жерді құтқарып, Доктор Розамен бірге Рождестволық кешкі асқа қатысады, содан кейін олар белгісіз жерлерге сапар шегеді. Екінші серияда (2006) Роза мен Доктор бір-біріне жақындай түседі. "Тіс пен тырнақ" фильмінде еркекқұспен күрескеннен кейін, оларды Королева Виктория (Полин Коллинз) атты, ол оларды Империяға ықтимал қауіп ретінде шығарып тастайды, сонымен қатар Жер бетіндегі шетелдік белсенділікті, соның ішінде Докторды да, қадағалауды мақсат еткен Торчвуд институтын құрды. Олардың қарым-қатынасы Микки екеуіне сапарларына қосылғаннан кейін, "Мектеп кездесуі" романында Доктордың бұрынғы серігі Сара Джейн Смиттің (Элизабет Слэден) ұсынысы бойынша, шиеленістің көзі болып табылады. "Киберадамдардың көтерілуі" фильмінде параллель әлемде қамалып қалған Роуз ешқашан өлмеген әкесі Питтің бай, кәсіпкер нұсқасымен танысады. Микки Кибермендермен күресу үшін осы әлемде қалуға шешім қабылдайды, өйткені ол "Темір дәуірінің" соңында өзін қосалқы бөлшек ретінде сезінгісі келмейді. Докторамен жалғыз қалған Роза екі бөлімді "Мүмкін емес планета" және "Шайтан ордасы" әңгімесінде Жәндікпен (Габриэль Вулф) бетпе-бет келеді. Бұл күн "Арулар әскері" романында Торчвуд институтының директоры Ивон Хартман (Трейси Энн Оберман) Кибермендер армиясы мен Скароның Далек культіне Розаның шынайылығына кіруге рұқсат береді, онда олар соғыс бастайды. "Қиямет күні" сериясының финалында Кибермендер мен Далектерді олар келген бос орынға қайта оралған кезде Розаны Пит параллель ғаламға көшіреді, оны да бос орынға тартудан құтқарады. Роза Джеки және Питпен қатар паралель әлемде қамалып қалады, өйткені ғаламдар арасындағы қабырғалар жабылады; ол кейінірек өз әлемінде өлі деп жарияланады. Бірнеше айдан кейін Доктор Розаға қоштасу хабарын жібере алады. Ол енді сол ғаламның Торчвуд үшін жұмыс істейтінін және оған деген махаббатын мойындайды. Ол жауап берерден бұрын, олардың байланысы бұзылады. Торчвуд (2006–2011) сериясында Роуздың Джекті қайта тірілтуі оны өлмейтін болып қарғағанын көреді. Оның болмауы және Доктордың одан ауыртпалықпен алыстауы Доктордың 3 (2007) сериясындағы серігі Марта Джонс (Фрима Агимен) үшін дау-дамайға себеп болады; Марта Докторды қорғайтын кезде, ол естеліктерсіз адам ретінде өмір сүреді, ол әлі де Розаны армандайды. Доктор Донна Ноблмен (Кэтрин Тейт) шоудың төртінші сериясында (2008) "Қылмыстағы серіктестер" кезінде кездескенде, Роуз құпия түрде Доктордың өмірінде пайда бола бастайды - алдымен Донна ғана көріп, кейіннен Доктор білмейтін үнсіз бейне хабарламалар арқылы. "Бұрылыс" фильмінде, Донна Доктормен таныспаған және Доктор қайтыс болған балама әлемді құратын "Уақыт қоңызы" құрғанда, Роуз өзінің параллель әлемінен осы әлемге сапар шегеді, UNIT ұйымымен бірге Доннаны уақытқа кері қайтаруға және Доннаның кішкентай кезінде оңға емес, солға бұруға жұмыс істейді. Роуз Доннаға Докторға екі сөз айтуды бұйырады; "Жаман қасқыр". Доктор бұл ғаламның және шындықтың өзі қауіпте екенін түсінеді. Кейін, Давос (Джулиан Блич) өмірді жоюға бағытталған жоспарының ортасында, Роуз Доктормен және оның серіктері Донна, Марта, Джек және Сара Джейнмен бірге оған қарсы тұру үшін бірігеді. Шабуылдың ортасында, жартылай адам Доктор (Мета Кризис Докторы) құрылып, Далектерді жояды. Доктор Розаны параллель ғаламға, сондай-ақ Джеки мен Мета Кризис Докторымен бірге қайтарады. Роуз Докторға бұрынғы қоштасуларында айтпаған сөздерін айтуға шақырады. Доктор жауап бермейді, бірақ Мета Кризис Докторы оның құлағына сөздерді шептейді және Роуз оны сүйеді. Доктор шегінеді, Розаны Мета Кризис Докторымен бірге қалдырады. "Уақыт соңы" (2010) фильмінің соңғы сахналарында, регенерацияға дейін, Доктор 2005 жылғы қаңтардың бірінші минуттарында Розаның тұрған жеріне сапар шегеді. Ол көлеңкеден оған сөйлейді, жылды сұрайды. Ол оған 2005 жылдың 1 қаңтары екенін айтады. Доктор оған өте керемет жыл болатынын уәделейді. Пайпер 2013 жылғы "Доктор күні" сериалдың 50 жылдық мерекелік эпизодында "Сәт" деп аталатын жаппай қырып жою қаруының интерфейсі ретінде оралды. Соғыс Докторы (Джон Харт) Далектер мен Уақыт Иелерін жою үшін "Сәттен" пайдалануды жоспарлап отыр. Розаның бейнесін, Докторға болашақтағы маңыздылығы үшін таңдалған, "Сәт" оған басқа бағытты іздеуге көндіруге тырысады, оның шешімі оның болашағына қалай әсер ететінін көрсетеді.