Кіріспе

Санта-Елена (ˌsanta eˈlena) – Эквадордың оңтүстік-батысындағы қала, сонымен қатар осы аттас провинция мен кантонның орталығы. Санта-Елена, бастапқыда Сумпа деп аталған, Гуаякиль қаласының жанындағы Эквадор түбегінде орналасқан. Бұл жер елдегі ең маңызды және жақсы зерттелген археологиялық орын болып саналады, бұл Сумпа ғашықтарының табылуына байланысты.

Сайттың тарихы

1977 жылы Эквадор Орталық банкінің Антропология музейінің директоры Олаф Холм Карен Э. Стотерттен осы керамикаға дейінгі ескерткішті қазуды сұрады. Стотерт және оның командасы Эквадордың алғашқы мәдениеті – Лас-Вегасқа қатысты дәлелдерді тапты. Лас-Вегас Эквадордың жағалауында б.з.д. 8800-4600 жылдар аралығында гүлденген. Археологтар көптеген артефакттар, үйлердің қалдықтары және қоқыс жиналатын орынды тапты, бірақ ең маңызды жаңалық – шамамен 200 адамның зираты болды. Осы қалдықтардың ішінде Сумпаның ғашықтары, яки Лос-Амантес де Сумпаның денелері де болды. Олар жерленген күйінде, бір-бірін құшақтап жатқандай табылды. Олардың неліктен өлгеніне қатысты көптеген болжамдар бар, оның ішінде таспен ұрып өлтіру де бар, бірақ әлемнің көп бөлігі үшін олардың қалай өлгенінен гөрі, бірге өлгені және бірге жерленгені маңыздырақ.

Сайттың маңызы

Зираттың табылуы, әсіресе Сумпаның ғашықтары, Эквадорға көптеген БАҚ назарын аударды, бұл өз кезегінде мұра мен мәдениетті түсіну үшін археологиялық зерттеулердің маңыздылығын күшейтті. Сумпаның ғашықтары тіпті Эквадордың Ромео мен Джульеттасы деп аталды, сондықтан олар әлемдік мүсіншілердің, ақындардың және музыканттардың шабыт көзіне айналды. Жалпы алғанда, бұл назар Эквадорға тиімді болды, туристерді қызықтырды және 20 жылдың ішінде Санта-Елена халқының саны екі есеге өсті. Осы 20 жыл ішінде осы орын мен ондағы қалдықтардың тағдырына қатысты пікір таластар мен дау-дамалар болды. Мұнай бағасының өсуі елдің жобаға тиімді жұмыстар жасауға, тек маңызды мәдени орынды күзетуге жеткілікті қаржы бөлмейтін себебіне айналды. Ұзақ уақыт бойы қаржы жетіспесе де, команда ақыры орынды артефакттар үшін қауіпсіз және халықтың мәдени біліміне пайдалы етіп сақтауға қол жеткізді. Эквадордың жаңаруы ауылдық тұрғындарды олардың жерінен және дәстүрлерінен алыстатты, бірақ бұл жаңалық тамаша мұражай ашуға, сондай-ақ Санта-Елена студенттерінің оқу жоспарына мәдени мұраны қосуға мүмкіндік берді, бұл бұрын гүлденген халықтың бай мәдениетін сақтауға көмектеседі. Лас-Вегас халқының салт-дәстүрлері сақталған.

Қазіргі жері

Санта-Елена археологиялық ескертігі Эквадор жағалауының маңызды тартымдылығы болып саналады. Эквадорда адам дене қалдықтарын көпшілікке көрсетуге қатысты моральдық кедергілер болмағандықтан, үш жерлеу орны шынымен қоршалған күйде көрсетіледі және Stothert сияқты мұғалімдер мен археологтар оларды оқу және талқылау құралы ретінде пайдаланады. 1997 жылы ел жеткілікті қаржыны бөле алғаннан кейін, Сумпа махаббат мұражайы мен мәдени орталығы жұртшылыққа ашылды. Бұл мұражайдың ашылуы жеке және мемлекеттік институттардың ынтымақтастығын көрсетті және ол Лас-Вегасқа қатысты заттар мен қалдықтарды сақтайды. Ескерткіш өзі мұра ресурстары мен білім беру орталығы болып табылады, ол Эквадордың жағалаудағы жергілікті халықтарының мәдениетін дамытуға көмектеседі.