Кіріспе

Папуа-Жаңа Гвинеядағы маңызды өзен

Раму өзені – Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстігіндегі ірі өзен. Өзеннің бастауы Кратке тауларында қалыптасады, одан кейін ол шамамен солтүстік-батысқа қарай Бисмарк теңізіне дейін ағып өтеді. Раму өзенінің бойында оңтүстіктегі Бисмарк тауларынан, сондай-ақ Финистер және Адельберт тауларынан көптеген салалар құяды.

Тарих

Мыңдаған жылдар бойы адамдар өзен жағасында өмір сүрген, ал өзен тағам, көлік және мәдениеттің қайнар көзі болған.

Неміс зерттеулері

Раму өзенімен қамтылған аймақ 1884 жылы Германия Германиялық Жаңа Гвинеяны құрған кезде Кайзер Вильгельмслендтің бір бөлігі болды. Немістер өз аумағын зерттеуді жылдам бастады, ал Раму өзенінің сағасын 1886 жылы вице-адмирал Фрайхерр фон Шлейниц, жақын орналасқан Сепик өзеніне экспедициядан Финшхафенге оралғаннан кейін ашты. Шлейниц Раму өзенін өзінің «Оттилье» кемесінің атымен атады. Мадангтың оңтүстігіндегі Астролабе шығанағынан Орцен тауларын кесіп өткен Лаутербах тобы Маркхемді табудың орнына солтүстік-батысқа қарай ағатын белгісіз өзенді тапты. Топ өзенмен бір бөлігін қайықпен жүзіп өтті, бірақ азық-түліктері таусылып, бастап келген жолмен жағалауға қайтып келді. Раму өзенімен бес күн саяхаттағаннан кейін Таппенбек өзен суының деңгейі төмендеген кезде серіктерін жақсы жабдықталған лагерде қалдырды. Ол төрт жарым айдан кейін «Герцогин Элизабет» атты тағы бір кемемен оралды, ал топ өзенмен 190 миль (306 км) жүзіп, каноэмен одан да жоғары көтерілді. 1902 жылы доктор Р. Шлектер гутта-перча ағаштарын іздеу үшін тағы бір экспедиция ұйымдастырды. 1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония Австралиядан Жаңа Гвинеяның барлық аумағын басып алды. Жаңа Гвинеяны қайта басып алу үшін Жапон императорлық армиясы мен Австралия және АҚШ армиялары арасында қызу шайқастар болды. 1943 және 1944 жылдардағы Финистерр жорығы кезінде Раму аңғары ірі шайқас орын алған аймаққа айналды.

Су электр станциясы

Раму Йонки бөгетіне құяды, онда ол Раму 1 электр станциясын қуаттандырады. Йонки бөгетінің іргесінде гидроэлектр станциясы салынып жатыр, бірақ құрылыс қазіргі таңда (2011 жылдың мамыры) тоқтап тұр.