Кіріспе
Биржа – бүкіл әлемдегі АҚШ әскери базаларында кездесетін бөлшек сауда дүкенінің бір түрі. Бастапқыда сауда орындарына ұқсас болған олар, қазір заманауи универмагтарға немесе сауда галереяларына ұқсайды. Нақты терминология әр түрлі қарулы күштерге байланысты өзгешеленеді; мысалы, базалық биржа (BX) және гарнизондық биржа (PX) сияқты атаулар бар, сондай-ақ биржаның түрлеріне қатысты арнайы терминдер де қолданылады.
Операциялар
Базалық биржалар активтік қызметтегілер, резервшілер, Ұлттық гвардия, АҚШ Бірыңғай қарулы күштерінің зейнеткерлері және олардың тәуелділері сияқты уәкілетті клиенттерге тұтыну тауарлары мен қызметтерін сатады. Базалық биржаларды пайдалану құқығы әдетте дүкенге кіргенде немесе тауарлар мен қызметтер үшін төлем жасағанда АҚШ Бірыңғай қарулы күштерінің артықшылықтары мен сәйкестендіру картасын көрсету арқылы анықталады. Онлайн базалық биржада сауда жасау мүмкіндігі 2017 жылдың 11 қарашасынан бастап құрметпен зейнеткерлікке шығарылған барлық ветерандарға берілді. DEERS деректер базасы мүгедек емес ветерандардың онлайн сауда жасауға құқығын тексеру үшін қолданылады. Азаматтық әуе патрулі және АҚШ Жағалау күзетінің қосымша құрамының мүшелеріне базалық биржаның шектеулі артықшылықтары беріледі. Резервтік офицерлерді даярлау корпусы (ROTC), Жастар резервтік офицерлерді даярлау корпусы (JROTC), АҚШ Теңіз кадеттері корпусы және Азаматтық әуе патрулінің кадеттері әртүрлі деңгейде артықшылықтарға ие болуы мүмкін (мысалы, тек форма киімдерін сатып алуға рұқсат етілуі немесе демеушілік аясында әскери базаға келгенде ғана рұқсат етілуі). Шетелдік активтік офицерлер мен әскери қызметшілер ресми емес мәселелер бойынша АҚШ әскери базасына келген кезде. Тауарлар жеке пайдалану үшін қажетті мөлшермен шектеледі. Көптеген шетелдік жерлерде базалық биржа артықшылықтары жергілікті күштер туралы келісімнің бөлігі ретінде анықталады. Сауда жасау артықшылықтары, әдетте, шетелдегі АҚШ федералды үкіметінің азаматтық қызметкерлеріне және олардың тәуелділеріне беріледі. Сауда жасау артықшылықтары қабылдаушы елдермен жасалған күштер туралы келісімдерге сәйкес шетелде әртүрлі болуы мүмкін. Типик базалық биржа универмагқа ұқсас, бірақ әскери киім сату/форма киім дүкендері, шаштараздар, шаш күтімі, сұлулық салондары, кір жуу/құрғақ тазалау, жанармай станциялары, жылдам тамақ дүкендері, ыңғайлы дүкендер ("Экспресс"), сыра және шарап сату, алкогольдік сусындар дүкендері ("Class Six" немесе "Package Stores"), газон және бақша дүкендері, кинотеатрлар және тіпті көлік құралдарын жөндеу және күту қызметтері де кеңінен қол жетімді. Базалық биржалар арқылы жасалатын сатулардың көпшілігі (барлығы емес) штаттық және жергілікті сатудан немесе ҚҚС-тан босатылады, өйткені сатулар АҚШ әскери резервацияларында жүзеге асырылады (АҚШ-тағы бензин сату және биржа лицензиясы бар консигнациялық дүкендер сатуы қоспағанда). Әскери азық-түлік дүкендерімен (комиссариаттармен) салыстырғанда, базалық биржалар көбінесе федералды үкіметтен маңызды қаржыландыру алмайды және пайда табу үшін жұмыс істеуі керек. Биржа қызметтеріне тағайындалған әскери қызметкерлерді қоспағанда, биржа қызметкерлерінің жалақысы тауар сатудан түсетін кірістерден төленеді, Конгресс бөлген қаражаттан жыл сайынғы жалақыны көтеруден басқа. Базалық биржалар C санатындағы қаржыландырылмаған қызметтерге (NAF) жатады, яғни олар өзін-өзі қамтамасыз ету үшін ғана емес, сонымен қатар пайда табу үшін де құрылған. Базалық биржалар әдетте әскери резервацияларда орналасқан, сондықтан жерді пайдалану үшін жалға немесе салық төлемейді. Базалық биржалардың салықтан босатылған мәртебесі (АҚШ үкіметінің құралдары ретінде) сондай-ақ белгілі бір операциялық шығындарды азайтады. Базалық биржалар АҚШ-тың ішінде тауарларды тасымалдауға жұмсалатын шығындарды төлеуі керек болса, Конгресс американдық тауарларды шетелдегі базалық биржаларға тасымалдау шығындарын субсидиялауға қаражат бөледі, осылайша мұндай тауарлар шетелде орналасқан қызметкерлерге қол жетімді және қолжетімді болады. Базалық биржаның табысының шамамен 70%-ы MWR бағдарламаларына төленеді. Соңғы он жылда Армия мен Әуе күштеріне сапалы өмірді жақсарту үшін 2,24 миллиардтан астам доллар жұмсалды. Бұл қаражат әскерилер, әуешілер және олардың отбасылары үшін Жастар қызметтері, Қарулы күштердің демалыс орталықтары, өнер және қолөнер, су орталықтары, гарнизондық іс-шаралар және гольф алаңдарына жұмсалды. Базалық биржалар АҚШ әскери және федералды үкімет қызметкерлері үшін шетелде маңызды рөл атқарады, өйткені олар көбінесе киім, электроника, кітаптар мен журналдар, жылдам тамақ және т.б. сияқты американдық бөлшек тауарларының жалғыз жергілікті көзі болып табылады. Базалық биржалар сондай-ақ шетелдегі персоналға жеке пайдалану үшін рациондалған негізде, әдетте, АҚШ-тағы бағаларға жуық бағамен бензинмен қамтамасыз етеді, өйткені көптеген шет елдердегі жанармай бағасы (АҚШ әскерилері орналасқан) жергілікті салықтардың салдарынан әдетте әлдеқайда жоғары.