Кіріспе
Британдық үкімет шенеунігі Ральф Фоллетт Вигрэм (/r/eɪ/f/'/w/ɪ/ɡ/r/əm/ rayf WIGrəm; 23 қазан 1890 жыл - 31 желтоқсан 1936 жыл) - Сыртқы істер министрлігіндегі британдық үкімет шенеунігі. Ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде Гитлер басқаратын Германияның қайта қарулануы туралы хабарлап, ескерту жасады. Ол мұны, ішінара, Уинстон Черчилльге Германияның қарулануы туралы барлау ақпаратын беру арқылы істеді, бұл кезде Черчилль Стэнли Болдуиннің үкіметінде қызмет етпеген. Черчилль бұл ақпаратты Болдуиннің саясатын жазайықтап сынау үшін пайдаланды. Черчилльдің Екінші дүниежүзілік соғыстың алты томдық тарихы, «Екінші дүниежүзілік соғыс» кітабында Вигрэмды «атақсыз ұлы батыр» деп сипаттады. Орталық департаментте Вигрэмнің басшылығымен жұмыс істеген Валентин Лоуфордтың автобиографиясында оны әртүрліше – «нағыз жергілікті құдай» және «департаменттік жанартау» деп сипаттайды. Вигрэмнің рөлі «Оңтүстік Телевидение» арнасының «Уинстон Черчилль: Жайлау жылдары» атты драмалық сериалында (онда оны Пол Фриман сомдады), содан кейін Черчилль туралы «The Gathering Storm» атты тамыр тарихтық фильмінде (онда оны Линус Роуч сомдады) көпшілік назарына жеткізілді. Уинстон Черчилль былай деп жазды:
Ralph Follett Wigram (/r//eɪ//f// /'/w//ɪ//ɡ//r//əm/ rayf WIGrəm; 23 October 1890 – 31 December 1936) was a British government official in the Foreign Office. He helped raise the alarm about German rearmament under Hitler during the period prior to World War II. In part, he did this by providing intelligence information about German rearmament to Winston Churchill, at a time when Churchill did not hold a position in the government of Stanley Baldwin. Churchill used the information to publicly attack the policies of Baldwin. Churchill's magisterial six volume history of World War II, The Second World War, described Wigram as a "great unsung hero". The autobiography of Valentine Lawford, who worked under Wigram in the Central Department, describes him variously as "the authentic local deity" and "the departmental volcano." Wigram's role was brought to public attention by the Southern Television drama serial Winston Churchill: The Wilderness Years (in which he was portrayed by Paul Freeman), and later by the biographical movie about Churchill, The Gathering Storm (in which he was portrayed by Linus Roache). Winston Churchill wrote:
Ерте өмір және білім
Вигрэм Юстас Рочестер Вигрэм мен Мэри Грейс Брэдфорд Аткинсонның ұлы болды, және оның Ізабел есімді кіші қарындасы болды. Ол Рочестер епископы, Джозеф Коттон Вигрэмнің немересі, ал ол сэр Роберт Вигрэмнің кіші ұлы, 1-ші баронет еді. Вигрэм Лорд Вигрэмның екінші туысы болды. Ол Итон мен Оксфорд университетінің колледжінде білім алды.
Мансап
Вигрэм оқуын бітірген соң Сыртқы істер министрлігіне қызметке түсті. 1916-1919 жылдары Вашингтондағы Ұлыбритания елшілігінде уақытша хатшы, 1919-1920 жылдары Сыртқы істер министрлігінде үшінші хатшы, 1920-1921 жылдары Сыртқы істер министрлігінде екінші хатшы, 1924-1933 жылдары Париждегі Ұлыбритания елшілігінде бірінші хатшы, ал 1934-1936 жылдары Сыртқы істер министрлігінде кеңесші және Орталық департаменттің басшысы болды. 1933 жылы ол Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі атағымен марапатталды.
Неміс қарулануы мен Черчилль
Вигрэмнің Сыртқы істер министрлігіндегі бастығы, тұрақты хатшы сэр Роберт Ванситтарт бірнеше жыл бойы Германияның жағдайына қатты алаңдаған еді, ал Вигрэм қызметке келген кезде олар жағдайға қатысты терең алаңдаушылықтарын бөлісті. Черчилльдің өмірбаянын жазған Уильям Манчестер Вигрэмнің осы кезеңдегі бір меморандумында "Британияның мұрағаттарында сирек кездесетін көрегендік пен болжамдық" бар екенін айтты. Бастапқыда олар үкіметтегі саяси басшыларына ескерту жасауға тырысты, бірақ нәтиже болмады; көңілі тоққаннан кейін олар басқа шараларға жүгінді. Вигрэм кем дегенде бір рет тікелей жария етуге тырысты – 1936 жылдың басында Рейнландты оккупациялаған кезде ол француз сыртқы істер министрі Фланден үшін баспасөз конференциясын ұйымдастырды, бірақ бұл аз әсер етті. Оның басқа бағыттағы күш-жігері әлдеқайда сәтті болды. Вигрэм 1934 жылдың соңында Черчилльге ақпарат беруді бастады, бұл Ванситтарттың білімімен және қолдауымен болды. Алғашқы байланыс майор Десмонд Мортон арқылы жасалды, бірақ 1935 жылдың басынан бастап Вигрэм Черчилльмен тікелей байланысқа түсті. Сол кезден бастап Вигрэм мен Черчилль тығыз байланыста болды. 1935 жылдың 7 сәуірінен бастап Вигрэмдер жиі демалыс күндерін Черчилльмен оның Чартвеллдегі шалғайдағы үйінде өткізді, ал Черчилль де Вигрэмнің лондондық үйіне барып тұрды. Ақпарат көбінесе неміс әуе күштері туралы болды, бірақ неміс қайта қарулануы, Гитлердің мінезі және ықтимал мақсаттары туралы да материалдар қосылды. Вигрэм Черчилльге ақпарат берген көптеген адамдардың бірі болды; Черчилльдің өмірбаянының авторы Мартин Гилберт 20-дан астам адамның қатысқанын (бірақ Вигрэмді үш негізгі тұлғаның бірі деп атады) бағалады. Дегенмен, "Дауыл жиналады" фильмі Вигрэмге баса назар аударады; фильмнің режиссері Ричард Лонкрейн: "Шындығында төрт "Вигрэм" болды – екі армия офицері және екі мемлекеттік қызметкер. Бірдей нәрсе істеп жатқан төрт адамды көрсету кинематографиялық тұрғыдан дұрыс болмас еді. Сондықтан біз қалған үш кейіпкерді шығардық". Парламент мүшелері парламенттік иммунитетке ие, оның ішінде парламент отырысы кезінде айту және талқылау құқығы бар. Осыны жақсы білген Черчилль парламенттегі Коммундар палатасында британдық үкіметті қорқынышсыз сынға ала алды. Оған Британияның қорғанысы туралы немесе оның жетіспеушілігі туралы мәліметтерді жеткізгендердің ұстанымын түсіндіруге болады, себебі ол құпия кеңесші және бұрынғы қазынашылық канцлері ретінде ең жоғары деңгейдегі қауіпсіздікке ие болды және оған берілген ақпаратты дұрыс пайдаланбауы мүмкін емес деп есептеуге болады. Болдуиннің үкіметі Черчилльге ақпарат беруді ұнатпады; Сауда кеңесінің президенті Уолтер Рансиман Вигрэмнің әйелі Авамен, Вигрэм үйінде болмағанда, күйеуінің Черчилльге ақпарат беруін тоқтатуға көндіру үшін кездесуге жіберілді. Вигрэм мен Черчилль ағылшын-неміс теңіз келісімі туралы келіспеді. Вигрэм оны қарусыздану шектеулерінен құтылу құралы ретінде қолдады, ал Черчилль ол неміс келісімін бұзуды мақұлдайды деп ойлады. Дегенмен, Вигрэм бейбітшілік саясатына берік қарсы болды.
Жеке өмір
Вигрэм 1925 жылғы 28 ақпанда тарихшы Дж.Е.К. Бодлидің қызы Ава Бодлиге үйленді; олардың бір баласы болды, Чарльз Эдвард Томас Бодли Вигрэм (1929–1951) (көрініп тұрғанындай, ол қандай да бір туа біткен кемістіктен зардап шекті, бірақ дереккөздер Даун синдромы, церебральді салқындық немесе аутизм болды ма дегенде келіспейді). Аваның Черчилльге жазған хаттары Вигрэмның Черчилльді ескертуге тырысуын қолдағанын көрсетеді. Черчилльдің айтуынша, 1936 жылғы наурыз айында британ үкіметінің Рейн аймағын Германияның әскерилендіруіне қарсы Францияға қолдау көрсетуден бас тартуы Вигрэм үшін өлім соққысы болды. Ол үйіне қайтып, әйеліне былай деді: "Соғыс енді сөзсіз, және ол бұрын-соңды болмаған ең қорқынышты соғыс болады. Мен оны көре алмаймын, бірақ сен көресің. Енді осы шағын үйге бомбалар түсуін күте тұр. Менің көп жылдық еңбегімнің бәрі бекер кетті. Мен сәтсіздікке ұшырадым. Мен бұл жердегі адамдарға не қауіпте екенін түсіндіре алмадым." Вигрэмнің 46 жасындағы күрт қайтысы біршама жұмбақ. Мұнда да дереккөздер бірнеше мәселеде келіспейді. Бірінен, оның үйде өлі табылғаны айтылады, бірақ Черчилльдің хатында ол Аваның құшағында қайтыс болғаны жазылған. Оның өлім куәлігінде өлім себебі өкпеден қан кету деп көрсетілген, бірақ Генри Пеллингтің хатында оның терең депрессияда болған кезде өзін-өзі өлтіргені айтылған. Черчилльдің хаттары депрессия мен өзін-өзі өлтіру себеп болғанын көрсетеді (бірақ тек тікелей емес). Вигрэмнің қайтысынан кейін Ава Черчилльмен тығыз байланыста болып, соғыс басталғанға дейін Германияға саяхаттағаны туралы хаттар жазды. Кейін 1941 жылы сэр Джон Андерсонға тұрмысқа шықты.