Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1836–45 тәуелсіз Техастың жоғарғы заңы
1836–45 supreme law of independent Texas
Техас Республикасының Конституциясы 1836 жылдан 1845 жылға дейін Техастың жоғарғы заңы болды. 1836 жылдың 2 наурызында Техас, Техас революциясына АҚШ-тың қолдау көрсетпеуіне байланысты, өзін тәуелсіз республика деп жариялады. Тәуелсіздік декларациясын Джордж Чайлдресс жазды және ол АҚШ Конституциясы үлгісінде жасалды. Лоренцо де Завала Техас Республикасының Конституциясын әзірлеуге көмектесті, оның туын жеке өзі жасады және вице-президент қызметін атқарды. Тәуелсіздік декларациясына Техас Республикасының Конституциясының бір көшірмесі қоса берілді. Конституциядағы тіл АҚШ Конституциясынан және бірнеше оңтүстік штаттардың конституцияларынан алынған. Ол АҚШ Конституциясында белгіленгендей федералды емес, унитарлық республика құрды. Техас Республикасының президенті үш жылдық мерзімге сайланды және Мексика Конституциясының қағидаларына сәйкес, бірден-бір кезеңге қайта сайлана алмады. Техас Конституциясы құлдарды ұстау құқығын қорғады және "үндістерге" мен "африкалықтарға" елде бостандықта өмір сүруге немесе Техас азаматтары болуға тыйым салды.
The Constitution of the Republic of Texas was the supreme law of Texas from 1836 to 1845. On March 2, 1836, Texas declared itself an independent republic because of a lack of support in the United States for the Texas Revolution. The declaration of independence was written by George Childress and modeled after the United States Constitution. Lorenzo de Zavala helped in the drafting of the Constitution of the Republic of Texas by personally designing its flag and serving as vice president. A copy of the Constitution of the Republic of Texas was included with the declaration of independence. The constitution borrowed language from the US Constitution and the constitutions of several southern states. It formed a unitary republic, rather than the federal republic as defined in the US Constitution. The President of the Republic of Texas had a three year term and could not serve another consecutive term, which was based on provisions in the Mexican Constitution. The Texas Constitution also protected the right to own slaves and prohibited "Indians" and "Africans" from living freely in the country or from becoming Texan citizens.
Конституциялық конвенция және ратификация
Тәуелсіздік жарияланғаннан кейін конституциялық конвенция басталды, сондай-ақ уақытша үкімет құрылды. Конвенция 1836 жылғы 16 наурызда құжатты қабылдап, келесі күні жұмысын аяқтады. 1836 жылғы 22 сәуірде Сан-Хасинто шайқасында Санта-Аннаның жеңіліске ұшырауы салдарынан Мексикамен соғыс аяқталды. Маусым айы келген кезде Техас Республикасы Мексика тарапынан мойындалмағанымен, де-факто тәуелсіздікке ие болды, бірақ Мексика Республиканы таратуға күш жеткізбеді. Уақытша президент Бернет 1836 жылғы 23 шілдеде конституцияны бекіту және Техастың Америка Құрама Штаттарына қосылу мәселесін шешу үшін сайлау шақыру туралы жарлық шығарды. Сайлау қыркүйек айының бірінші дүйсенбісіне белгіленді. Сайлаудан кейін конституция бекітілді, Сэм Хьюстон президент болып сайланды, Мирабо Боннапарт Ламар вице-президент болды және аннексия мәселесі шешілді.
A constitutional convention began after the declaration of independence, and an interim government was put into place. The convention adopted a document on March 16, 1836 and adjourned the next day. Because of the defeat of Santa Anna at San Jacinto on April 22, 1836, war with Mexico was over. When June came around, the Republic of Texas had de facto independence as it was unrecognized by Mexico, but Mexico was unable to bring the Republic to an end. Interim President Burnet, on July 23, 1836 called for elections to ratify the constitution and to decide if Texas should pursue annexation into the United States. The elections were to occur on the first Monday of September. After the elections, the constitution was ratified, Sam Houston was elected president, and Mirabeau Buonaparte Lamar became his vice president, and the seeking annexation was decided.
Мемлекеттіклік
1845 жылдың 1 наурызында АҚШ Конгресі Техасты АҚШ-қа қосу туралы бірлескен қаулы қабылдады (Техасты АҚШ-қа қосу туралы бірлескен қаулы, 8-ші бірлескен қаулы, 1845 жылдың 1 наурызында қабылданған). 1845 жылдың 23 маусымында Техас Конгресі АҚШ Конгресінің бірлескен қаулысын қабылдап, президент Ансон Джонстың 1845 жылдың 4 шілдесінде өткізілетін конвенцияны шақыруына келісім берді. Техас конвенциясында қосылу ұсынысы талқыланып, 1845 жылдың 4 шілдесінде оған келісетін қаулы дерлік бірауыздан қабылданды. Конвенция 28 тамызға дейін жұмыс істеді және 27 тамызда Техас штатының Конституциясын қабылдады. Техас азаматтары 13 қазанда қосылу туралы қаулы мен жаңа Конституцияны бекітті. 1845 жылдың 29 желтоқсанында АҚШ Техас штатын Одаққа қабылдады (Техас штатын Одаққа қабылдау туралы бірлескен қаулы, 1-ші бірлескен қаулы, 1845 жылдың 29 желтоқсанында қабылданған).
On March 1, 1845, the United States enacted a congressional joint resolution to propose the annexation of Texas to the United States (Joint Resolution for annexing Texas to the United States, Joint Resolution 8, enacted March 1, 1845, ). On June 23, 1845, the Texan Congress accepted the US Congress joint resolution and consented to President Anson Jones's call for a convention to be held on July 4, 1845. A Texas convention debated the annexation offer and almost unanimously passed an ordinance assenting to it on July 4, 1845. The convention debated until August 28 and adopted the Constitution of the State of Texas on August 27. The citizens of Texas approved an annexation ordinance and a new constitution on October 13. On December 29, 1845, the United States admitted the State of Texas to the Union (Joint Resolution for the admission of the state of Texas into the Union, Joint Resolution 1, enacted December 29, 1845, ).
Бөлімдер
Техас Республикасының Конституциясы тоғыз бөлім, алты бап, қосымша, Жалпы қағидалар және Құқықтар туралы жарлықтан тұрады.
The Constitution of the Republic of Texas contains nine portions, six articles, a schedule, General Provisions, and a Declaration of Rights.
I бап
Бірінші бап үкіметтің үш тармағын – заң шығарушы, атқарушы және сот органдарын құрды. Онда заң шығарушы тармақты егжей-тегжейлі анықтайтын бөлімдер бар, ол Сенат және Өкілдер палатасы ретінде белгіленеді, олар Техас Республикасының Конгресі деп аталады. Палата мүшелері қыркүйектің бірінші дүйсенбісінде сайланады және басқа ережелер қабылданғанға дейін бір жылға қызмет етеді. Палатада орын алу үшін олар кемінде жиырма бес жаста, республика азаматы және сайлауға дейін алты ай бойы аймақта немесе округте тұруы керек. Халық саны жүз мыңға жеткенге дейін Палата жиырма төрттен кем немесе қырықтан артық емес мүшелерден тұруы керек, ал содан кейін ол қырықтан кем немесе жүзден артық емес мүшелерден тұруы тиіс. Сенаторлар ақ нәсілді ерікті халық саны бойынша тең округтерден сайланды. Сенаторлардың саны ешқашан өкілдер санының үштен бірінен кем немесе жартысынан көп болмауы керек. Әр округтен бір мүше сайланады. Сенаторлар қыркүйектің бірінші дүйсенбісінде үш жылға сайланады. Олар республика азаматы болуы керек, сайлауға дейін кемінде бір жыл өкілдік ететін округте тұруы керек және кемінде отыз жаста болуы керек. Вице-президент Сенаттың төрағасы болар еді, бірақ дауыс тең болмаса, дауыс бере алмайтын. Әр палата өзінің мүшелерін сайлау, талаптар мен нәтижелерді анықтау құқығына ие болды. Кворум үшін әр палатаның үштен екісі қажет болды, бірақ одан аз саны да отырысты жаба алатын және қатыспағандарды шақыра алатын. Палаталар өздерінің іс-қимылдары мен жазалау ережелерін өздері анықтай алатын. Екі палатаның да бос орындарын президент толтыратын. Президент қабылданған заңдарға қол қоюға міндетті және оларды кері қайтара алады, мұндай жағдайда екі палатаның үштен екісінің көпшілігі заңды қабылдауға құқылы.
Article I established the three branches of government, legislative, executive, and judicial. It contained sections that defined in greater detail the legislative branch, which is defined as a Senate and House of Representatives, which are to be called The Congress of the Republic of Texas. Members of the House are to be chosen on the first Monday of September and to hold their office for one year until other provisions are made. To hold a seat in the House, they need to be at least twenty five, a citizen of the republic, and residing in the county or district represented for six months prior to the election. The House is not to consist of less than twenty four or more than forty members until the population reaches one hundred thousand, and then it shall not be less than forty or more than one hundred members. Senators were chosen by their districts equal in free white population. The number of senators is to never be less than one third or more than one half of that of representatives. Each district is to have one member. Senators are chosen for three years on the first Monday of September. They must be citizens of the republic, reside in the district they represent for at least one year before the election, and be at least thirty. The vice President was to be the president of the senate but could not vote unless there was a tie. Each house was the judge of elections, qualifications, and returns of its own members. Two thirds of each House was needed for a quorum, but a smaller number could still adjourn and call those who are not in attendance. Houses were able to determine their own rules for proceedings and punishment. Vacancies that happen in either house were to be filled by the president. The President was required to sign passed bills and can send them back in which case a two thirds majority of both Houses can enact the law.
ІІ бап
ІІ бап Конгрестің өкілеттіктерін белгілеп, салық салу және ақша қарызға алу мүмкіндігін берді. Сондай-ақ, Конгресс республиканың жалпы құлшынысын қамтамасыз етуге міндетті болды. Оған коммерцияны реттеу құқығы берілді. Конгресс соғыс жариялай алатын және әскери-теңіз күштерін ұстап тұруға міндетті болды.
Article II defined the powers of Congress and gave it the ability to tax and to borrow money, and it required congress to provide for the general welfare of the republic. It was given the power to regulate commerce. Congress could declare war and must provide and maintain a navy.
III бап
Президент Техас Республикасының жоғарғы лауазымды адамы болды. Алғашқы сайланған президент екі жыл қызмет етті және келесі мерзімге қайта сайлана алмады. Басқа президенттер үш жылға сайланды және олар да келесі мерзімге қайта сайлана алмады.
The President was the chief magistrate of the Republic of Texas. The first elected president served two years and could not serve a succeeding term. Other presidents were elected for three years and also could not serve a succeeding term.
IV бап
IV бап сот жүйесі мен Жоғарғы Сотты құрды және Конгресске төменгі соттарды құру өкілеттігін берді. Сот округтерінің саны үштен кем болмауы, ал сегізден аспауы тиіс. Сот құрылымын белгілегеннен кейін, бап округтерді құрды және жаңа округтер жасауға мүмкіндік берді.
Article IV established the judiciary and the Supreme Court and gave Congress the power to establish lower courts. There were to be no fewer than three and no more than eight judicial districts. After defining court structure, the article established counties and allowed new counties to be made.
V бап
V бап Конгресс мүшелерінің немесе кез келген лауазымға кіретін адамның ант беруін талап етті. Сонымен қатар, ол Евангелия қызметкерлерінің олардың рухани міндеттерінен ауытқуына себеп болатындықтан, лауазымдарды атқаруына тыйым салады.
Article V required members of Congress or anyone else who enters office to take an oath. It also forbids ministers of the Gospel from holding office, as it would distract them from their Godly duties.
VI бап
VI бап III бапқа сүйене отырып, президенттің рөлі мен өкілеттіктерін анықтады. Президентке кем дегенде отыз бес жасқа толуы, азамат болуы және сайлауға дейін кем дегенде үш жыл республикада тұруы немесе тәуелсіздік алған кезде онда тұруы талап етілді. Сайлаудан кейінгі желтоқсанның екінші дүйсенбісінде президент қызметке кірісіп, армия мен флоттың бас қолбасшысы болар еді, бірақ Конгресс рұқсат бермесе, оларды жеке басқармауы керек еді. Бұл бапта дауыс беруге қатысты талаптар мен процедуралар да анықталды. Техаста алты айдан бері тұрған, жиырма бір жасқа толуға жеткен кез келген ер азамат дауыс бере алатын болды. Сайлаулардың барлығы, егер Конгресс басқаша шешпесе, дауыс қағазы арқылы өткізілуі тиіс еді.
Article VI built on Article III and defined the role and power of the president, who was required to be at least thirty five and a citizen and to have lived in the republic for at least three years before election or to have lived there at the time of independence. On the second Monday of December after the election, the president was to enter office and was to be the commander in chief of the army and the navy but did not command them personally without the authorization by Congress. It also defined voting qualifications and procedures. Any male citizen who was twenty one and had been in Texas for six months could vote. Elections were to all be by ballot unless congress determines otherwise.
Кесте
Кесте тәуелсіздік декларациясының қағидаларына сәйкес қалыптастырылатын уақытша үкіметтің құрылуымен айналысады.
The schedule deals with the formation of the interim government needed by a rule of the declaration of independence.
Жалпы ережелер
Бұл конституцияда белгіленген заңдарды, міндеттерді және құқықтарды орнатып берді. Сотталған қылмыскерлер мемлекеттік қызметке тағайындала алмайды, дауыс бере алмайды және қазылар алқасына кіре алмайды. Конгресс білім беру жүйесін құруға және қаржыландыруға міндетті болды. Республикада кем дегенде алты ай тұрған кез келген ақ нәсілді адам азамат болуға ант беруге құқылы. "Осы республикаға көшіп келген барлық ақ нәсілді адамдар азаматтық құқықтарына ие болады." Техасқа әкелінген құлдар оларды әкелген адамның құлы болып қала береді. Олардың иесі Конгресс келісімінсіз оларды босата алмайды, Конгресс құл саудасына әсер ететін немесе құлдықты жоятын заңдар қабылдамайды. Конгресс эмигранттардың өздерімен бірге құлдарын республикаға әкелуіне және оларды АҚШ-тағыдай ұстауына тыйым салатын заңдар қабылдамайды; сондай-ақ Конгресс құлдарды босатуға құқығы жоқ; және ешбір құл иесі Конгресс келісімінсіз өз құлын немесе құлдарын босатуға құқылы болмайды, егер ол өз құлын немесе құлдарын республика шегінен тысқары жібермесе. "Африкалықтар, африкалықтардың ұрпақтары және үндістер" республиканың азаматтары болып есептелмейді. "Африкалықтар, африкалықтардың ұрпақтары және үндістерден" басқа отбасы басшылары бір лига жер мен еңбекке құқылы болды. Әрбір он жеті жасқа толған ер адам жердің үштен бір бөлігіне құқылы болды. Конституцияға түзетулер енгізу үшін, олар әрбір палатаның көпшілігімен қабылданып, содан кейін халықтың дауыс беруіне ұсынылуы керек.
This established the laws, duties, and rights that in the constitution. Convicted criminals could not hold office, vote, or be on juries. Congress was to establish and fund a system of education. Any white person who lives in the republic for at least six months can take an oath to become a citizen. "All free white persons who shall emigrate to this republic shall be entitled to all the privileges of citizenship." Slaves who were brought to Texas are to remain slaves of the one who brought them in. Their owner could not free them without the consent of Congress, which may not pass laws that either affect the slave trade or declare emancipation. Congress shall pass no laws to prohibit emigrants from bringing their slaves into the republic with them, and holding them by the same tenure by which such slaves were held in the United States; nor shall congress have power to emancipate slaves; nor shall any slaveholder be allowed to emancipate his or her slave or slaves without the consent of congress, unless he or she shall send his or her slave or slaves without the limits of the republic. "Africans, the descendants of Africans, and Indians" shall not be considered citizens of the republic. The head of a family, except for "Africans, the descendants of Africans, and Indians", was entitled to one league and labor of land. Every man at least seventeen was entitled to one third of a league of land. Amendments to the constitution, to be ratified, must be passed to by a majority of each house and then be put to a vote by the people.
Құқықтар декларациясы
Құқықтар декларациясы үкіметтің адамдармен қалай қарым-қатынас жасау керектігін және оларға қандай бостандықтар берілу керектігін белгілейді. Барлық еркіндікке ие, ақ терілі ерлер тең құқықтарға ие болуға тиіс еді. Саяси билік халыққа берілді, заң бойынша ешқандай дінге ерекше құқық берілмеді; дін бостандығы орнатылды. Азаматтарға сөз айту еркіндігіне толық мүмкіндік берілді, және ешқандай заң оған зиян келтіре алмайтын еді.
The Declaration of Rights establishes how people were to be treated by the government and what freedoms they were allowed. All free, white men were to have equal rights. Political power was established to be held by the people, no preference by law was to be given to any religion; freedom of religion was established. Citizens were allowed full liberty of speech, which could be harmed by no laws.