Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дипломат (1800–1874)
American diplomat (1800–1874)
Николас Филип Трист (2 маусым 1800 – 11 ақпан 1874) – американдық заңгер, дипломат, плантатор және кәсіпкер. Президент Джеймс К. Полк оны мексикалық үкіметпен келіссөздер жүргізуші қызметінен босатқанмен, ол 1848 жылы Мексика-Америка соғысын аяқтаған Гвадалупе-Идальго шартын жасасты. АҚШ мексикалық территорияны жаулап алып, АҚШ-тың аумағын едәуір кеңейтті. Қазіргі он штаттың толығымен немесе бір бөлігі бұрынғы мексикалық территориядан бөлініп шықты.
Nicholas Philip Trist (June 2, 1800 – February 11, 1874) was an American lawyer, diplomat, planter, and businessman. Even though he had been dismissed by President James K. Polk as the negotiator with the Mexican government, he negotiated the Treaty of Guadalupe Hidalgo in 1848, which ended the Mexican American War. The U. S. conquered Mexican territory and vastly expanded the United States. All or part of ten current states were carved out of former Mexican territory.
Алғашқы жылдар
Трист Вирджиния штатының Шарлотсвилл қаласында дүниеге келген. Ол Хоре Брауз Трист, заңгер, және Мэри Браунның ұлы болған. Оның әкесі Англиядан, ал әжесі Элизабет Хаус Трист Томас Джефферсонмен таныс болған. Трист Вест-Пойнтқа түсіп, бітірмеген, сосын Томас Джефферсонтан заң білімін алған. Трист 1820 жылдары Джефферсонның жеке хатшысы қызметін атқарды және оның мүлігін басқарушы болды. 1824 жылдың 11 қыркүйегінде Трист Томас Джефферсонның немересі Вирджиния Джефферсон Рэндолфқа үйленді. Олардың үш баласы болды: Марта Джефферсон Трист Берк (1826–1915), Томас Джефферсон Трист (1828–1890) және Хоре Брауз Трист (1832–1896). АҚШ Бас консулының қызметіне қатысты бұл мәліметтер, кеме капитандарының шағымдарымен бірге, Конгресс тарапынан тергеу жүргізуге және 1840 жылы Тристің елге қайтарылып алынуына әкеп соқты. Стивен Спилбергтің «Амистад» фильмінде Трист пен Мэдден бейнеленбеген, бірақ Кубадағы қысқаша сахналар ондағы заңсыз құл саудасының қалай жүргізілгенін көрсетеді.
Trist was born in Charlottesville, Virginia. He was the son of Hore Browse Trist, a lawyer, and Mary Brown. His grandfather was from England, while his grandmother, Elizabeth House Trist, was an acquaintance of Thomas Jefferson. Trist attended West Point but did not graduate and then studied law under Thomas Jefferson. Trist served as Jefferson's personal secretary in the 1820s and became an executor of his estate. Trist married Virginia Jefferson Randolph, Thomas Jefferson's granddaughter, on September 11, 1824. They had three children, Martha Jefferson Trist Burke (1826–1915), Thomas Jefferson Trist (1828–1890), and Hore Browse Trist (1832–1896). This exposure of the activities of the U. S. Consul General, coupled with the complaints of ship captains, caused a Congressional investigation and eventual recall of Trist in 1840. Neither Trist nor Madden is depicted in the film Amistad directed by Steven Spielberg, although there are brief Cuba scenes that suggest how the illegal slave trade was carried on there.
Мексикалық-америкалық соғыс келіссөзшісі
Трист 1845 жылға дейін Кубада қалды, содан кейін президент Джеймс К. Полк оны Мемлекеттік департаментке бас хатшы етіп тағайындады. 1847 жылы, Мексика-Америка соғысы кезінде, президент Полк Тристі Мексика үкіметімен келіссөздер жүргізуге жіберді. Оған Мексикамен қаруды тоқтату туралы келісім жасасу тапсырылды, онда АҚШ 30 миллион долларға дейін өтемақы төлеуге келісетін, егер ол Баха Калифорнияны және қазірден бұрын жоспарланған Алта Калифорния, Нуэсес жолағы және Нью-Мексикомен бірге қосымша оңтүстік аумақтарды ала алса. Егер ол Баха Калифорнияны және оңтүстікке қарай қосымша аумақтарды ала алмаса, онда 20 миллион доллар ұсыну туралы нұсқау берілді. Алайда, тәжірибелі дипломат Мексикадан кету туралы нұсқауларды елемеді. Ол Вашингтонға 65 беттен тұратын хат жазып, Мексикада қалу себебін түсіндірді. Ол Санта Аннамен келіссөздерді жалғастыруға керемет мүмкіндікті пайдаланып, 15 миллион доллар ұсынды. Трист 1848 жылдың 2 ақпанында Гваделупе-Идальго шартын сәтті келісті. Тристің келіссөздері кеңейісшіл демократтар арасында дау тудырды, өйткені ол Полктің нұсқауларын елемеді және көптеген кеңейісшілдер қалаған және оның ала алатынына сенген Мексика аумағының кішкентай бөлігіне келісті. Бұл нұсқаудың бір бөлігі Баха Калифорнияны міндетті түрде қамтуды көздеді. Алайда, келіссөздер барысында Трист Юмадан оңтүстіске қарай Калифорния шығанағына емес, тікелей батысқа қарай Тихуана/Сан-Диегоға дейін шекара салды, нәтижесінде Баха Калифорнияның барлығы Мексиканың құрамында қалды, бұл Полкті қатты ашуландырды. Ақырында Полк шартына көңілсіз келісім берді, өйткені ол оның президенттік мерзімінде қол қойылған, мөрленген және Конгреске жіберілгенін қалады. Кейінірек Трист шарт туралы былай деді:
Trist remained in Cuba until 1845, when President James K. Polk appointed him as a chief clerk in the State Department. In 1847, during the Mexican–American War, President Polk sent Trist to negotiate with the government of Mexico. He was ordered to arrange an armistice with Mexico wherein the U. S. would offer a restitution up to $30 million U. S. dollars, depending on whether he could obtain Baja California and additional southern territory along with the already planned acquisitions of Alta California, the Nueces Strip, and New Mexico. If he could not obtain Baja California and additional territory to the south, then he was instructed to offer $20 million. However, the wily diplomat ignored the instructions to leave Mexico. He wrote a 65 page letter back to Washington, D. C. explaining his reasons for staying in Mexico. He capitalized on a brilliant opportunity to continue bargaining with Santa Anna offering $15 million. Trist successfully negotiated the Treaty of Guadalupe Hidalgo on February 2, 1848. Trist's negotiation was controversial among expansionist Democrats since he had ignored Polk's instructions and settled on a smaller cession of Mexican territory than many expansionists wanted and felt he could have obtained. A part of this instruction was to specifically include Baja California. However, as part of the negotiations, Trist drew the line directly west from Yuma to Tijuana/San Diego instead of from Yuma south to the Gulf of California, which left all of Baja California a part of Mexico, and Polk was furious. In the end, Polk reluctantly approved the treaty since he wanted to have it signed, sealed, and delivered to Congress during his presidency. Trist later commented on the treaty:
"Менің америкалық ретінде ұялу сезімім мексикалықтардың сезімінен әлдеқайда күшті болды."
"My feeling of shame as an American was far stronger than the Mexicans' could be."
Кейінгі жылдар
Вашингтонға оралғаннан кейін Трист өзінің бағынбауы үшін дереу жұмыстан босатылды, және оның қайтарылу бұйрығы берілгеннен бастап шығындары төленбеді. Жұмыстан босатылған соң Трист Вест-Честер қаласына (Пенсильвания штаты) көшіп, кейін Филадельфияға барып, теміржол кызметкері және есепші болып жұмыс істеді. Трист 1871 жылы сенатор Чарльз Самнердің ықпалымен шығындарын қайтарып алды. Трист 1860 жылы АҚШ президентігіне республикалық Абрахам Линкольнді қолдады. Линкольн әкімшілігі Тристке қандай да бір жәрдем көрсетпесе де, ол Грант әкімшілігі кезінде Вирджиния штатының Александрия қаласының пошта бастығы қызметін атқарды. Ол 1874 жылдың 11 ақпанында Александрияда 73 жасында қайтыс болды.
Upon return to Washington, Trist was immediately fired for his insubordination, and his expenses since the time of the recall order were not paid. After his dismissal, Trist moved to West Chester, Pennsylvania, and then to Philadelphia, where he worked as a railroad clerk and paymaster. Trist finally recovered his expenses in 1871, at the urging of Senator Charles Sumner. Trist supported Republican Abraham Lincoln for U. S. president in 1860. While the Lincoln administration did not offer Trist any patronage, he did serve as postmaster of Alexandria, Virginia, during the Grant administration. He died in Alexandria on February 11, 1874, aged 73.