Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Милиарлық туберкулез – адам ағзасына кең таралып, өте ұсақ зақымданулармен (1–5 мм) сипатталатын туберкулездің бір түрі. Атауы кеуде рентген суретіндегі көптеген ұсақ дақтардың таралу үлгісінен шыққан, бұл дақтар өпкедегі тары сияқты көрінеді, содан "милиярлық" туберкулез деген термин пайда болды. Милиарлық туберкулез өкпе, бауыр және күрекше безі сияқты көптеген органдарға жұғуы мүмкін. Барлық туберкулез жағдайларының шамамен 2%-ы милиарлық туберкулезді құрайды және барлық өкпеден тыс туберкулез жағдайларының 20%-ға дейін осы түрі шақ жасайды.
Miliary tuberculosis is a form of tuberculosis that is characterized by a wide dissemination into the human body and by the tiny size of the lesions (1–5 mm). Its name comes from a distinctive pattern seen on a chest radiograph of many tiny spots distributed throughout the lung fields with the appearance similar to millet seeds—thus the term "miliary" tuberculosis. Miliary TB may infect any number of organs, including the lungs, liver, and spleen. Miliary tuberculosis is present in about 2% of all reported cases of tuberculosis and accounts for up to 20% of all extra pulmonary tuberculosis cases.
Белгілері мен симптомдары
Милиарлық туберкулезбен ауыратын науқастарда көбінесе жөтел және лимфа түйіндерінің ұлғаюы сияқты белгісіз симптомдар байқалады. Милиарлық туберкулез бауырдың ұлғаюымен (40% жағдайларда), көкбауырдың ұлғаюымен (15%), қарын безінің қабынуымен (<5%) және бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігімен (бүйрек үсті бездері мүшелердің жұмысын реттеу үшін жеткілікті стероидты гормондарды өндірмейді) бірнеше мүшелердің қызметінің бұзылуымен де көрініс беруі мүмкін. Екінші жағынан, туберкулездің 16–51% жағдайында гиперкальциемия кездеседі. Гиперкальциемияның организмдегі макрофагтардың белсенділігінің артуына жауап ретінде пайда болатыны есептеледі. Мәселен, 1,25 дигидроксихолекальциферол (кальцитриол деп те аталады) макрофагтардың бактерияларды өлтіру қабілетін жақсартады; бірақ кальцитриолдың жоғары деңгейі кальцийдің деңгейінің жоғарылауына, демек кейбір жағдайларда гиперкальциемияға әкеледі. Осылайша, гиперкальциемия миллиарлық туберкулездің маңызды белгісі болып табылады. Хордиоидты туберкулездер миллиарлық туберкулездің маңызды белгілері болуы мүмкін, себебі олардың болуы күдікті диагнозды растауға көмектеседі. Сонымен қатар, милиарлық туберкулезбен ауыратын ересектердің 10–30% және балалардың 20–40% туберкулездік менингитке шалдығады. Милиарлық туберкулезге шалдығу қаупіне тікелей байланыста болу, антисанитариялық жағдайда өмір сүру және нашар тамақтану жатады. АҚШ-та бұл ауруға шалдығу қаупіне үйсіздік және ЖИТС/АИДС жатады.
Patients with miliary tuberculosis often experience non specific signs, such as coughing and enlarged lymph nodes. Miliary tuberculosis can also present with enlarged liver (40% of cases), enlarged spleen (15%), inflammation of the pancreas (<5%), and multiple organ dysfunction with adrenal insufficiency (adrenal glands do not produce enough steroid hormones to regulate organ function). Secondly, hypercalcemia prevails in 16–51% of tuberculosis cases. It is thought that hypercalcemia occurs as a response to increased macrophage activity in the body. Such that, 1,25 dihydroxycholecalciferol (also referred to as calcitriol) improves the ability of macrophages to kill bacteria; however, higher levels of calcitriol lead to higher calcium levels, and thus hypercalcemia in some cases. Thus, hypercalcemia proves to be an important symptom of miliary tuberculosis. Chorodial tubercules may serve as important symptoms of miliary tuberculosis, since their presence can often confirm suspected diagnosis. Lastly, 10–30% of adults and 20–40% of children with miliary tuberculosis have tuberculosis meningitis. The risk factors for contracting miliary tuberculosis are being in direct contact with a person who has it, living in unsanitary conditions, and poor nutrition. In the U. S., risk factors for contracting the disease include homelessness and HIV/AIDS.
Себеп
Милиарлық туберкулез – Mycobacterium tuberculosis бактериясының бауыр, көкбауыр және бүйрек сияқты өкпеден тыс мүшелерге таралуы салдарынан пайда болатын туберкулездің бір түрі. Бактериялардың өкпе жүйесінен лимфа жүйесіне, содан кейін қан ағынына таралатыны белгілі болғанымен, оның қалай жүзеге асырылатыны толыққанды түсініксіз. Бір ұсынылған механизм бойынша, өкпедегі туберкулездік инфекция альвеолалық жасушалардың эпителий қабатының эрозиясына және инфекцияның өкпе тамырлары арқылы таралуына алып келеді. Бактериялар жүректің сол жағына жеткеннен кейін, жүйелік қан айналымына еніп, көбейіп, өкпеден тыс мүшелерге инфекция жұқтыруы мүмкін. Басқаша айтқанда, бактериялар альвеолаларды жамылған жасушаларға шабуыл жасап, лимфа түйіндеріне енуі мүмкін. Туберкулездің басқа түрлерін анықтау үшін кеңінен қолданылатын туберкулиндік тері сынағы, милиарлық туберкулезді анықтауда тиімсіз. Бұл сынақ жоғары мөлшердегі жалған теріс нәтижелерге байланысты сәтсіз аяқталады. Мұндай жалған теріс нәтижелер туберкулинге сезімталдықтың (анергияның) басқа туберкулез түрлерімен салыстырғанда жоғары болуынан туындауы мүмкін. "Науқас пиразинамид, рифампин және изониазид қабылдаса, бауырдың қабынуы сияқты дәрілік заттардың әдеттегі жанама әсерлері болуы мүмкін. Сондай-ақ, науқаста дәріге төзімділік, рецидив, тыныс жетіспеушілігі және жедел тыныс алу синдромы дамуы мүмкін."
Miliary tuberculosis is a form of tuberculosis that is the result of Mycobacterium tuberculosis travelling to extrapulmonary organs, such as the liver, spleen and kidneys. Although it is well understood that the bacteria spread from the pulmonary system to the lymphatic system and eventually the blood stream, the mechanism by which this occurs is not well understood. One proposed mechanism is that tuberculous infection in the lungs results in erosion of the epithelial layer of alveolar cells and the spread of infection into a pulmonary vein. Once the bacteria reach the left side of the heart and enter the systemic circulation, they may multiply and infect extrapulmonary organs. Alternatively, the bacteria may attack the cells lining the alveoli and enter the lymph node(s). The tuberculin skin test, commonly used for detection of other forms of tuberculosis, is not useful in the detection of miliary tuberculosis. The tuberculin skin test fails due to the high numbers of false negatives. These false negatives may occur because of higher rates of tuberculin anergy compared to other forms of tuberculosis. "Common medication side effects a patient may have such as inflammation of the liver if a patient is taking pyrazinamide, rifampin, and isoniazid. A patient may also have drug resistance to medication, relapse, respiratory failure, and acute respiratory distress syndrome."