Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Туберкулезді анықтаудың иммунологиялық әдісі
Immunological method to test for tuberculosis
Манту тесті немесе Мендель-Манту тесті (Манту скринингтік тесті, туберкулинге сезімталдық тесті, Пирке тесті немесе тазартылған ақуыз туындысы үшін ППД тесті деп те аталады) – туберкулезді (ТБ) анықтау және туберкулезді диагностикалау үшін қолданылатын құрал. Бұл әлемде қолданылатын негізгі туберкулин тері сынақтарының бірі, көбінесе бірнеше тесікшелі сынақтарды, мысалы, тіс сынамасын ығыстырып шығарды. Ұлыбританияда 2005 жылға дейін қолданылған Хиф тесті (бірнеше тесікшелі сынақтың бір түрі) Манту тестімен алмастырылды. Манту тестін Американың Торакалық қоғамы және Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары қолдайды. Бұл әдіс КСРО-да да қолданылған және қазір посткеңестік мемлекеттердің көпшілігінде кең таралған, бірақ советтік Манту тесті балалардың аллергиялық реакцияларына байланысты көптеген жалған оң нәтижелерді көрсетті.
The Mantoux test or Mendel–Mantoux test (also known as the Mantoux screening test, tuberculin sensitivity test, Pirquet test, or PPD test for purified protein derivative) is a tool for screening for tuberculosis (TB) and for tuberculosis diagnosis. It is one of the major tuberculin skin tests used around the world, largely replacing multiple puncture tests such as the tine test. The Heaf test, a form of tine test, was used until 2005 in the UK, when it was replaced by the Mantoux test. The Mantoux test is endorsed by the American Thoracic Society and Centers for Disease Control and Prevention. It was also used in the USSR and is now prevalent in most of the post Soviet states, although Soviet mantoux produced many false positives due to children's allergic reaction.
Тарих
Туберкулин – туберкулез микробтарының глицеринмен алынған экстракты. Тазартылған ақуыз туберкулині (PPD) – стерильденген, шоғырланған культуралардың сүзінділерінен алынған, түрге қатысты емес молекулалардың шөгіндісі. Туберкулин реакциясын алғаш рет 1890 жылы Роберт Кох сипаттады. Бұл тестті алғаш рет 1908 жылы неміс дәрігері Феликс Мендель жасап, сипаттады. Тест 1907 жылы Кох пен Клеменс фон Пирке еңбектеріне сүйене отырып, осы тестті құраған француз дәрігері Чарльз Мантудың атымен аталады. Дегенмен, туберкулиндегі қоспалардың салдарынан тест сенімді болмады, бұл жалған нәтижелерге алып келуі мүмкін. Оның туберкулинді тазарту жөніндегі алғашқы жарияланымы 1934 жылы жарық көрді. 1940 жылдары Зайберттің PPD-сы туберкулин тесттерінің халықаралық стандарты болды. 1939 жылы орыс ғалымы М. А. Линникова PPD-нің өңделген нұсқасын жасады. 1954 жылы КСРО Линникованың атымен аталған PPD L-ді жаппай өндіруді бастады.
Tuberculin is a glycerol extract of the tubercle bacillus. Purified protein derivative (PPD) tuberculin is a precipitate of species nonspecific molecules obtained from filtrates of sterilized, concentrated cultures. The tuberculin reaction was first described by Robert Koch in 1890. The test was first developed and described by the German physician Felix Mendel in 1908. It is named after Charles Mantoux, a French physician who built on the work of Koch and Clemens von Pirquet to create his test in 1907. However, the test was unreliable due to impurities in tuberculin which tended to cause false results. Her first publication on the purification of tuberculin appeared in 1934. By the 1940s, Seibert's PPD was the international standard for tuberculin tests. In 1939, Russian M. A. Linnikova created a modified version of PPD. In 1954, the Soviet Union started mass production of PPD L, named after Linnikova.
Процедура
Манту сынағында CDC деректері бойынша 5 туберкулин бірлігі (0,1 мл ТБ) немесе Ұлттық денсаулық сақтау қызметі деректері бойынша Statens Serum Institute (SSI) туберкулині RT23 0,1 мл ерітіндіде, терінің ішіне (тері қабаттары арасында) инъекцияланады – сол жақ қолдың иілгіш бетіне, шынтақ пен білек арасының орта тұсына. Инъекция туберкулин шприцымен жасалуы керек, мұнда ине ұшы жоғары қаратылған болуы тиіс. Дұрыс жасалғанда, инъекция теріде 6-10 мм диаметрінде ақшыл түсті дөңгелек пайда етуі керек. Сынақ нәтижесі 48-96 сағаттан кейін оқылады, бірақ 72 сағат (3-ші күн) – ең қолайлы уақыт. Осы инъекция әдісі Манту техникасы деп аталады. Бактерияға ұшыраған адам терісінде бактериялық ақуыздарға иммундық жауап беруі күтіледі. Бұл реакция – IV типті гиперсезімталдық реакциясының (кешіктірілген типтегі гиперсезімталдық – КТГ) классикалық мысалы. Т-жасушалары мен миелоидты жасушалар 1-3 күн ішінде реакция орнына тартылып, жергілікті қабыну тудырады. Реакцияны бағалау үшін қолдың алдыңғы бетіндегі (ұзын осқа перпендикуляр) қатаюдың (сезімтал, көтеріңкі, қатайған аймақ) диаметрі миллиметрмен өлшенеді. Егер қатаю болмаса, нәтиже "0 мм" деп тіркеледі. Эритемді (қызыл түсті) өлшеу қажет емес. Пирке сынағының нұсқасында туберкулин теріге сызып қою арқылы қолданылады.
In the Mantoux test, a standard dose of 5 tuberculin units (TU 0.1 ml), according to the CDC, or 2 TU of Statens Serum Institute (SSI) tuberculin RT23 in 0.1 ml solution, according to the National Health Service, is injected intradermally (between the layers of dermis) on the flexor surface of the left forearm, mid way between elbow and wrist. The injection should be made with a tuberculin syringe, with the needle bevel facing upward. When placed correctly, injection should produce a pale wheal of the skin, 6 to 10 mm in diameter. The result of the test is read after 48–96 hours but 72 hours (3rd day) is the ideal. This intradermal injection is termed the Mantoux technique. A person who has been exposed to the bacteria is expected to mount an immune response in the skin containing the bacterial proteins. The response is a classical example of delayed type hypersensitivity reaction (DTH), a type IV of hypersensitivities. T cells and myeloid cells are attracted to the site of reaction in 1–3 days and generate local inflammation. The reaction is read by measuring the diameter of induration (palpable raised, hardened area) across the forearm (perpendicular to the long axis) in millimeters. If there is no induration, the result should be recorded as "0 mm". Erythema (redness) should not be measured. In the Pirquet version of the test tuberculin is applied to the skin via scarification.
Жалған оң нәтиже
ТТТ (туберкулиндік тері сынағы) оң нәтижесі қаттырудың мөлшерімен өлшенеді. Оң нәтиже деп есептелетін қаттырудың көлемі тәуекел факторларына байланысты. Мысалы, тәуекелі төмен пациентте оң нәтиже алу үшін тәуекелі жоғары пациентке қарағанда үлкен қаттыру болуы керек. Жоғары тәуекел топтарына жақында байланыс болғандар, ЖИТС (ВИЧ) жұқтырғандар, кеуде рентгенінде фиброздық өзгерістері барлар, мүшелер трансплантациясы жасалғандар және иммундық басуы төмен адамдар кіреді. Огайо және АҚШ Денсаулық сақтау департаменттерінің мәліметінше, Bacillus Calmette–Guérin (BCG) вакцинасы туберкулез инфекциясынан қорғамайды. Дегенмен, ол балалардың 80%-ын туберкулездік менингиттен және милиярлық туберкулезден қорғайды. Сондықтан, BCG вакцинасын алған адамда ТТТ/ППД оң нәтижесі жасырын туберкулез инфекциясы (ЖТБИ) ретінде қарастырылады. Сынақтың төмен спецификалықтығына байланысты, тәуекелі төмен адамдардағы оң реакциялардың көпшілігі жалған оң нәтижелер болып табылады. Жалған оң нәтиже туберкулез емес микобактериялар немесе бұрын BCG вакцинасын салғаннан болуы мүмкін. BCG вакцинациясынан кейін көп жылдар бойы жалған оң нәтижелер байқалуы мүмкін. Жалған оң нәтижелер инъекция жасалған жерге тиілу кезінде де пайда болуы мүмкін, бұл ісінуге және қышуға себеп болады. Егер ісіну 5 мм-ден аз болса, бұл денсаулық сақтау қызметкерінің қателігінен туындаған қабыну болуы мүмкін. Жалған оң нәтижелердің тағы бір себебі аллергиялық реакция немесе гиперсезімталдық болуы мүмкін. Бұл реакциялар сирек кездеседі (шамамен миллион туберкулин дозасына 0,08 реакция), бірақ қауіпті болуы мүмкін, сондықтан эпинефрин қолдану арқылы сақтық шараларын қабылдау керек.
TST (tuberculin skin test) positive is measured by size of induration. The size of the induration considered to be a positive result depends on risk factors. For example, a low risk patient must have a larger induration for a positive result than a high risk patient. High risk groups include recent contacts, those with HIV, those with chest radiograph with fibrotic changes, organ transplant recipients, and those with immunosuppression. According to the Ohio Department of Health and US Department of Health, the Bacillus Calmette–Guérin (BCG) vaccine does not protect against TB infection. It does, though, give 80% of children protection against tuberculous meningitis and miliary tuberculosis. Therefore, a positive TST/PPD in a person who has received BCG vaccine is interpreted as latent TB infection (LTBI). Due to the test's low specificity, most positive reactions in low risk individuals are false positives. A false positive result may be caused by nontuberculous mycobacteria or previous administration of BCG vaccine. Vaccination with BCG may result in a false positive result for many years after vaccination. False positives can also occur when the injected area is touched, causing swelling and itching. If the swelling is less than 5 mm, it is possibly due to error by the healthcare personnel causing inflammation to the area. Another source of false positive results can be allergic reaction or hypersensitivity. Although rare (about 0.08 reported reactions per million doses of tuberculin), these reactions can be dangerous and precautions should be taken by having epinephrin available.
Энергия сынағы
Анергия жағдайында, организмнің қорғаныс механизмдері шетелдік заттармен қарым-қатынасқа келгенде реакция жасамаса, туберкулин реакциясы әлсіз болады, соның салдарынан Манту тестілеуінің маңызы төмендейді. Мысалы, анергия иммундық жүйені күшті басаңдататын ЖИТС (АИТС) ауруында кездеседі. Сондықтан, анергия болуы күдікті жағдайларда анергия тестілеуі ұсынылады. Дегенмен, әдеттегідей анергияны тері арқылы тексеру ұсынылмайды.
In cases of anergy, a lack of reaction by the body's defence mechanisms when it comes into contact with foreign substances, the tuberculin reaction will occur weakly, thus compromising the value of Mantoux testing. For example, anergy is present in AIDS, a disease which strongly depresses the immune system. Therefore, anergy testing is advised in cases where there is suspicion that anergy is present. However, routine anergy skin testing is not recommended.
Соңғы өзгерістер
Туберкулин терілік сынақтарынан басқа, (көбінесе) Манту сынағы сияқты, интерферон-гамма шығарылымдық сынақтар (IGRA) 2010 жылдары клиникалық қолданыста кеңінен таралды. Кейбір жағдайларда олар ТТҚ-ның орнына қолданылады, ал басқа жағдайларда ТТҚ және IGRA екеуі де пайдалы болып қала береді. QuantiFERON TB Gold қан тесті науқастың туберкулез бактериясына иммундық реакциясын өлшейді және жасырын немесе белсенді туберкулез инфекциясының қаупі жоғары адамдарды бастапқы және кезекті тексеру үшін пайдалы. Оны қолдану жөніндегі нұсқаулар 2005 жылдың желтоқсанында CDC тарапынан жарияланды. QuantiFERON TB Gold АҚШ-та FDA, Еуропада CE Mark және Жапонияда MHLW мақұлдауымен бекітілген. Иммунодепрессияға ұшыраған және биологиялық терапияны бастауға дайындалып жатқан науқастар үшін интерферон-гамма шығарылымдық сынағы артықшылықты әдіс болып табылады. T-SPOT.TB – тағы бір IGRA, ол ELISPOT әдісін қолданады.
In addition to tuberculin skin tests such as (principally) the Mantoux test, interferon gamma release assays (IGRAs) have become common in clinical use in the 2010s. In some contexts they are used instead of TSTs, whereas in other contexts TSTs and IGRAs both continue to be useful. The QuantiFERON TB Gold blood test measures the patient's immune reactivity to the TB bacterium, and is useful for initial and serial testing of persons with an increased risk of latent or active tuberculosis infection. Guidelines for its use were released by the CDC in December 2005. QuantiFERON TB Gold is FDA approved in the United States, has CE Mark approval in Europe and has been approved by the MHLW in Japan. The interferon gamma release assay is the preferred method for patients who have had immunosuppression and are about to start biological therapies. T SPOT. TB is another IGRA; it uses the ELISPOT method.