Жон Кейн: Виктория премьері және еңбек партиясының көшбасшысы

Кіріспе

Австралиялық саясаткер (1882–1957)

Джон Кейн (19 қаңтар 1882 – 4 тамыз 1957) – австралиялық саясаткер, Викторияның 34-ші премьер-министрі болған және Виктория заңнамалық ассамблеясында көпшілік дауысқа ие болған алғашқы Еңбек партиясының жетекшісі. Ол қазірге дейін Виктория премьер-министрлерінің арасында ұлы да премьер-министр болған жалғыз адам.

Ерте өмір

Кейін 13 бауырластың ең үлкені болып, Виктория штатының Гриндейл қаласында, Бакус Марш маңында дүниеге келді. Оның әкесі Патрик Кейн, Ирландияда туған католик, шағын шаруа және мердігер болып жұмыс істеген. Оның тууы (№ 3094, 1882 жыл) Гриндейлде Патрик Кейн мен Джулия Брэнненнің ұлы Джон Кейн ретінде тіркелді. Оның бауырлары әртүрлі аталған, кейде Кейн, кейде Каин деп тіркелген. (Ескерту: анасының тегі дұрыс емес жазылған). Джон Кейн өзінің тегінің жазылуын өзгертіп, англикан дініне көшті. Ол жеке құжаттарын қалдырмады және оның жастық шағы туралы өте аз мәлімет бар (тіпті оның өмірінде және қайтыс болғаннан кейін жарияланған анықтамалық еңбектерде оның туған жылы 1887 деп көрсетілген). Ол аз білім алған және Goulburn аңғарында ерте жасынан ферма жұмысшысы болып жұмыс істеген. 1907 жылы ол Мельбурнға көшіп, Норткотте жеміс-жидек сатушы болып жұмыс істеді.

Саяси мансап

1910 жылы Каин Виктория социалистік партиясына (ВСП) қосылды, бұл Лейбористік партияның сол жағындағы марксистік партия болды (бірақ көптеген ВСП мүшелері сияқты Каин сол кезде ALP мүшесі болуы мүмкін). 1915 жылы ол Театр қызметкерлерінің кәсіби одағының ұйымдастырушысы болды, ал 1916 жылы Қорғаныс министрлігінде кеңсе кезеншісі болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа әскер шақыруға қарсылығы үшін жұмыстан босатылды және Киім өнеркәсібі кәсіби одағының ұйымдастырушысы болды. 1915 жылдан 1927 жылға дейін ол Норткотт қалалық кеңесінің мүшесі болды. 1921 жылы көптеген ВСП мүшелері жаңа Австралия Коммунистік партиясына қосылғанда, Каин партиямен байланысын үзіп, бағытталған Еңбек саясаткеріне айналды. 1926 жылы Каин Доротея Гриндродқа үйленді, олардың екі баласы болды. Оның ұлы Джон Каин 1931 жылы дүниеге келді, ол бұл кезде 50-ге жуық болған. Ол ұлын Норткотт орта мектебіне, кейін Мельбурндағы Шотланд колледжіне жіберді, бұл сол кездегі Еңбек саясаткері үшін ерекше таңдау болды. Каин 1917 жылы Виктория заң шығару жиналысына Жика-Жика округінен депутат болып сайланды, ол 1927 жылы Норткотт деп аталды, және ол осы мандатты 40 жыл бойы сақтап қалды. Виктория Лейбористер үшін ең нашар штат болды және ешқашан Лейбористік көпшілік үкімет болған емес. Бұл ішінара ауылдық аймақтардағы (Ауылдық партияның басымдығымен) Лейбористердің әлсіздігіне және ішінара Мельбурндағы орта таптың сайлаушылары арасындағы Декиндік либерализмнің күшіне байланысты болды. Алайда, Лейбористік көпшілік үкіметтің болмауының басты себебі штаттың сайлау жүйесіндегі ауылдық округтердің үлкен артықшылығы болды, бұл қалалық округтердегі сайлаушылардың құқықтарын шектеді, онда Лейбористердің дауысы шоғырланған. Каин 1924 жылы Джордж Прендергасттың қысқа мерзімді азшылық үкіметінде ауыл шаруашылығы министрі, Эдмонд Хоганның алғашқы азшылық үкіметінде портфелі жоқ министр (1927–1928), ал екінші Хоган үкіметінде (1929–1932) теміржол және электрмен жабдықтау министрі болды. Ұлы депрессия кезінде Хоганның үкіметі құлағанда және Хоганның өзі Еңбек партиясынан қуылғанда, Каин Том Туннеклифтің орынбасары болды. Каин 1937 жылы Туннеклифтің орнын басып, Еңбек партиясының басшысы болды. Туннеклиф пен Каин басшылығымен Еңбек партиясы 1935 жылдан 1943 жылға дейін Альберт Данстанның азшылықтағы Ауылдық партия үкіметін қолдады.

Around 1910 Cain joined the Victorian Socialist Party (VSP), a Marxist party to the left of the Labor Party (although like most VSP members Cain was probably also an ALP member at the time). In 1915 he became an organiser with the Theatrical Employees' Union, and in 1916 he became a clerk in the Defence Department. He was sacked from this job because of his opposition to conscription for World War I, and became an organiser with the Clothing Trades Union. From 1915 to 1927 he was a Labor member of the Northcote City Council. In 1921 when many VSP members joined the new Communist Party of Australia, Cain broke his connections with the party and became a mainstream Labor politician. In 1926 Cain married Dorothea Grindrod, with whom he had two children. His son John Cain was born in 1931, when he was already nearly 50. He sent his son to Northcote High School and later Scotch College, Melbourne, an unusual choice for a Labor politician at that time. Cain was elected in 1917 to the Victorian Legislative Assembly as MLA for Jika Jika, which was renamed Northcote in 1927, a seat he held for 40 years. Victoria was Labor's weakest state, and there had never been a majority Labor state government. This was partly because of Labor's weakness in rural areas (dominated by the Country Party) and partly because of the strength of Deakinite liberalism among middle class voters in Melbourne. Most notably the lack of a Labor majority government was however due to the high degree of rural malapportionment existing in the state's electoral system, strongly favouring the rural electorates to the disenfranchisement of inner city electorates, where Labor's vote was centralised. Cain was assistant minister for agriculture in the short lived minority Labor government of George Prendergast in 1924, a minister without portfolio in the first minority Labor government of Edmond Hogan (1927–28), and minister for railways and for electrical undertakings in the second Hogan government (1929–32). When Hogan's government collapsed during the Great Depression and Hogan himself was expelled from the Labor Party, Cain became party deputy leader under Tom Tunnecliffe. Cain succeeded Tunnecliffe as Labor Leader in 1937. Under both Tunnecliffe and Cain, Labor supported the minority Country Party government of Albert Dunstan from 1935 to 1943.

Бірінші Қабыл үкіметі

1943 жылдың қыркүйегінде Дунстан Виктория заң шығарушы Ассамблеясындағы (Виктория Парламентінің төменгі палатасы) сенімсіздік дауысынан үкіметі жеңілген соң отставкаға кетті. Кейн премьер-министр болды және 14 қыркүйекте Лейбористер партиясы азшылық үкімет құрды. Кейн губернатордан парламентті тарату туралы өтініш беру ниетін білдірді, бірақ өтініші қабылданбаса, премьер-министр лауазымынан кететінін мәлімдеді. 17 қыркүйекте Кейн губернаторға барды, ол тарату туралы өтінішін қабылдамады. Содан кейін Кейн отставкаға кетті және губернатор Дунстанға УАП-пен коалициялық үкімет құруды тапсырды, ол 18 қыркүйекте ант берді.

Екінші Қабыл үкіметі

Дунстанның отставкасынан кейін және Иан Макфарлан басшылығымен қысқа мерзімді либералдық үкіметтен соң, Кейн 1945 жылғы 21 қарашада қайтадан премьер-министр болды. Еңбекшілердің төменгі палатадағы парламенттік ұстанымы 1943 жылғыдан гөрі әлдеқайда жақсы болды, себебі 1945 жылғы штаттық сайлауда Еңбекшілерге 31 орын, Ел партиясына 18 орын, либералдарға 13 орын және үш тәуелсіз депутат бөлді. Ешбір палатада көпшілік болмағандықтан, Кейннің үкіметі көп заңдарды қабылдай алмады. 1947 жылғы 2 қазанда Виктория заң шығару кеңесі жеке банктерді мемлекеттік меншікке алу жоспарларын жариялаған Бен Чифлидің федералды Еңбек үкіметіне қарсылығын білдіру үшін үкіметінің бюджетін тоқтатты. Бұл мәселе штаттық саясатқа қатысы болмаса да, Кейн отставкаға кетуге мәжбүр болды және 1947 жылғы 8 қарашаға сайлау тағайындады, онда Еңбекшілер ауыр жеңіліске ұшырады. Тіпті сайлау жүйесіне қатысты кейбір реформалар да Кеңес арқылы қабылданды, онда Еңбекшілер мен либералдардың өкілдері 1920 жылдан бері Ел партиясына пропорционалды емес өкілдік берген теңсіздікті азайту үшін бірікті. Өзінің алғашқы екі жылында Кейннің үкіметі Мельбурнның «The Age», «The Herald» және «The Argus» газеттерінің қолдауын алды. Дегенмен, Кейннің үшінші үкіметі 1955 жылғы 19 сәуірде құлады, онда «Қозғалысқа» жақын 19 қуылған Еңбекшілер төменгі палатасының мүшелері үкіметке қарсы сенімсіздік дауысында «парламенттік тәртіпті бұзып» дауыс берді – бұл осыдан бұрын Кейннің бірінші үкіметін бастаған рәсімнің өзі болды. Кейін 2019 жылы Виктория штатының сот-медициналық сарапшысы болды.