Кіріспе

20th Century Boys (20世紀少年) – Наоки Урасава жазған және суреттеген жапон манга сериясы. Ол 1999–2006 жылдар аралығында Shogakukan баспасының “Big Comic Spirits” сейнен манга журналында жарияланды, 249 тарау 22 томдық жинаққа біріктірілді. 21st Century Boys (21世紀少年) атты 16 тараудан тұратын жалғасы 2006–2007 жылдар аралығында сол журналда жарық көрді және екі томдық жинаққа жиналды. Бұл Кенжи Эндо мен оның достарының әңгімесі, олар “Дос” деп белгілі бір культтың басшысы әлемді жоюға тырысып жатыр екенін, ал оның культ символы бала кезінде жасалған белгіге ерекше ұқсас екенін байқайды. Сериал 1960–1970 жылдардағы көптеген манга мен анимелерге, сондай-ақ классикалық рок музыкасына сілтеме жасайды, атауы Т. Рекстің “20th Century Boy” әнінен алынған. 2008 және 2009 жылдары Юкихико Цуцуми режиссерлік еткен фильмнің трилогиясы шықты. Манганың ағылшын тіліндегі лицензиясын Viz Media алды, ал Австралияда Madman Entertainment таратты. Фильмдердің лицензиясын Солтүстік Америкада Viz Media, ал Ұлыбританияда 4Digital Media иеленді. 20th Century Boys сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және 36 миллион данасы таратылды, бұл оны барлық уақыттағы ең көп сатылған манга серияларының біріне айналдырды. Ол бірнеше сыйлыққа ие болды, оның ішінде Shogakukan Manga Award, Kodansha Manga Award және Seiun Award.

Сюжет

1969 жылы Кенжи, Отчо, Йошицуне және Маруо деген жас жігіттер бос далаға жасырын орын салып, оны өздерінің құпия базасы деп атайды. Олар достарымен бірге манга мен ұрланған порнографиялық журналдарды бөлісіп, радио тыңдай алады. Оқиғаны атап өту үшін Отчо олардың достығын білдіретін негізге символ жасайды. Достары Юкиджи мен Есек топқа қосылғаннан кейін, олар болашақта зұлымдар әлемді жоюға тырысатын және жігіттер тұрып, шайқасатын болашақ сценарийді елестетеді; бұл сценарий транскрипцияланып, Пайғамбарлық кітабы деп аталады (よげんの書). 1990 жылдардың соңында Кенжи - дүкен иесі, ол өзінің кішкентай немересі Канна мен анасына қамқорлық жасағанда балалық шағындағы оқиғалардан жұбаныш табады. Есек өзін-өзі өлтіргенін естіген Кенжи "Дос" деп аталатын адам басқаратын үлкен сектаға тап болады. Қазіргі оқиғалар Пайғамбарлық кітабындағы оқиғаларға ұқсай бастағандықтан, Кенжи мен оның бұрынғы сыныптастары кітап туралы кім білетінін есте сақтауға тырысады. Олар Сан-Франциско, Лондон және Жапонияның ірі әуежайларында болған бомбалаулар мен вирустық шабуылдар сияқты оқиғалардың өршуін байқады. Кенжи мен оның бұрынғы сыныптастары ақырында 2000 жылдың жаңа жылында әлемді жою жоспарын ашып, оқиғаның соңғы бөлігінде "ағылшыл робот" арқылы жаңа жыл мерекесі деп аталады. Кейіннен бұл роботпен жабдықталған алып шар екені анықталады. Ол вирусты бүкіл қалаға және басқа қалаларға таратады. Кенджи роботқа бомба орнатады, бірақ ол жарылғанда өліп қалды деп есептеледі. Осы оқиғадан бастап Достық Демократиялық партиясының мүшелері (友民党) вирусқа қарсы вакцинаны ұсыну арқылы кең таралған саяси танымалдылық пен билікке ие болады және осылайша әлемді құтқарып қалудың бар абыройын алады. Қанды Жаңа жыл кешінен кейін он төрт жыл өткен соң, Канна қытай мейрамханасында жұмыс істейтін жасөспірім қыз. Ол түрлі мафиялық топтар арасындағы өзара әрекеттестікті жоюға тырысқаннан кейін, ол меценаттың досының қытай мафиясының мүшесінің жемқор полиция қызметкерінің өлтіруіне куә болғанын біледі. Мафия мүшесі Жапонияға келген кезде Папаны өлтіруге тырысу туралы айтады. Содан кейін ол мафиялық топтарды өзінің мүддесіне біріктіруге тырысқанда, өзін Достар мүшелері аңшылыққа ұшырағандығын байқайды. Осы арада Отчо қатаң күзетпен қамтылған түрмеден қашып құтылуға тырысады. Кэнонаның мектебінде оқитын Кёко Койдзуми мектептегі тапсырманы орындап, Жаңа жыл мерекесін қақтығыстырып, көп ұзамай достары мен оларға қарсы шыққан адамдармен байланысқа түседі. Миды жуу бағдарламасынан аман қалған соң, ол Кенджидің досы Йошицуне мен оның қарсылық күштеріне қосылады. Дос пайғамбарлық кітабының жалғасы болып табылатын жаңа жоспарды ашады, онда ол өзінің 60 миллион ізбасарларынан басқа жер бетіндегі барлық адамдарды өлтіруді жоспарлайды, бірақ оны бас ғалым Ямане өлтіреді. Осыдан кейін Френдтің жерлеу рәсімі бүкіл әлемге танымал болып, стадионда Папаның сөйлеуімен өтеді. Қызмет барысында Дос өлімнен қайта тіріліп, өз өлтірушісімен иығына оқ атып өлтіріледі. Папаны құтқарып, Дос құдайға тең мәртебеге ие болды. Осы уақытта бүкіл әлемде вирустық індет таралып, вакцина алғандардан басқа барлық адамды өлтіру қаупі төнді. Әңгіменің соңғы бөлігі жаңадан қайта құрылған Жапонияда, "Достық дәуірі" кезінде өтеді. Ол көптеген таңқаларлық өзгерістер енгізді, соның ішінде Жерді жақын арада келетін шетелдік шабуылдан қорғау үшін Жерді қорғау күштерін құру, вакцинацияланбағандарды жер аударып, өлім жазасы бойынша аймақтар бойынша саяхатқа тыйым салу. Осы уақыт аралығында Достың қызы екендігі белгілі болған Канна Достың үкіметіне қарсы көтеріліске шығады, көптеген топтардың көмегін алады, соның ішінде бәсекелес бандиттер мен мафия ұйымдарының аман қалғандары. Осы уақыт ішінде Кенджи, өлімнен қайта тірілгені және өзінің танымал гитарын көтеріп, қайтадан пайда болады. Сериал 1969 жылдан 2017 жылға дейін бірнеше онжылдықты қамтиды, оның соңғысы серияның хронологиясында 3FE (3-ші жыл Достар дәуірі) болады. Сериалда оқиғаның үш кезеңін көрсетеді; бірі 1971 жылдан 1997 жылға дейін, бірі 2000 жылдан 2014 жылға дейін, ал бірі 2014 жылдан 3FE-ге дейін. Сериалдың бірнеше бөлігі бұрынғы оқиғаларға флешбэктерде де айтылады, өйткені кейіпкерлер Достың кім екені және оның әлемді жою жоспарларын қалай тоқтату керектігі туралы құпияны шешуге тырысады; кейіпкердің балалық шағындағы оқиғалардың көпшілігі 1970 және 1980 жылдары осылай айтылады.

Кейіпкерлер

Бұл оқиғаның бірінші жартысының басты кейіпкері, ол 1970 жылдардың басында және қазіргі уақытта оның балалық шағынан басталады. Ол әдетте тыныш, қатаң ескермейтін, және рок-н-роллға қатты қызығушылық танытады. Кенджи (ケンヂ) өзінің отбасылық дүкенінде жұмыс істейді, ол бұрын арақ дүкені болған, бірақ кейіннен еншілес дүкенге айналдырылды. Ол, оның туыстары мен достары сюжет өрбиді маңызды рөл атқарады. Кенджидің қайда екені белгісіз, ол қаза тапқан деп есептеледі. Ол 3FE-де "Ябуки Джо" (矢吹丈) (Ашита но Джоның басты кейіпкеріне сілтеме) деген атпен саяхатшы музыкант ретінде қайта пайда болады. 2000 жылы роботтың жарылысынан қашып құтылғаннан кейін ол амнезияға ұшырап, Жапонияда жүріп, 2015 жылы жадына оралған. Оның әндері Френдтің қысымшылығына қарсы әнұранға айналады. Ол жапондық музыканттың есімімен аталған. Кенджидің балалық шағындағы досы, онымен бірге құпия базаны құрған. Ол өзінің әулетінің аты Минамото (皆本) болғандықтан, атақты самурай Минамото но Йошицуне есімімен аталады. Топтың әрқашанда жүйкелі, өзін-өзі бағаламайтын кішкентай жігіті Йошицуне Қанды Жаңа жыл мерекесінде күресуге шақырылған аздың бірі, ол қайтыс болды деп есептеледі. 2014 жылы Йошицуне сенімді, бірақ досты құлатуға бел буған жер асты ұйымының көшбасшысы болды. 3FE-ге сәйкес, топ қазір Минамото / Гендзи кланынан кейін Гендзи фракциясы (ゲンジ一派) ретінде белгілі. Тірі экшн фильмдер сериясында оның толық аты Цуёси Минамото (皆本 剛) деп берілген. Кенжідің балалық шағындағы досы. Ол соғысқа шақыруды қабыл алғаннан кейін, Қанды Жаңа жыл мерекесінде қайтыс болған деп есептеледі. Бірақ 2015 жылы "Марукобаши" (丸子橋) деген атпен әнші Хару Намионың (春 波夫) менеджері. Намио - Friend-тің сүйікті ойын-сауықшыларының бірі, ЭКСПО-2015 ресми әнінің әншісі және Кенджидің бұрынғы топтасы. Намионың ықпалы мен байланыстарын пайдаланып, екеуі достарды жасырын түрде тергеп, бұзады, мысалы, бейнелерге жасырын хабарлар енгізеді. Доспен кездескеннен кейін Намио оның бет-әлпетін суреттейді, бұл Маруоға оны анықтауға мүмкіндік береді. 3FE-де Маруо Керойон мен Кириконың ізін тауып, вакцинаны таратуға көмектеседі. Тірі экшн фильмдер сериясында оның толық аты Мичихиро Маруо (丸尾 道) деп берілген. Сериалдың басында өлтірілген Кенджидің балалық шағындағы достар тобының мүшесі. Оның шын аты Сабуро Кидо (木戸 三郎) болды, балалық шағында ол көптеген бауырлары бар кедей отбасында өсті. Алғашында Кенжі мен басқалар Есекті мазақтап, бірақ кейіннен онымен достық қарым-қатынас орнатты. Ол ғылымға құмарланып, әрқашан логикалық ойланатын, кейіннен техникалық орта мектепте ғылым мұғалімі болды. Өзінің оқушысы Масао Тамураның "Дос" сектасына қосылғанын білгеннен кейін, ол оларды тергей бастады, бірақ Масао мен топтың басқа мүшесімен болған қақтығыста мектептің төбесінен сүрінді. Бастапқыда өзін-өзі өлтірген деп танылған есектің өлімі Кенджи тобының мүшелерін қайта біріктіретін және әңгіменің басталуын бастайтын оқиға. Кенджідің балалық шақтағы досы, оның лақап аты жапон тілінен шыққан, бұл сөзді бақаның бақа сияқты ерекшеліктеріне байланысты шығаратын дыбысы деп атайды. Достарының қатысқан оқиғаларынан қорқып, ол Қанды Жаңа жыл мерекесінде Кенджидің іс-қимылға шақыруын елемеді және Жапониядан мүмкіндігінше алысқа қашуды таңдады. 15 жылдан кейін, Соба азық-түлік жүк көлігімен Америкада саяхаттаған кезде, ол Каннаның анасы 2015 жылғы індетке қарсы вакцинаны жасауға тырысып, оның өмірін құтқарып жатқанын біледі. Бірақ оларды Достар тұтқындап, Жапонияға қайтарып жібереді. Босатылғаннан кейін олар Токиодағы Хигашимураймада "Frogdoom" коммунасын құрады. Тірі экшн фильмдер сериясында оның толық аты Кейтаро Фукуда (福田 啓太郎) деп берілген. Кенджідің балалық шақтағы досы, оның шын аты Масааки Шимон (子門 真明). Ол Германияға көшіп барып, науқас анасына қамқорлық жасау үшін зейнеткерлікке шыққанға дейін регби ойнай бастады. Ол қайтыс болғаннан кейін серіктесімен жеке бизнес құрды. Ол Жапонияға есектің жерлеу рәсіміне қатысып, кейіннен Қанды Жаңа жыл мерекесінде Кенджидің қарулы шақыруына жауап береді. Мон-чан оқиғадан аман қалады, бірақ бұған дейін оған өлім аузындағы ауру диагнозы қойылды. Кейінірек ол 2002 жылы ауруына байланысты ауруханаға жатқызылған, Юкиджиге Достарды тергеу кезінде жинаған ақпаратты көрсетті. Мон-чан кенеттен ауруханадан ескертусіз кетіп, жоғалып кетеді, бұл кейінірек Садакиомен байланыс орнату үшін, Садакионың топқа қатысы бар екенін білместен, одан әрі тексеруг�...

Манга

Наоки Урасава жазған және суреттеген «20th Century Boys» мангасы алғаш рет 1999 жылдың 4 қазанынан 2006 жылдың 24 сәуіріне дейін Shogakukan баспасының «Big Comic Spirits» сиен манга журналында сериал болып жарық көрді. 249 жеке тарау Shogakukan басылымымен 2000 жылдың 29 қаңтарынан 2006 жылдың 30 қарашасына дейін 22 томдық танкобон ретінде шығарылды. Такаши Нагасаки манганың сюжеті бойынша «қосымша өндіруші» ретінде көрсетілген. «21st Century Boys» атты жалғасы сол журналда 2006 жылдың 25 желтоқсанынан 2007 жылдың 14 шілдесіне дейін сериал болып жарық көрді; 16 тарау 2007 жылдың 30 мамырында және 28 қыркүйегінде екі томдық жинақта жарық көрді. «20th Century Boys» мангасы 2016 жылдың 29 қаңтары мен 30 қарашасы аралығында он бір томдық канзенбан нұсқасымен қайта басылды. 2016 жылдың 28 желтоқсанында жарық көрген «21st Century Boys» канзенбан басылымында жаңа соңы бар. «Aozora Chu Ihō» («Blue Sky Advisory – Kiss») атты жеке манга 2009 жылғы ақпан айындағы «Big Comic Spirits» журналында жарияланды, ол «Ujiko Ujio» деген атпен шықты, бұл «20th Century Boys» мангасындағы ойдан шығарылған манга авторлары Канеко мен Уджикинің псевдонимдері. «20th Century Boys» және «21st Century Boys» мангаларының екеуі де 2005 жылы Viz Media компаниясымен Солтүстік Америкада ағылшын тіліне аударылып басылуға лицензияланды, бірақ «Monster» мангасының аудармасы аяқталғанға дейін олардың шығарылуы кейінге қалды. «20th Century Boys» мангасының алғашқы ағылшын тіліндегі томы 2009 жылдың 17 ақпанында, ал «21st Century Boys» мангасының соңғы томы 2013 жылдың 19 наурызында жарық көрді. Кейіннен Урасава сурет салу стилінің өзгеруіне байланысты аударманың кешігуіне өтініш білдіргені хабарланды. 2017 жылы Viz Media «20th Century Boys» және «21st Century Boys» мангаларының канзенбан нұсқасына лицензия алды. «20th Century Boys: The Perfect Edition» мангасының бірінші томы 2018 жылдың 18 қыркүйегінде, ал «21st Century Boys: The Perfect Edition» мангасының бір томдық жинағы 2021 жылдың 15 маусымында жарық көрді. Viz Media-ның алғашқы басылымын Австралия және Жаңа Зеландияда Madman Entertainment таратты.

Тірі экшн фильмдер

20th Century Boys фильмдерінің трилогиясы, режиссер Юкихико Цуцуми, алғаш рет 2006 жылы жарияланды. 2008 жылдың ақпан айында басты актерлік құрам, сондай-ақ трилогияның 6 миллиард иен (шамамен 60 миллион АҚШ доллары) бюджеті жарияланды және Урасава сценарийге қатысатыны белгілі болды. Алғашқы екі фильмнің түсірілімі 3 қаңтардан маусым айының соңына дейін, ал үшіншісінің түсірілімі тамыздың ортасынан қазан айының соңына дейін жоспарланған. Бірінші фильм 2008 жылдың 30 тамызында, екіншісі 2009 жылдың 31 қаңтарында, ал үшінші фильм 2009 жылдың 29 тамызында көрсетілді. Бірінші фильм манганың 1-5 томдарын, ал екіншісі 6-15 томдарын қамтиды, бірақ кейбір маңызды тұстарында түпнұсқа оқиғадан өзгешеленеді; бірінші фильмде болмаған маңызды кейіпкерлер екінші фильмде енгізілді. Трилогияның соңғы фильмі қалған томдарды қамтиды, бірақ негізгі оқиғаға бірнеше өзгерістер енгізілді.

Үй бейнесі

Трилогияның алғашқы фильмі DVD және Blu ray форматында Жапонияда VAP, ал Гонконгта Kam & Ronson арқылы қол жетімді. Ұлыбританияда DVD-ді шығаруды 4Digital Asia компаниясы жариялады және 2009 жылдың 4 мамырында жарық көрді. Сол күні 2-бөлім Ұлыбританиядағы театр премьерасын 8-ші Лондондық ғылыми-фантастикалық кинофестивальінде алды. 3-бөлімнің Ұлыбританиядағы театралды премьерасы 2010 жылдың 7 мамырында Лондонның Принс Чарльз кинотеатрында 2-ші Терракота кинофестивалінің аясында өтті. Осыдан кейін 4Digital Asia 2010 жылдың 31 мамырында толық трилогияны қамтитын 4 дискті қорап шығарды. Viz Media Солтүстік Америкада жарық көру үшін трилогияға лицензия берді. Бірінші фильмнің АҚШ-та премьерасы 2009 жылдың 15 тамызында Сан-Францискодағы "Жаңа адамдар" кинофестивалінде өтті. Екінші фильмнің премьерасы 2009 жылдың 21 тамызында сол кинотеатрда өтті, ал үшінші фильмнің премьерасы 2009 жылдың 28 тамызында жапон премьерасымен бірдей болды. 1-бөлім АҚШ-та DVD-де 2009 жылдың 11 желтоқсанында жарық көрді. Бұл туралы "New People" кинотеатрында Сан-Францискода театрландырылған көрсетіліммен таныстырылды. 2-бөлімнің DVD-де шығарылуы 2010 жылдың 9 ақпанында ұқсас сайыс өткізілді, тек бір түнгі театрлық көрсетіліммен. Сол сияқты, 3-бөлімнің де 2010 жылдың 20 мамырында New People кинотеатрында көрсетілімі және театралды көрсетілімі болды. Бүкіл трилогияны NHK телеарнасы өзінің TV Japan арнасында 2010 жылдың 13 қарашасынан бастап бірінен соң бірі сенбіде эфирге шығарады.

Манга

20th Century Boys-тың таралымы 36 миллион данаға жетіп, 2008 жылы Жапонияда ең көп сатылған манга сериясының үшінші орында және 2009 жылы ең көп сатылған сериялардың тоғызыншы орында тұрды. Сериал көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде 2001 жылғы Коданша Манга сыйлығын жалпы санатта, 2002 жылғы Жапон медиа өнер фестивалінде үздік сыйлық, 2003 жылғы Шогакукан манга сыйлығын жалпы санатта және 2004 жылы Ангулем халықаралық комикс фестивалінің алғашқы сериясы сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 37-ші Жапон карикатуристер қауымдастығы сыйлығының бас жүлдесін және 46-шы Жапон ғылыми фантастикасы конвенциясының комикс санатындағы Сейун сыйлығын жеңіп алды. Сериал 2011 жылы Viz Media ағылшын тіліндегі релиздері үшін Азия категориясындағы халықаралық материалдың ең жақсы АҚШ нұсқасы үшін Айснер сыйлығын жеңіп алды және 2013 жылы тағы да сол сыйлықты жеңіп алды. Ұлыбританиядағы жанкүйерлер оны 2012 жылғы Eagle Awards-та сүйікті жаңа манга деп таныды. 20th Century Boys екі рет, 2010 және 2013 жылдары, шетелдік материалдың үздік американдық нұсқасы санатындағы Харви сыйлығына және үш жыл қатарынан, 2010–2012 жылдары, үздік жалғасу сериясы үшін Эйснер сыйлығына ұсынылды. Манга сыншысы Джейсон Томпсон 20th Century Boys-ты "ностальгия, орта жастағы, рок-н-ролл және зұлымдыққа қарсы күрес туралы эпикалық саға" деп атады. Ол бұл оқиғаны Стивен Кингтің "It" секілді бірнеше романдарымен салыстырды, онда "балалық шақтағы достары үлкен болғаннан кейін балалық шақтағы қалған мәселелерді шешу үшін жиналған топ, қорқынышты түрде көрінеді". Томпсон жазғандай, ерлер аудиториясына арналған манга болғанымен, серия өзінің керемет тұжырымдамасы, әңгімелеуі және "Достың" артындағы құпиясы үшін барлық жастағы жанкүйерлерді жинады. King's It-тен басқа, Томпсон мен Polygon-ның Том Спильман екеуі де Аум Шинрикёның ақырғы күн культі мангаға шабыт ретінде қызмет еткенін ұсынды. Anime News Network-тің Карло Сантос сериалдың қарқыны өте жақсы жазылған деп санады және күрделі және өзара байланысты сюжет пен оның бұрылыстарын, сондай-ақ жақсы дамыған кейіпкерлерді мақтады. Ол сондай-ақ Урасаваның өнері мен диалогтарын атап өтіп, "осындай көп қабатты әңгімені құру үшін шынайы шеберлік қажет және кейіпкерлер түсіндіру кезінде оның мағынасы бар" деді. 20th Century Boys үш фильмге бейімделді. Алғашқы жанды экшн фильм 625,61 миллион иен (шамамен 5,78 миллион АҚШ доллары) жинап, кассада екінші орынға ие болды және екінші аптада бірінші орынға көтерілді. Екінші фильм бірінші орынға ие болды, ол шамамен 6 955 472 АҚШ долларын жинады. Үшінші фильм де бірінші орынға ие болды және екінші аптада шамамен 22,893,123 АҚШ долларын жинады. Empire журналына жазған Жастин Бойер алғашқы фильмге бесінің үшеуі деген баға берді. Ол манганың түпнұсқасына адалдық пен әрекетін мақтады, бірақ бастапқы материалмен таныс емес адамдар кейіпкерлердің үлкен құрамы мен күрделі оқиғаның шатастыратындығын таба алады. Бойер сондай-ақ үш фильмнің де жарыққа шығуын күтуді ұсынды. Манганың жанкүйері, DVD Talk-тың Джейми С. Рич үш фильмге сәйкес келуге тым көп нәрсе кесу керек деп ойлады, нәтижесінде кейіпкерлердің дамуы ауырлады. Ол актерлердің комикстердегі кейіпкерлеріне қаншалықты жақын екеніне тоқталып, фильмді ұсынды. Керісінше, The Guardians Cath Clarke және Time Out Лондонынан Тревор Джонстон бірінші фильмге бес жұлдыздың екісін берді және мангаға адалдықты теріс деп атап өтті, кейбір материалдарды кесуге болатын деп ойлады. Чарльз Уэбб Twitch Film-тен екінші фильмді шолу кезінде ұқсас сын айтты. Алайда, ол "Дос" кейіпкерін және Эцуши Тойокаваның "Окчо" рөлін, сондай-ақ көрерменді трилогияның соңғы бөлімін күте алатын аяқталуын мақтады. Джейми С. Рич екінші фильм "мені соңғы фильмге дейін қалуға итермелеудің басты нұсқауын толық орындайды" деп ойлады. Үшінші фильм туралы "Гоналулу Стар Булетиннің" Берл Берлингэймі: "Бұл үшінші бөлімде франшизаның буы біткен сияқты, және бұл серияның жай ғана жақсы аяқталуы", - деп жазды, бірақ арнайы эффекттерді мақтады. Variety журналының рецензенті Рассел Эдвардс соңғы бөлімдегі арнайы эффекттерді трилогиядағы ең жақсы деп атады.