Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экспрессиондық педаль – көптеген музыкалық аспаптарда, соның ішінде орган, электрондық клавиатуралар және педальді сталь гитарада кездесетін маңызды басқару құралы. Музыкант педальды дыбыстың әртүрлі аспектілерін, көбінесе дыбыс күшін басқару үшін пайдаланады. Гитара күшейткішіне немесе эффекттер блогына жеке экспрессиондық педальдарды жиі қосуға болады және тонның көптеген жақтарын басқару үшін қолданылады. Құбырлы орган мен электрондық орган үшін қуат көзі органшыдан туындамайды, сондықтан бұл аспаптардың дыбыс күші кілттеріне немесе педальдарына қаншалықты күшпен басқанға байланысты емес; яғни, орган кілтті немесе педалды жұмсақ немесе қатты басса да бірдей дыбыс күшін шығарады. Сонымен қатар, дыбыс кілтті немесе педалді көтергенше өзгермейді, содан кейін ғана тоқтайды. Экспрессиондық педаль органшыға аспаптың сыртқы қуат көзін, яғни дыбыс күшін басқару мүмкіндігін береді, сонымен қатар қолдарын бос ұстауға мүмкіндік береді. Бұл динамикалық басқару жүйесі тоқтатуларды қосу (құбырлы органдар үшін) немесе көбірек тартқыштарды тарту (орган мен синтезаторлар үшін) әрекеттерінен толыққандай өзгеше. Бұдан өзге, экспрессиондық педаль ойналып жатқан нотаның дыбыс күшіне (және, аздаған дәрежеде, тембріне) әсер етуі мүмкін; басқа аспаптардан айырмашылығы, онда нота әдетте алғашқы дыбыс бергеннен кейін әлсірейді, органшы экспрессиондық педальға басымды арттыру арқылы аккордтың немесе нотаның күшін арттыра алады. Орган экспрессиондық педалі әдетте үлкен педаль болып келеді, ол үлкен автомобильдің газ педаліне ұқсайды және орган консоліне жартылай немесе толыққандай кіріп, органның педаль тақтасының тікелей үстінде немесе оң жағында орналасқан. Педальді аяқпен алға итеру арқылы дыбыс күші артады; ал табанмен төмен басу арқылы дыбыс күші төмендейді. Электрондық клавиатуралармен, күшейткіштермен және эффекттермен қолданылатын жеке экспрессиондық педаль әдетте металл немесе пластиктен жасалған кішкентай педаль болып табылады, оны еденге қоюға болады және аспап кабелі арқылы құрылғыға қосуға болады.
An expression pedal is an important control found on many musical instruments including organs, electronic keyboards, and pedal steel guitar. The musician uses the pedal to control different aspects of the sound, commonly volume. Separate expression pedals can often be added to a guitar amplifier or effects unit and used to control many different aspects of the tone. Because the source of power with a pipe organ and electronic organs is not generated by the organist, the volume of these instruments has no relationship with how hard its keys or pedals are struck; i. e., the organ produces the same volume whether the key or pedal is depressed gently or firmly. Moreover, the tone will remain constant in pitch, volume, and timbre until the key or pedal is lifted, at which point the sound stops. The expression pedal gives the organist control over the external source of power, and thus the volume, of the instrument, while leaving the user's hands free. This system of dynamic control is completely distinct from the act of adding stops (in the case of pipe organs) or pulling more drawbars (in the case of organs and synthesizers). Furthermore, the expression pedal can influence the volume (and, to a lesser degree, the timbre) of a note while it is being played; unlike other instruments, in which the note typically decays after it is first sounded, the organist can increase the strength of a chord or note as it sounds by increasing pressure on the expression pedal. An organ expression pedal is typically a large pedal, resembling an oversized automobile accelerator, either partially or fully recessed within the organ console and located either directly above or to the right of the organ's pedalboard. As the pedal is pressed forward with the toes, the volume of the sound is increased; as it is depressed with the heel, the volume is decreased. A stand alone expression pedal used with electronic keyboards, amplifiers, and effects is usually a smaller pedal made of metal or plastic that can be placed on the floor and then connected to the device with an instrument cable.
Құбырлы мүшелер
Тоғызыншы ғасырдан бастап, орган құбырларының бір немесе бірнеше бөлімдері ағаш қорапқа орналастырылатын болды, оның кем дегенде бір жағы венециялық жалюзи сияқты ашылып, жабылатын палитралардан тұратын. Механикалық (кейін электрлік) механизм қорапты педальмен байланыстырды, осы педальды қолданып, органшы жақтауларды ашып-жауып, дыбыстың күшін реттейтін. Қорап жабық болғанда, залға аз дыбыс жеткізіледі. Америка және Ұлыбритания органдарында жабық бөлім әдетте Swell деп аталады, ал құбырларды қоршаған қорапты әдетте swell қорабы деп атайды. Сондықтан экспрессия педалі кейде swell pedal немесе swell shoe деп те аталады. Кейде бұл педальді неміс тілінде schweller деп атайды. Ірі органдарда екі немесе одан да көп экспрессия педалі болуы мүмкін, бұл әртүрлі бөлімдердің дыбыс деңгейін жеке-жеке басқаруға мүмкіндік береді. Swell қорабы қаншалықты жақсы жасалса да, құбырлардың дыбысы олардың жабылуынан өзгереді. Тіпті жақтаулар толық ашылғанда да, құбырлар бөлмеде олар ашық болғандағыдай анық естілмейді. Кейбір жағдайларда, әсіресе романтикалық орган музыкасын орындау кезінде, экспрессия камерасында орналастыру орган құбырларының өткірлігін азайтуы мүмкін. Романтикалық аспаптар көбінесе экспрессиямен басқарылатын бірнеше бөлімнен (клавиатурадан) тұрады. Құбырлы органда экспрессия педалін crescendo педалімен шатастыруға болмайды, ол ашылғанда біртіндеп тіректерін қосып, пианодан фортиссимоға дейін дыбысты күшейтеді.
Beginning in the nineteenth century, it became common for one or more divisions of pipes in a pipe organ to be enclosed in a wooden box, at least one side of which would consist of palettes that open and close in a manner similar to a Venetian blind. A mechanical (later electrical) mechanism connected the box to a pedal that the organist would use to open and close the shutters, adjusting the perceived loudness of the sound. When the box is shut (or closed), less sound is released into the venue. In American and British organs, the enclosed division is usually named the Swell, and the box surrounding the pipes is usually referred to as the swell box. Thus, the expression pedal is sometimes known as the swell pedal or swell shoe. Sometimes the swell pedal is referred to by its German name, schweller. Larger organs may have two or more expression pedals, allowing the volume of different divisions to be individually controlled. No matter how well a swell box is designed, the sound of the pipes is altered by their enclosure. Even when the shutters are fully opened, the pipes do not speak as clearly into the room as they would if they were otherwise unenclosed. In some instances and applications, particularly for the performance of Romantic organ music, enclosure in an expression chamber can remove some of the shrillness of organ pipes. Romantic instruments frequently have more than one division (keyboard) under expression. On pipe organs, the expression pedal should not be confused with the crescendo pedal, which progressively adds stops as it is opened, building from piano to fortissimo.
Ретшельді өрлеу рычаг
Тарихи тұрғыдан алғанда, палитралар консольдің жанындағы аяқпен басқарылатын тіреуіш арқылы реттелді. Тіреуіштің екі немесе үш әртүрлі тірегіш ойығы болды, ол тіреуіштің және оның арқылы жалюзилердің орнын бекітетін. Жалюзилердің орнын өзгерту үшін тіреуіш жаңа позицияға жылжуына мүмкіндік беру үшін бүйірге итерілді. Тіреуіш салмақты болғандықтан, оның бастапқы орны жоғарыда, жалюзилер жабық күйде болды. Тіреуіш төмендетілгенде, жалюзилер ашылатын.
Historically, the palettes were manipulated by a ratchet swell, a lever operated by the foot to the side of the console. The lever would fit into two or three different notches, which would lock the position of the lever, and therefore the shutters, in place. To change the position of the shutters, the lever would be kicked sideways to allow it to travel into a new position. The lever was weighted so that its default position was at the top, with the shutters closed. As the lever was lowered, the shutters would open.
Теңгерімді толтыру педалы
Теңгерілген толтыру педалі (жоғарыда суреттелгендей) он тоғызыншы ғасырдың соңында әзірленді, осылайша қораптың ашылуы кез келген бұрышта тоқтатылуы мүмкін болды (әдеттегі решетті толтырудағы екі-үш опция ғана емес). Бұл педаль педаль тақтасының ортасынан жоғары орнатылады. Ол әдетте тік ("жабық") күйден шамамен 90 градусқа дейін көлденең ("ашық") күйге қарай және кері айналады. Педаль теңгерілгендіктен, оны қолмен ұстап тұрудың қажеті жоқ, ол қозғалысының кез келген нүктесінде өздігінен тұра алады. Бұған қоса, көптеген экспрессия педальдарының осы орны – педаль тақтасының ортасынан жоғары – қажет болған жағдайда екі аяқпен де пайдалануға ыңғайлы (дегенмен көбінесе оң аяқпен басқарылады).
The balanced swell pedal (as pictured above) was developed in the late nineteenth century so that the opening of the box could be fixed at any degree (not just the two or three options of the ratchet swell). This pedal is fitted above the center of the pedalboard. It usually rotates towards and away from the organist through a distance of about 90° from an almost vertical position ("shut") to a near horizontal position ("open"). Because the pedal is balanced, the organist does not need to hold it in position, and it will balance at any point in its travel. In addition, this location for most expression pedals, above the center of the pedalboard, is much more convenient for use by both feet if necessary (although it is usually operated with the right foot).
Салыстыру: ракеталық рычаг пен теңгерімді педальдер
1916 жылы «The Musical Times» журналына жазылған хаттар, экспрессияның екі жүйесі – ратчетті рычаг пен теңгерілген педальдің де артықшылықтарын талқылайды. Бір автор теңгерілген экспрессия педальдарының тым сезімтал немесе жеткілікті сезімтал емес екенін, сондай-ақ тиімді sforzando-ны жасауға қабілетсіз екенін айтады (бірақ бұл хат жазылғаннан бері көптеген жақсартулар енгізілді), және ол теңгерілген экспрессия педальдарын алып тастаған көптеген органшыларды біледі. Өзгеріске ең көңілді органшының пікірінше, ратчеттік өрлеу рычагымен нақты крещендо мен диминуэндо жасау мүмкін емес, себебі ұсынылған тіректер қажетті динамикалық деңгейден әрқашан сәл төмен немесе жоғары болады. Бұдан әрі, ол теңгерілген экспрессия педалінің екі аяқпен де қолдануға ыңғайлы екенін, ал бұрынғы автор педаль тақтасының екі жағында орналасқан екі ратчеттік рычагты қалаған.
Correspondence to The Musical Times in 1916 debates the merits of both the ratchet lever and balanced pedal systems of expression. One writer suggests that balanced expression pedals are either too sensitive or not sensitive enough and are unable to produce effective sforzandos (though many improvements have been made since this letter was written), and that he knows many organists who are having balanced expression pedals removed. One organist most open to the change suggests that real crescendos and diminuendos are not possible with a ratchet swell lever, as the notches provided are always either just under or just above the required dynamic level. Furthermore, he states that the balanced expression pedal affords the ease of use of either foot, whereas the previous correspondent desired two ratchet levers, one at either side of the pedalboard.
Басқа экспрессиялық технологиялар
1933 жылы Обри Томпсон Аллен Генри Уиллис III, Генри Уиллис әкесінің немересінің еңбектеріне негіздеме жасап, "Шексіз жылдамдық және біртіндеп өзгеретін дыбыс күшейткішін" (толқу қозғалтқышын) құрастырды. Бұл механизм дыбыс күшейткіштің жалюзилерін шексіз баяу, сондай-ақ бірден ашуға және жабуға мүмкіндік берді. Серіппелі экспрессиялық педаль әдеттегі теңгерілген педальде жартылай ашық күйде орналасқан. Механизм экспрессиялық педаль қаншалықты басылса, соғұрлым жылдамдығымен жалюзилерді ашады. Бұл сирек кездесетін құрылғыға теңгерілген экспрессиялық педальге қарағанда мүлдем басқаша ойнау техникасы қажет. Ол өте сирек органдарда ғана кездеседі.
In 1933, Aubrey Thompson Allen created the "Infinite Speed and Gradation Swell Engine," based on the work of Henry Willis III, the grandson of Father Henry Willis. The mechanism allowed for an infinitesimally slow as well as an instantaneous opening and closing of the swell shades. The spring loaded expression pedal sits in what would be a half open position on a normal balanced pedal. The mechanism opens the swell shades at a speed relative to how far the expression pedal is pressed. This uncommon device requires a completely different expressive technique than the balanced expression pedal. It is found on very few organs.
Қамыс мүшелері мен гармониялар
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы саз орган мен гармонияларда аспаптың негізінде екі сопақша педаль болған. Педальдарды жоғары-төмен басса, органның қамыстары арқылы ауа өтіп, дыбыс тудыратын. Бұл мүмкіндік гармонияны үйлерге және шағын шіркеулерге қолжетімді етті, бірақ динамикалық диапазоны шектеулі болды (органшы сорғылаудан шаршамайтынын айтпау керек). Дегенмен, бұл еркін қамыс органның дыбысының күшін және экспрессиясын бақылаудың бірнеше тәсілдері болды. Құбырлы органнан өзгеше, қамыс органның ауа қысымын тікелей басқаруға болады, яғни аяқтармен басқарылатын сопақшалардың жылдамдығын өзгерту арқылы жұмсақ немесе күшті дыбыстарды шығаруға болады. Гармонияларда (мұнда сопақшалар оң қысым жасаған) көбінесе көп тоқтаулар қолданылғанда сопақшаларды басуға жұмсалатын күшті азайту үшін ауа жинағыш болған. Бірақ кейбір аспаптарда орындаушыға тікелей басқару қажет болған жағдайда жинағышты айналып өту жүйесі де қарастырылған. Саз органның көбінесе дыбыс күшін реттеу механизмі болған. Оның құрамында сопақшалар мен қамыстар орналасқан ағаштан жасалған жақтау болған. Осы жақтауды жабу арқылы дыбыс күшейткіш қорап құрылатын. Органның ішкі жағындағы қораптың үстіндегі бір жалюзи дыбыстың күшін реттеуге мүмкіндік берген. Орындаушының аяқтары сопақшаларды басқаруға қажет болғандықтан, жалюзи тізесімен басқарылатын тетік арқылы иықталған. Тетік көлденең бағытта жұмыс істеген, ал орындаушы жалюзиді ашу үшін тізесін аспаптың қабырғасына қарай итерген. Тетік серіппе арқылы бастапқы "жабық" күйіне оралған, немесе жалюзиді ашық ұстау үшін құлыптау механизмі қосылған. Кейіннен электр қуатымен жұмыс істейтін саз орган, ал одан кейін электронды орган сопақша педальдарын экспрессия педалімен алмастыруға мүмкіндік берді, бұл органшыға қолмен сорғыланған аспаппен салыстырғанда дыбыс күшін әлдеқайда оңай өзгертуге мүмкіндік берді.
Reed organs and harmoniums of the late nineteenth and early twentieth centuries featured a pair of bellows pedals at the base of the instrument. When the pedals were pumped up and down, air was drawn across the organ's reeds, producing sound. This capability made the harmonium widely available to homes and small churches, though the dynamic range tended to be limited (not to mention that the organist would eventually tire from pumping). However, these free reed organs had several ways of controlling their volume and expression. Unlike a pipe organ with a blower, the wind pressure of the reed organ can be directly controlled by varying the speed the bellows are operated with the feet, providing a means of producing softer or harsher tones. Harmoniums (where the bellows provided a positive pressure) usually had an air reservoir to reduce the effort needed to pump the bellows when many stops were engaged. However, some instruments had a system to bypass the reservoir if the player wanted more direct control. Reed organs often had a form of swell shutter mechanism. The bellows system and reed ranks were contained in a wooden frame. By covering this frame, a swell box was created. A single shutter in the top of the box, inside the organ case, allowed the volume to be controlled. Since the player's feet were needed to operate the bellows, the swell shutter was controlled by a lever operated by the player's knee. The lever operated horizontally, and the player pushed their knee towards the side of the instrument to open the shutter. The lever returned to the 'closed' position on a spring or a locking mechanism could be engaged to hold the shutter open. Subsequently, the electrically powered reed organ, and later the electronic organ, allowed the bellows pedals to be replaced with an expression pedal, allowing the organist to effect a more substantial change in volume more easily than was possible with the manually pumped instrument.
Электрондық органдар
ХХ және ХХІ ғасырлардағы джаз сияқты танымал орган музыкасының стилі өте динамикалық және классикалық орган әдебиетінен мүлдем өзгеше түрде экспрессиялық педальді үнемі пайдалануды қажет етеді. Бұл тенденция спинет-орган мен қазіргі заманғы синтезаторлардың пайда болуымен күшейді, олар экспрессиялық педальдің орнын ауыстырып, педаль тақтасының мөлшерін кішірейтті. Бұл өзгерістер органшыға оң аяғын экспрессиялық педалде тұрақты ұстауға, ал педаль тақтасын тек сол аяғымен ойнауға мүмкіндік берді. Бұл мүмкіндік органшыларды ойнау барысында экспрессиялық педальді жиірек қолдануға ынталандырды. Осы ойнау стилін пайдалану үшін, заманауи электронды органдардың кейбір экспрессиялық педальдары саусақ қосқыштарымен жабдықталған, бұл органшыға педальден аяғын көтермей-ақ тіркеуді жылдам өзгертуге мүмкіндік береді. Экспрессиялық педальдердің реакциясы сызықты болмауы мүмкін, яғни қысымның шағын өзгерістері толық басудан гөрі көлемде үлкен пропорционалды өзгеріске алып келуі мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, әр орган өзінің ерекшеліктерімен көзге түседі.
The style of popular organ music of the 20th and 21st centuries such as jazz is highly dynamic and requires constant use of the expression pedal in a fashion very different from that of classical organ literature. This tendency increased with the arrival of spinet organs and modern synthesizers, which offset the expression pedal and reduced the size of the pedalboard. These changes allowed the organist to keep the right foot constantly on the expression pedal, while playing the pedalboard with only the left foot. This ability encouraged organists to operate the expression pedal more often during playing. To take advantage of this style of playing, some expression pedals on modern electronic organs are equipped with toe switches, which allow the organist to make quick registration changes without removing the foot from the pedal. Expression pedals may be non linear in response, meaning that slight pressure changes may cause a greater proportional change in volume than a more complete depression. In this regard, each organ tends to be rather distinct.
Гитаралар және сандық эффекттер
Электр гитарасы үшін арналған көптеген электрондық эффекттер блогы эффектті қосу және өшіру үшін аяқпен басқарылатын түрлендіргіштерді пайдаланады, бірақ вах, вибрато және суэлл сияқты кейбір гитара эффекттері пернетақтадағы экспрессия педалына ұқсас, өзгермелі педальды басқаруды қолданады. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұндай эффекттер әрқайсысы үшін жеке педальдарға орнатылған, бірақ қазіргі заманғы цифрлық күшейткіштер мен процессорлар көптеген әртүрлі эффекттерді бір, кішкентай еденге қойылатын немесе тіреуге орнатылатын құрылғыға біріктіруге мүмкіндік береді. Бұл құрылғылармен бірге арнайы орнатылған немесе қосылатын экспрессия педальдарын пайдалануға болады, бұл бір экспрессия педалымен бірнеше эффекттерді басқаруға мүмкіндік береді. Экспрессия педалын пайдаланып, музыкант вах сияқты арнайы эффекттерді ғана емес, сонымен қатар дыбыс деңгейі, тон, эхо қайталануы, эффект жылдамдығы және т.б. сияқты кез келген өзгермелі параметрді нақты уақытта басқара алады. Кейбір гитара экспрессия педальдарында кейбір электрондық орган сияқты интеграцияланған аяқпен басқарылатын түрлендіргіштер бар. Бұл түрлендіргіштер одан да көп басқару мүмкіндігін береді, музыкантқа эффекттерді қосуға және өшіруге, сондай-ақ әртүрлі күшейткіштер арасында ауысуға мүмкіндік береді. Технологияның жетістіктерінің арқасында экспрессия педальдарынан басқа да әдістер пайда болды, кішкентай және қашықтан басқарылатын құрылғылар қолжетімді болды. Қозғалыспен басқарылатын экспрессия құрылғылары, сондай-ақ инерциялық аудио эффекттер контроллері деп аталатындар, экспрессия педалының қызметін атқарады, бірақ оларға қосымша икемділік, қозғалыс динамикасы және мүмкіндіктер қосылған.
While most electronic effects units for electric guitar use footswitches to turn an effect on and off, some guitar effects, such as wah, vibrato, and swell, use a variable treadle style pedal control similar to a keyboard expression pedal. Historically, these have been built into dedicated pedals for each effect, but modern digital amplifiers and processors allow many different effects to be built into a single, small floor or rack mount unit. Special built in or plug in expression pedals can be used with these devices to allow control of multiple effects with a single expression pedal. Using the expression pedal, the musician can not only emulate dedicated effects such as wah, but also have real time control of almost any variable such as volume, tone, echo repeats, effect speed, and so on. Some guitar expression pedals include integrated toe switches similar to those for some electric organs. The switches provide even more control, allowing the musician to turn effects on and off, and switch between different amplifiers. Expression has been taking a detour from pedals with advances in technology making smaller and remote devices possible. Motion controlled expression devices also called inertial audio effects controllers perform the same function as an expression pedal but provided added dexterity, movement dynamics and features.
Синтезаторлар
Экспрессиондық педальдер әдетте синтезатор функцияларын және эффект параметрлерін нақты уақытта басқару үшін қолданылады. Ең көп таралған педаль түрінде қарапайым потенциометр болады, ол педаль механизміне механикалық түрде жалғанады және синтезаторға электрлік түрде қосылады, көбінесе 1/4 дюймдік TRS штепсель арқылы. Мұндай педальдардың жұмыс істеуі үшін құрылғыда аналогтық педальді қосу мүмкіндігі болуы керек, немесе оларды MIDI немесе USB форматына түрлендіріп, компьютерде жұмыс істейтін бағдарламалық синтезаторлармен пайдалану үшін коммерциялық педаль интерфейстерінің бірін қолдану қажет.
Expression pedals are typically used to control a range of synthesizer functions and effects parameters in real time. The most common type of pedal contains a simple potentiometer, mechanically linked to the pedal mechanism and electrically connected to the synthesizer, most commonly with a 1/4" TRS plug. Such pedals either require a built in analogue pedal input, or must be converted to MIDI or USB for use with software synthesizers running on computers, using one of the commercially available pedal interfaces.