Кіріспе

Италиялық плакат дизайнері және суретші (1875–1942)

Леонетто Каппиелло (9 сәуір 1875 – 2 ақпан 1942) – негізінен Парижде өмір сүрген және жұмыс істеген итальяндық және француз плакат дизайнері және суретшісі. Плакат дизайнындағы инновацияларының арқасында ол қазіргі заманғы жарнаманың «әкесі» деп жиі аталады. Алғашқы жарнама плакаттарын ерте плакат суретшілері Жюль Шерет, Альфред Шубрак және Хьюго Д’Алесидің еңбектерінде көрініп тұратын суретшілік сапамен сипаттаған. Каппиелло, басқа жас суретшілер сияқты, өзінің алдыңғыларынан түбегейлі өзгеше жұмыс істеді. Ол қара фоннан жарқын түрде көзге түсетін суреттерді қолданған алғашқы плакат суретшісі болды, бұл плакаттардың бұрынғы үлгісіне күрт қайшы келеді.

Өмірбаян

Ол Тосканадағы Ливорно қаласында туған. Ол Францияның Канн қаласында қайтыс болды. Каппиеллоның формальды көркемөнер білімі болған жоқ.

Карикатуралар

Каппиелло мансабын карикатурист ретінде бастады, Le Rire, Le Cri de Paris, Le Sourire, L'Assiette au Beurre, La Baionnette, Femina сияқты журналдарда суреттер салды. Оның алғашқы карикатуралар жинағы «Lanterna Magica» 1896 жылы жарық көрді. Каппиелло карикатуралық жұмыстан көшіп, плакаттарға көшті. 1905 жылы H. Floury-нің «70 Dessins de Cappiello» ('Каппиеллоның 70 суреті') атты басылымында қара-ақ литографиялық басылымдармен қатар, пошоир әдісімен жасалған бірнеше түсті суреттер де болды. Бұл техника сол кезде суретке салыстырмалы түрде арзан түс қосу тәсілі ретінде танымал болды, онда бояулар стенцилдер арқылы суретке қолмен жағылған. Каппиелло 20-ғасырдың басында плакаттардың қарқынды даму кезеңінде танымал болды, оның дизайны көрнекті плакат суретшісі Жюль Шереттен ерекшеленді. Оның алғашқы плакаты 1899 жылы «Frou Frou» газеті үшін жасалған.

Веркассон

Каппиеллоның плакат суретшісі ретінде мансабы 1900 жылы, ол баспагер Пьер Веркассонмен келісімшарт жасасқанда, шын мәнінде басталды. Осы кезеңде баспагерлер суретшілердің агенті ретінде әрекет ететін және оларға тапсырыс беретін. Веркассонның баспаханасы болды, оның мақсаты Париж көшелеріне жандылық пен түс әкелу еді, ол өзінің шығарған плакаттарының қалғандарынан ерекшеленіп, агенттігіне табысты жаңа жарнама берушілерді тартуын қалаған. Әрине, Парижде тұрғандықтан, ол қазіргі өнер саласын білетін және Каппиеллоның көптеген жұмыстарын көрген, соның ішінде бұрыннан шығарылған плакаттарды, әсіресе Le Frou Frou плакаттарын. Ол Каппиеллоның өзі іздеген суретші бола алатынын білген. Бұл қарым-қатынас Веркассонның клиенттерді табуымен және Каппиеллоға өнім туралы толық мәлімет беруімен басталды. Содан кейін Каппиелло клиент үшін эскиз жасау керек болды, ол үшін ол 500 франк гонорар алатын, бұл сол кездегі жақсы сома еді. Дизайнды клиент мақұлдағаннан кейін, плакат үшін 1x1,4 метр көлемінде толық өлшемді дизайн жасалатын, бұл ескі француз қағазы стандарты Double Grand Aigle деп аталады. Каппиелло сонымен қатар дизайнды баспаға дайын литографиялық тасқа сәтті көшіруге жауапты болды. Ол 1901 жылы Сюзанна Майерге үйленді, ал оның інісі Оресте суретші Альфредо Мюллердің қарындасы Камиллаға үйленді. 1901-1914 жылдар аралығында ол бірнеше жүз плакат жасады, бұл плакат дизайны өнерінде революция жасады. Каппиелло фин-де-сиекл суреттерін 20 ғасырдың қарқынды өміріне сай келетін жаңа бейнелерге өзгертті. Осы кезеңде Каппиелло карикатурашы ретінде де жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Каппиелло Италияда аудармашы болып жұмыс істеді.

Девамбез

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Каппиелло плакаттар жасауға қайта оралды. 1918 жылы Девамбезбен болған алғашқы кездесуі ұзақ пікірталас бастауға себеп болды: үш жыл өткен соң ол Париж баспасымен эксклюзивті шартына қол қойды, осы баспасы үшін ол қазір танымал болған иконаларды – Куб, Кампари, Параплави Ревел, Пирелли, Шоколад Клаус және Пудре де Лузи сияқты, сондай-ақ Париж казиносындағы әйгілі әртіс Мистингетт үшін суреттер жасады. Веркассоннан өзгеше, Девамбездің өз баспаханасы болған жоқ, сондықтан плакаттар бірнеше ірі баспаханаларда басылды. Агенттік Еуропаның түкпір-түкпірінен жаңа клиенттер іздеуге күш салды және Каппиеллоның танымал туындыларын континентке кеңінен таратуға қол жеткізді. Ол 1936 жылға дейін осы агенттікпен жұмыс істеді.

Мұра

Каппиелло өмірі бойында 530-дан астам жарнама плакатын жасады. Бүгінде оның түпнұсқа плакаттары әлемнің түкпір-түкпіріндегі коллекционерлермен жинақтала береді, аукциондарда және дилерлер арқылы сатылады.