Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы – мимулус. Мимулус /ˈmɪmjuːləs/ – сондай-ақ «маймыл гүлдері» деп белгілі, Phrymaceae тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Бұрын дәстүрлі түрде Scrophulariaceae тұқымдасына жатқызылған. Қазіргі кезде бұл туыста тек жеті түр қалды, олардың екеуі Солтүстік Американың шығысында, ал қалған бесеуі Азия, Австралия, Африка немесе Мадагаскарда өседі. Бұрын осы туысқа шамамен 150 түр жатқызылған, олардың көпшілігі басқа туыстарға, көбінесе Erythranthe туысына қосылды. Мимулус түрлері ылғалды немесе сулы жерлерді ұнатады және құрғақшылыққа төзімді емес. Олардың бірнешесі әсемдік үшін бақшада өсіріледі. «Highland Red» сорты Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбек сіңіргендер» сыйлығына ие болды.

Атауы

Мимулус латын тіліндегі "мимус" сөзінен ("мим", әсіресе актерлік шеберлік контекстінде) туындаған. Бұл гүлдердің маймылдың күлімсіреген бетіне ұқсайтын көрінуімен байланысты болуы мүмкін.

Генетика

Мимул гүлдерінің түс схемалары YELLOW UPPER (YUP) генетикалық локустағы кері қайталану арқылы анықталады. YUP түсті каротиноидтарды реттейтін фазалық үлгідегі кіші РНК-лардың (siRNA) өндірілуіне себеп болады. YUP өзі гүлдің түсіне қатысы жоқ цитохром ақуызының фрагментінен пайда болған.

Таксономия

2012 жылғы қайта құруға дейін, дәстүрлі түрде анықталған Мимулус туысында екі ірі түрлер тобы ұзақ уақыттан бері мойындалған болатын. Олардың ішіндегі ең ірісі Солтүстік Американың батысында, ал екіншісі Австралиядағы түрлердің көптігімен ерекшеленді. 2012 жылы Баркер және авторлар тобы ДНК деректеріне негізделіп Мимулустың құрылымын қайта құрғанда, Мимулус туысында жеті түр қалдырылды, 111 түр Эритрантеге (осьтік плацентациясы және ұзын гүл сабақтары бар түрлер), 46 түр Диплакусқа (қабырғалық плацентациясы және гүл сабағы жоқ гүлдері бар түрлер), екеуі Уведалияға, ал біреуі Элахолома, Миметанте және Тиридия туыстарына жатқызылды. Мимулустың Scrophulariaceae тұқымдастығынан бөлінуі 1990 жылдардың ортасында алғаш жарияланған хлоропласт ДНК зерттеулерімен расталды. Хлоропласт ДНК және ядролық рДНК-ның екі аймағын зерттеу нәтижесінде Фрима, Беренделла, Хемихена, Леукокарпус, Микрокарпеа, Пеплидиум, Глоссостигма және Элахолома туыстарының барлығы Мимулустан пайда болған және оларды қайта жіктеу қажет деген қорытынды жасалды.