Кіріспе

Пемброк – Мальтаның Солтүстік аймағындағы қала, және ол елдің ең жаңа жері саналады. Шығысында Пасевилл орналасқан, ол Мальтаның түнгі өмірге толы ауданы. Жағалаудағы қала және туристік орталық Сент-Джулианс оңтүстік-шығыста, ал Свиэки тұрғын ауданы оңтүстікте жатыр. Батысында Мадлиена ауылы, ал солтүстік-батысында Бахр-ич-Чағак орналасқан. Пемброк жағалау аймағын қамтиды, онда тасты жағажай бар. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 64 метр (210 фут) биіктікте (Саффолк жолы, Сент-Эндрюс жолына шығу орны). Пемброк 1850 жылдан 1979 жылға дейін британдық әскери база болып келген. Пемброк аты Роберт Генри Гербертке, 12-ші Пемброк графына арналған, ал 1859 жылы Сидни Герберт, Роберттің кіші жарты ағасы және Соғыс хатшысы, оны атауға рұқсат берген. Пемброк бұрын Сент-Джулианс қаласының бір бөлігі болған. Пемброк 1993 жылғы Жергілікті Кеңестер Заңы бойынша ресми түрде қала мәртебесін алды. Бұл заң Пемброкты Мальтадағы 68 елді мекеннің бірі деп таныды, сонымен қатар оның өз жергілікті кеңесі бар екенін бекітті.

Тарих

Қала аумағындағы алғашқы белгілі ғимараттар Сент-Джон ордені кезінде салынған. Қазіргі Пемброк жағалауының екі шетінде екі күзет мұнарасы тұрды. Олардың біріншісі – 1638 жылы Ұлы магистр Джованни Паоло Ласкарис қаржыландырған жағалау күзет мұнараларының бір бөлігі ретінде салынған Сент-Джордж мұнарасы. Екінші мұнара, Мадлиена мұнарасы, 1658 және 1659 жылдар аралығында Ұлы магистр Мартин де Редин билігінде салынған 13 жағалау күзет мұнарасының желісіне кіретін, De Redin мұнаралары деп аталатын жүйеге кірді. Бұл 13 мұнара Пемброк қаласының әскери тарихын көрсететін қаланың ресми елтаңбасы мен туында бейнеленген. Алайда, Пемброктың дамуы мен нығайтылуына британдықтар зор үлес қосты, аурухана, зират, мектеп, парад алаңдары, жаттығу алаңдары және оқ ату полигондары бар әскери база салды. Сол кезде Пемброк Гаргурдың бір бөлігі болды. Әскерилер бастапқыда шатырларда орналастырылып, бұл аймақ Пемброк казармасы деп аталды. Алғашқы казармалар 1859-1862 жылдары Сент-Джордж шығанағына қарап салынды және Англияның қасиетті покровительі Сент-Джорджтың есімімен аталып, құрметтелді. Кейіннен басқа да казармалар салынды және олар Ирландия мен Шотландияның қасиетті покровительдері – Сент-Патрик және Сент-Эндрюдің есімдерімен аталып, құрметтелді. Пемброк форты 1875-1878 жылдар аралығында, шамамен 6 км шығысқа қарай орналасқан Гранд-Харборға теңізден жасалатын шабуылдардан қорғау және Виктория сызықтарының оң жақ қанатын қорғау мақсатымен салынды. Оның негізгі қарулары үш 11 дюймдік Р.М.Л. және бір 64pr Р.М.Л. Монкрифф орнатуындағы зеңбіректерден тұрды. Фортты арық және мұздық қоршап тұрды, ішінде жер асты қоймалары мен гарнизонға арналған казармалар орналасқан. Қазіргі уақытта бұл жерде Вердала халықаралық мектебі орналасқан. 1897-1899 жылдар аралығында Пемброк батареясы сол мақсаттармен жақын жерде салынды, бірақ нығайтылған бетонды орнатулармен қорғалған, ұзын қашықтықтағы жаңа зеңбіректер орналастырылды. Пемброк батареясы екі 9,2 дюймдік МК-Х зеңбірегімен қаруланды. Бүгінгі күні Бурма жолы мен Дун Луиджи Ригорд көшесі арасында орналасқан бір ғана зеңбірек орны сақталған. Пемброк армия гарнизонының әскери тарихы британдық кезеңнен қалған бірнеше ғимараттардың сақталуында көрінеді, олар мұралық құрылымдар ретінде сақталған. Пемброк әскери зиратында 593 адам, оның ішінде 315 екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандар жерленген. Зиратта сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстағы 52 әскери қызметкердің есімін сақтаған Пемброк мемориалы да орналасқан. Олардың есімдері Құрбандық айқышының негізіне орнатылған мәрмәр тақташаларда жазылған. Зират дүйсенбіден жұмаға дейін ашық. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Мальта Жерорта теңізіндегі британдық және одақтас әскерлер үшін маңызды аурухана базасы болған кезде, әскер сол кезде Сент-Эндрю шіркеуінің бөлмесі деп аталған ғимаратты салды. 1932 жылы шіркеу бөлмесін кеңейту жоспарлары жасалды және азаматтық тұрғындардан қаражат жиналды, сондай-ақ Пемброк казармасында орналасқан екі батальонның сарбаздарының жомарт үлесімен толықтырылды. Шіркеу "Христос Гарнизон шіркеуі" деп аталды. Құрметке бағыштау рәсімі 1933 жылдың 12 қарашасында өтті. Кеңейтілген ғимаратқа екі жүзден астам адам ыңғайлы түрде орналаса алды. Қазіргі уақытта бұл ғимаратта Бурма жолындағы Athleta Sports Club орналасқан. 1915 жылы Британдық Қызыл Крест қоғамының Австралия филиалы Австралия залын, демалыс орталығы мен театрын салу үшін қаражат жинады, ол Мальтада емделген жарақаттанған АНЗАК әскерлеріне ескерткіш ретінде тұруы керек еді. Өкінішке орай, 1998 жылдың желтоқсан айында төбесі өртеніп, қирады, бірақ оның төрт қабырғасы әлі де тұр және қалпына келтіру жұмыстарын күтуде. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Мальта қоршауы кезінде Пемброк зардап шекпеді және бомбалаудан қалған іздерді алып келді. 1940 жылдың маусым айынан бастап Сент-Джордж казармалары теңізшілердің отбасыларын орналастыру үшін пайдаланылды, өйткені бұл жер RN кемежайларынан бомбалаудан қауіпсіз болу үшін жеткілікті қашықтықта болды. Соғыстың соңғы кезеңінде неміс тұтқындары Пемброк лагерінде ұсталды. 1945 жылы олардың саны 2500 тұтқынға жетті, олардың көпшілігі Рим католиктері болды. Олар католик тұтқындарының діни қажеттіліктерін қанағаттандыратын шағын шіркеу салды. Шіркеу 1946 жылдың мамыр айында Мальта архиепископы Микиел Гонзидің батасын алды. 1947 жылы бірнеше тұтқындар Германияға қайтарылды және 1948 жылдың 9 ақпанында соңғы 787 неміс Мальтадан Германияға қайтып кетті. 1948 жылдың 17 ақпанында №1 (Мальта) тұтқын лагері ресми түрде таратылды. 1960 жылдың сәуір айында итальяндық теңіз құтқару және құтқару кемесі Proteo Мальтаға келіп, Пемброк әскери зиратына жерленген 121 неміс және 79 итальяндық қаза тапқандардың қалдықтарын жинады. Кеме Сардинияға бет бұрды, онда табыттар Кальяри қаласының жанындағы Сан-Микеле коммуналдық зиратына қайта жерленді. Соғыстан кейін Пемброк Мальта гарнизонының негізін құраған түрлі полктерді қабылдады, ал басқа полктер оқу лагерлері үшін мұнда жіберілді. Кейбір казармаларда солдаздардың отбасылары да ұзақ мерзімге орналасты. Пемброктағы британдық әскери база 1977 жылы құлдырады және соңғы британдық әскерлер 1979 жылы Пемброкты тастап кетті. 1977 жылдың 16 наурызында Бурма графы, флот адмиралы лорд Маунтбаттен Сент-Эндрю казармасының жанындағы парад алаңында 41-ші Royal Marines командасының полк туын көтеріп тұрды. Бұл рәсім Мальтадан британдық күштерін шығарудың басталуын білдірді. Осыдан бері британдықтар Мальтадағы кезеңдерінде сатып алған барлық жер Мальта үкіметіне қайтарылды.

Соңғы кездері

Пемброк 1979 жылдан 1984 жылға дейін назарсыздан қалды. 1980-жылдардың ортасына қарай, бұрынғы казармалардың бір бөлігі тұрғын үй жобаларына айналдырылды. Сонымен қатар, Медисл ауыл кешені (Раффлс дискотекасы мен Виктория пабын қамтитын) сияқты, бірнеше жыл ғана өмір сүрген үлкен демалыс кешені де болды. 1983 жылдың 4 шілдесінде Мальта Парламенті тұрғын үйлер салу мақсатында жер участақтарын сату/жалдауды бастау туралы резолюцияны бекітті. Алғашқы тұрғындар 1986 жылы қоныстанды. 1993 жылы Пемброк Сент-Джулианнан бөлініп, ресми түрде жаңа қалаға айналды. Содан бері Пемброк Мальта стандарттары бойынша жағымды тұрғын үй қалашығы және жасыл қалашыққа айналды. Ол, әсіресе жаз айларында, тіл үйренуге келген студенттердің арасында танымал. Мальта архиепископы 2004 жылдың 8 желтоқсанында Пемброкты приход ретінде жариялады. Бұрын Пемброк Сент-Джулиан приходіне, кейін Ибрагтың дербес аймағына қарасты. Приход Христианның қайта тірілуіне арналған. Мальтадағы көптеген қалалар мен ауылдардан айырмашылығы, Пемброкта ауылдық мереке өткізілмейді. Жаңа шіркеу 1945 жылы неміс соғыс тұтқындары салған шағын капелланың орнында салынды. Қала көптеген мектептер мен білім беру мекемелерімен танымал. Басты мектептер: Сент-Клэр бастауыш және орта мемлекеттік мектептері; Сент-Клэр колледжінің қыздар кіші лицейі (бұрынғы сэр Адриан Дингли кіші лицейі); Сент-Патрик қолөнер орталығы; Вердала халықаралық мектебі; Фрамингем мемлекеттік колледжі; Sprachcaffe Languages Plus; Сент-Кэтрин орта мектебі; Туризмді зерттеу институты; Сент-Михаил қоры; STC оқу орталығы; Сан-Мигель мектебі және Мидлсек университетінің (Мальта кампусы). Пемброк спортпен де байланысты. Pembroke Athleta футбол клубы ұлттық лигада қаланың намысын қорғайды. Пемброкта құрылған басқа да клубтар: Pembroke Athleta Sports Club; Luxol Sports Club; Melita F. C.; Pembroke Rackets Tennis Club; Assoċjazzjoni tal BMX; Дзюдо федерациясы; Spinach Fitness Club және Malta Archery Club.

Геология

Пемброк Мальтада қалған соңғы үлкен карст аймағын қамтиды, оның ауданы 60 гектардан астам гариге жерін құрайды. Аймақта әлі де сирек кездесетін өсімдіктер өседі, олардың ең маңыздысы – тікенді салат туршасы. Алеппо қарағайлары орманды аймақтардың басым бөлігін құрайды. Жағалау аймағы ерекше сақтау аймағы (ЖСА) ретінде белгіленген. Пемброк оқ ату полигондарының айналасындағы тасты жағалау, су арналары және карст аймақтары жергілікті түрде «Экологиялық маңызы бар аймақтар» және «Ғылыми маңызы бар орындар» деп жарияланды, ал оқ ату полигондары тарихи ескерткіштер ретінде қорғалады. Бұл гариге аймағы жағалау бойымен созылып, Мальтадағы ең ірі кері осмос станциясымен бөлінеді. Станица Пемброк жағалауына қасақана орналастырылды, себебі бұл аймақтағы теңіз суының тазалығы ерекше, ол қандай да бір ағынды сулар мен ауыл шаруашылық қалдықтарынан мүлдем таза. Мальта архипелагындағы бірегей геологиялық ерекшелік – Пемброк пен Сент-Джулианды бөлетін Ħarq Ħammiem аңғарындағы үлкен табиғи үңгір. Үңгірдің үстінде 300 шаршы метр ауданы бар жабық көл орналасқан және ол өте терең. 2001 жылы Мальта үкіметі тапсырысымен жүргізілген су асты зерттеулері көлдің тереңдігі бұрынғы болжамдардан да терең екенін көрсетті. Су асты құрылымы екі үлкен камерадан тұрады, олар дәліз арқылы байланысқан. Төменгі камера толығымен су астында жатыр. Бұл ерекшелік көпшілікке кеңінен танымал емес, себебі үңгірге кіруді жеке кәсіпорын шектеуде, ал билік органдары бұл таласқа наразылық білдіргендей көрінбейді. Мальта қоршаған ортаны қорғау және жоспарлау агенттігі (MEPA) Ħarq Ħammiem үңгірін және қалған аңғар жүйесінің барлық ауданын Экологиялық маңызы бар аймақ және ғылыми маңызы бар орын деп жариялады, бұл туралы 2008 жылғы 23 сәуірде жарияланған 370/08 нөміріндегі Мемлекеттік газетте жарияланды.