Кіріспе
Перу жазушысы Хулио Рамон Рибейро Зуньига (31 тамыз 1929 – 4 желтоқсан 1994) – перулік жазушы, ең көп танымал болғаны – оның қысқа әңгімелері. Ол басқа жанрларда да жетістікке жетті: роман, эссе, театр, күнделік және афоризм. Өлген жылы ол 100 000 АҚШ доллары көлеміндегі Premio Juan Rulfo de literatura latinoamericana y del Caribe сыйлығымен марапатталды. Оның шығармалары көптеген тілдерге, соның ішінде ағылшын тіліне аударылған. Оның әңгімелеріндегі кейіпкерлер көбінесе автобиографиялық болып келеді және әдетте қарапайым, бірақ иронияға толы тілмен жазылады, олардың үміттері аяусыздықпен күйреп жатады. Бірақ, оның сырттай пессимистік көрінуіне қарамастан, Рибейроның шығармалары көбінесе комедиялық, оның юморы автордың ирония сезімінен және оның басты кейіпкерлеріне оқитын оқиғалардан туындайды. "Сөзсіздің сөзі" (La palabra del mudo) атты жинақ жарық көрді. Рибейро Лимадағы Католик университетінде әдебиет және құқық мамандықтарын оқыды. 1960 жылы Парижге көшіп келіп, France Presse агенттігінде журналист, содан кейін ЮНЕСКО-да мәдени кеңесші және елші болып жұмыс істеді. Ол темекі шегуге әуес болған, бұл туралы "Sólo para fumadores" ("Тек темекі шегушілерге") атты әңгімесінде айтылған, және ол осы құмарлығының салдарынан қайтыс болды.
Julio Ramón Ribeyro Zúñiga (31 August 1929 – 4 December 1994) was a Peruvian writer best known for his short stories. He was also successful in other genres: novel, essay, theater, diary and aphorism. In the year of his death, he was awarded the US$100,000 Premio Juan Rulfo de literatura latinoamericana y del Caribe. His work has been translated into numerous languages, including English. The characters in his stories, often autobiographical and usually written in simple but ironic language, tend to end up with their hopes cruelly dashed. But despite its apparent pessimism, Ribeyro's work is often comic, its humor springing from both the author's sense of irony and the accidents that befall his protagonists. A collection was published under the title La palabra del mudo (The Word of the Mute). Ribeyro studied literature and law in Universidad Católica in Lima. In 1960 he immigrated to Paris where he worked as a journalist in France Presse and then as cultural advisor and ambassador to UNESCO. He was an avid smoker, as described in his short story ¨Sólo para fumadores¨ (For smokers only), and he died as a result of his addiction.
Алғашқы жылдары (19291952)
Рибейро 1929 жылғы 31 тамызда Лима қаласында дүниеге келді. Ол Хулио Рамон Рибейро Бонелло мен Мерседес Зунига Рабинстің төрт баласының (екі ұл, екі қыз) үлкені болған. Оның отбасы орта тапқа жатқан, бірақ бұрынғы буындары жоғары тапқа кірген, оның шежіресінде Перу мәдениеті мен саясатындағы көрнекті тұлғалар көптеп кездеседі, олардың көпшілігі консервативті және "цивилист" бағытта болған. Бала кезінде ол Лиманың орта таптық ауданы Санта-Беатристе тұрды, содан кейін Мирафлореске көшіп, Хуака Пукланаға жақын Санта-Крус ауданында қоныстанды. Ол Мирафлорестегі Шампаннат мектебінде білім алды. Әкесінің қазасы оған ауыр соққы болды, сонымен қатар отбасының экономикалық жағдайы нашарлап кетті. Кейін 1946-1952 жылдары Перудің Католиктік понтификалық университетінде өнер мен құқық факультетінде оқыды, онда ол Пабло Масера, Альберто Эскобар және Луис Фелипе Анхель "Софоклето" сияқты зиялы және көркемдік қызығушылықтары бар жастармен танысты. Ол 1948 жылы Correo Bolivariano журналында жарияланған "Сұр өмір" атты әңгімесімен жазушылық жолын бастады. 1952 жылы Испан мәдениеті институтының журналистика бойынша стипендиясын жеңіп алып, Испанияға саяхаттау мүмкіндігіне ие болды.
Еуропаға алғашқы сапары (19521958)
Ол кемемен Барселонаға, одан Мадридке барып, бір жыл бойы сол қаладағы Комплутенсе университетінде оқыды. Сондай-ақ, ол бірнеше әңгіме мен мақалалар жазды. 1953 жылы стипендиясын аяқтаған кезде ол Парижге сапар шегіп, Сорбонна университетінде француз әдебиеті бойынша диссертация дайындады. Ол кезде ол өзінің алғашқы кітабын – Los gallinazos sin plumas (Құйрықсыз қарғалар) атты қалалық мәселелерге арналған әңгімелер жинағын жазды, ол оның ең табысты туындыларының бірі саналады. Ол жерде оқуды тоқтатты және Еуропада қалып, Францияда, сондай-ақ Германия мен Бельгияда қысқа мерзімде жұмыс істеді. 1954-1956 жылдары Мюнхенде ол өзінің алғашқы романы – «Сан-Габриэль хроникасы» жазды. Ол Парижге оралып, 1957 жылы Антверпенге барып, фотоөнімдер фабрикасында жұмыс істеді. 1958 жылы Германияға оралып, Берлин, Гамбург және Франкфурт қалаларында біраз уақыт өткізді. Еуропада болған кезінде ол өмір сүру үшін көптеген жұмыстар істеуге мәжбүр болды, оның ішінде газеттерді қайта өңдеу, консьерж, метрода жүк тиеуші, баспа материалдарын сатушы және тағы басқалары. 1958 жылы Лимаға оралды. Ол Аякучодағы Сан-Кристобаль-де-Хуаманга ұлттық университетінің профессоры болып тағайындалды және 1959 жылы Халық мәдениеті институтын құруға бастама көтерді. 1960 жылы ол «Сан-Габриэль хроникасы» романын жариялады, ол сол жылы Ұлттық роман сыйлығына ие болды.
Еуропаға екінші сапары (1961)
1961 жылы ол Парижге оралып, он жыл бойы Agence France Press агенттігінде журналист болып жұмыс істеді. Ол Перудің Париждегі елшілігінде мәдени атташе болды, сондай-ақ Перудің ЮНЕСКО-дағы мәдени кеңесшісі және елшісі болды. Ол Алида Кордероға үйленді және олардың бір баласы болды. 1973 жылы темекіге тәуелділігінен туындаған өкпе қатерлі ісігіне байланысты алғашқы операциясын жасады, одан кейін ұзақ емделді. Осы тәжірибеден шабыттанған ол "Тек темекі шегушілерге арналған" атты кітап жазды. 1983 жылы Ұлттық кітап сыйлығын, ал он жыл өткен соң Ұлттық мәдениет сыйлығын алды.
Соңғы жылдар
Достарына және жас жазушыларға жомарт болған Рибейроның ешқандай жауы болған емес және ол әрқашан замандастарының құрметіне ие болды. 1980-жылдардың соңында ЮНЕСКО-ға елші болып тағайындалғаннан кейін, ол перулік әріптесі және досы Марио Варгас Льосамен Алан Гарсия үкіметінің алғашқы мерзімінде банктерді мемлекеттендіру туралы Перудегі саяси тартысқа байланысты өткір пікір алмасты. Бұл мәселе елдегі қоғамдық пікірді екіге бөлді. Рибейро Варгас Льосаны елдің консервативті күштерін қолдағаны үшін сынады, оның пікірінше, бұл халықтың әлеуметтік топтарының өркендеуіне қарсы тұруды білдірді. Варгас Льоса өзінің "Судағы балық" (1993) атты естеліктерінде Рибейроның тұжырымдамалық дәйектілігінің жетіспеушілігіне назар салды, бұл оның ЮНЕСКО-дағы дипломатиялық лауазымын сақтап қалу үшін кез келген үкіметке мойынсұнуға әкелді. Алайда, осы ұятты оқиғадан басқа, Варгас Льоса Рибейроның әдеби еңбектерін тұрақты түрде жоғары бағалап, оны испан тіліндегі көрнекті әңгімешілердің бірі деп есептейді. Парижде бірлесіп тұрған екі автордың қарым-қатынасы күрделі және құпиялы болды. Өмірінің соңғы жылдарын Еуропа мен Перу арасында саяхаттап өткізді. Соңғы өмірінде туған Перуде қалуға бекімді ниет білдірді. 1994 жылдың 4 желтоқсанында, Хуан Рулфо әдебиет сыйлығын алғаннан кейін дүние салды.
Қысқа кітаптар
1955 жыл: Los gallinazos sin plumas. Сегіз әңгіме: “Los gallinazos sin plumas”, “Interior «L»”, “Mar afuera”, “Mientras arde la vela”, “En la comisaría”, “La tela de araña”, “El primer paso” және “Junta de acreedores”. 1958 жыл: Cuentos de circunstancias. Он екі әңгіме: “La insignia”, “El banquete”, “Doblaje”, “El libro en blanco”, “La molicie”, “La botella de chicha”, “Explicaciones a un cabo de servicio”, “Página de un diario”, “Los eucaliptos”, “Scorpio”, “Los merengues” және “El tonel de aceite”. 1964 жыл: Las botellas y los hombres. Он әңгіме: “Las botellas y los hombres”, “Los moribundos”, “La piel de un indio no cuesta caro”, “Por las azoteas”, “Dirección equivocada”, “El profesor suplente”, “El jefe”, “Una aventura nocturna”, “Vaquita echada” және “De color modesto”. 1964 жыл: Tres historias sublevantes. Үш әңгіме: “Al pie del acantilado”, “El chaco” және “Fénix”. 1972 жыл: Los cautivos. Он екі әңгіме: “Te querré eternamente”, “Bárbara”, “La piedra que gira”, “Ridder y el pisapapeles”, “Los cautivos”, “Nada que hacer, monsieur Baruch”, “La estación del diablo amarillo”, “La primera nevada”, “Los españoles”, “Papeles pintados”, “Agua ramera”, “Las cosas andan mal” және “Carmelo Rosa”. 1972 жыл: El próximo mes me nivelo. Тоғыз әңгіме: “Una medalla para Virginia”, “Un domingo cualquiera”, “Espumante en el sótano”, “Noche cálida y sin viento”, “Los predicadores”, “Los jacarandás”, “Sobre los modos de ganar la guerra”, “El próximo mes me nivelo” және “El ropero, los viejos y la muerte”. 1974-2010 жылдар: La palabra del mudo. Әңгімелер жинағы. Көп рет жарияланды; соңғысы Seix Barral баспасынан, Перу үшін екі томдық (2009) және Испания үшін бір томдық (2010) болып шықты, бұл жинақта барлық әңгімелермен қатар, алты ұмытылған әңгіме (“La vida gris”, “La huella”, “El cuarto sin numerar”, “La careta”, “La encrucijada” және “El caudillo”), үш белгісіз әңгіме (“Los huaqueros”, “El Abominable” және “Juegos en la infancia”) және жарияланбаған әңгіме (“Surf”) де бар. 1977 жыл: Silvio en El Rosedal. Он бес әңгіме: “Terra incognita”, “El polvo del saber”, “Tristes querellas en la vieja quinta”, “Cosas de machos”, “Almuerzo en el club”, “Alienación”, “La señorita Fabiola”, “El marqués y los gavilanes”, “Demetrio”, “Silvio en El Rosedal”, “Sobre las olas”, “El embarcadero de la esquina”, “Cuando no sea más que sombra”, “El carrusel” және “La juventud en la otra ribera”. 1987 жыл: Sólo para fumadores. Сегіз әңгіме: “Solo para fumadores”, “Ausente por tiempo indefinido”, “Té literario”, “La solución”, “Escena de caza”, “Conversación en el parque”, “Nuit caprense cirius illuminata” және “La casa en la playa”. 1992 жыл: Relatos santacrucinos. Он әңгіме: “Mayo 1940”, “Cacos y canes”, “Las tres gracias”, “El señor Campana y su hija Perlita”, “El sargento Canchuca”, “Mariposas y cornetas”, “Atiguibas”, “La música, el maestro Berenson y un servidor”, “Tía Clementina” және “Los otros”.
Роман
1960: Сан-Габриэльдің хроникасы. Сол жылы Ұлттық роман сыйлығы. 1965: Los geniecillos dominicales. "Экспрессо" газетінен (Перу) роман үшін сыйлық. 1976: Күзет алмасу.
Басқа жанрлар
1975: La caza sutil (Эсселер). 1975: Prosas apátridas (Жарқындықсыз). 1989: Dichos de Luder (Жіктемеген). 1992–1995: La tentación del fracaso (Күнделіктер). 1996–1998: Cartas a Juan Antonio (Хабарламалар).