Кіріспе

Уильям Альфред Браун (1912 – 2008) – 1934–1948 жылдар аралығында 22 тестілік матч ойнаған, бір тестілік матчта құрамасының капитаны болған австралиялық крикетші. Оң қолмен ойнайтын шабуылшы, оның 1930 жылдарда Джек Финглтонмен құрған серіктестігі Австралия тестілік крикеті тарихындағы ең жақсыларының бірі саналады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Браун, Дон Брэдман басқаруымен 1948 жылы Англияны жеңіліссіз аралаған "Жеңілмейтіндер" командасының құрамында болды. 1947 жылдың қараша айындағы матчта Браун "Манкадингтің" алғашқы рет қолданылуының бейкүнә құрбаны болды. Жаңа Оңтүстік Уэльсте өскен Браун бастапқыда жұмысымен де, крикетпен де күрескен, бірақ кейін крикет сатысы бойынша жоғары көтерілді. 1932–1933 маусымында Жаңа Оңтүстік Уэльс құрамасы үшін алғашқы сыныптық матчын ойнады және 1934 жылы Англияға жасаған турда ұлттық құрамаға ілікті. Ұзақ жылдар бойы ашылушы болған Билл Понсфорд пен Билл Вудфулл тур соңында зейнеткерлікке шыққанда, Браун мен оның штаттық серіктесі Финглтон олардың орнын басты. 1938 жылы Англияға жасаған турға ілігуі даулы болғаннан кейін, Браун 1854 ұпай жинады, соның ішінде екінші тестіде Австралияны жеңілістен сақтап қалған 206 ұпайдың ішінде, және "Висден" журналының жылдың бес үздік крикетшісінің бірі деп танылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Браунның ең жақсы жылдарын қиындатты, ол осы жылдарды Австралия Корольдік әуе күштерінде өткізді. 1945–1946 жылдары крикет қайта жанданды, және Брэдманның болмауында Браун кейіннен тестілік мәртебесі берілген матчта Австралия құрамасын басқарды. Браун жарақат алғандықтан келесі маусымның барлық ойындарын өткізіп алды. Оралғаннан кейін бұрынғы жетістіктерін қайталай алмады және Артур Моррис пен Сид Барнс оны ашылушы позициясынан ығыстырды. "Жеңілмейтіндер" турына шақырылған Браун тур матчтарында жақсы өнер көрсетті, бірақ Моррис пен Барнс ашылушылар ретінде бекітілгендіктен, алғашқы екі тестіде ортаңғы қатарда ойнады. Күресіп, тестілік құрамадан шығарылды және енді қайта оралмады. Австралияға оралғаннан кейін Браун 1949–1950 маусымының соңына дейін Квинсленд үшін ойнауын жалғастырды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Браун қысқа мерзімге тестілік құраманы іріктеуші болып жұмыс істеді, содан кейін автомобильдер мен кейін спорттық тауарлар сатты. 2000 жылы крикетке қосқан үлесі үшін Австралия орденінің медалімен марапатталды. 2008 жылы қайтыс болған кезде ол Австралияның ең қарт тестілік крикетшісі болды.

Алғашқы жылдар

Сүт шаруасының және қонақ үй иесінің ұлы Браун Квинсленд штатының Тувумба қаласында дүниеге келді. Ол үш жаста болғанда отбасы бизнесі күйреп, олар Сиднейдің орталық бөлігіндегі Марриквиллге көшіп кетті. Отбасының нашар қаржылық жағдайына байланысты олар бір бөлмелі үйде тұрды, Браун мен оның інісі бір төсекте жатты. Сиднейдегі Дулуич Хилл және Питершам орта мектептерінде білім алған Браун крикет ойынын қақпашы ретінде бастады, бірақ кейін батумен айналыса бастады. Ол екі жылдық оқудан кейін орта мектепті тастады, бірақ Ұлы депрессия кезінде тұрақты, толық жұмыс таба алмады. Оның мансабына жаңа серпіліс берілді. Браун сатылап өсіп, клубтың бірінші құрамына (XI) жетті, онда тұрақты өнер көрсетіп, 1932-1933 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс құрамасына ілікті.

Соғысқа дейінгі мансап

1932 жылғы 11 қарашада Нью-Саут Уэльс құрамасы атынан Шеффилд Шилд турнирінде Квинслендке қарсы өткен алғашқы сыныптық матчында Браун, Джек Финглтонмен бірге ашып, бір де бір допқа соқпай, қазға түсті. Келесі маусымда, 1933 жылғы қарашада Брисбенде Квинслендке қарсы маусымның ашылу матчында Браун тағы екі жарты ғасырлық көрсетіп, маусымды 878 ұпаймен аяқтады, бұл оны бірінші сыныптық турнирдегі ұпай жинауы бойынша Брэдманнан кейін екінші орынға қойды. 1934 жылғы Англияға жасалған тур үшін құраманы таңдау үшін селекторлар жиналғанда, Браун мен Финглтонның көрсеткіштері ұқсас болды, бірақ Викториялық Билл Понсфорд пен капитан Билл Вудфуллдің ашылу жұбы орнында тұрғандықтан, резервтік ашылушыға тек бір орын ғана бос болды. Көңілі толмаған Финглтон Вудфуллға хат жазып, «Сіз жылдам боулингті ұнатпайтын жігіттерді таңдадыңыз» деді. Браун Ворчестерширге қарсы турдың ашылу матчына іріктемеден өтпеді, онда Австралия дәстүрлі түрде негізгі құрамын шығарады, бірақ Лестерширге қарсы екінші матчта дебют жасады. Тест матчына дейінгі соңғы тур матчында Ланкаширге қарсы үшінші нөмірде ойнаған Браун 119 ұпай жинады. Турдың басында 43.88 орташасымен 351 ұпай жинап, екінші иннингте жеңілмеген 62 ұпай жинаған Браун Австралияны Англияның джентльмендеріне қарсы сегіз қақпалы жеңіске жеткізді. Крикеттің туған жерінде Браун өзінің алғашқы Тест ғасырын соқты, бірінші иннингте 105 ұпай жинады. Бұл Браун үшін қиын айдың бастамасы болды, ол 11 бірінші сыныптық иннингте тек бір рет 30 ұпайдан асып, жалпы сомасы 171 ұпайды құрады (орташасы 15.55). Ол Ноттингемширге қарсы жеңіліссіз 100 ұпай жинап, нәтижесіз кезеңді аяқтады. Ол соңғы екі Тест матчында 20 ұпайдан аспады және серияны 33.33 орташасымен 300 ұпаймен аяқтады. Оның маңызды үлес қоса алмауына қарамастан, Австралия бесінші Тест матчында 562 ұпаймен жеңіске жетіп, 2:1 есебімен Аш құбылысын қайтарып алды. Ол маусымды Австралияға оралғаннан кейін зейнеткерлікке шыққан Вудфуллге арналған куәлік матчымен бастады. Бұл Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы Тест матчында Австралияның бірінші қақпасына соққан ең көп ұпай жинаған ойыншы туралы Австралиялық рекорд болып табылады. Браун маусымда өз штатымен жеңіске жетпеді; Квинслендтің ең жақын нәтижесі - Жаңа Оңтүстік Уэльске бір қақпамен жеңілуі болды. Браун турды дұрыс бастамады, бірақ Австралия алғашқы төрт матчының барлығын бір иннингпен жеңді. Алғашқы төрт иннингте Браун тек бір рет бес ұпайдан асып, Оксфорд университетіне қарсы 72 ұпай жинады. Хедли Верити содан кейін Брэдманды 18 ұпайға шығарып, есепті 101-ге жеткізді, ал Стэн МакКейб жылдам 38 ұпайдан кейін 3/152 есебімен құлады. Браун өзінің ғасырын 193 минутта соқты, екі жағынан да жүргізуімен ерекшеленген иннинг кезінде. Линдсей Хассетт 134 ұпайлық серіктестіктен кейін 56 ұпайға шығарылғаннан кейін, Австралия 5/299 есебімен күнді аяқтады, Браун 140 ұпай жинады, бұл Австралияның Аш құбылысын сақтап қалуы үшін маңызды болды. Браун келесі жылы тағы бір күшті кампания өткізді, 61.21 орташасымен 857 ұпай жинады, оның ішінде үш ғасырлық көрсеткіштер бар. Осыған қарамастан, Квинсленд тағы бір нашар маусымды өткізді, алты матчының бесеуінде жеңіліске ұшырады. Оның ең жақсы көрсеткіші - Оңтүстік Австралияға қарсы 98 ұпай, бірақ бір ұпаймен ғасырлық көрсеткіштен айырылды. Квинсленд жеңіске қарағанда көбірек жеңіліске ұшырады, екі жеңіс және үш жеңіліс тіркелді. Ауклендке қарсы турдың ашылу матчында Браун соққыға шығып, 68 ұпай жинады, Австралия 579 ұпай жинап, бір иннингпен 180 ұпаймен жеңіске жетті. Содан кейін Крайстчерчте Кантербериге қарсы матч өтті, онда Браун 137 ұпай жинап, үздік орын алды. Бұл 8/415 есебіне және тағы бір иннингпен жеңіске негіз болды. Браун Отагоға қарсы үшінші матчта кезекті екінші ғасырын соқты, Данидиндегі Карисбрукта 106 ұпай жинап, сегіз қақпалы жеңіске жетті. Ол соңғы тур матчында 34 ұпай жинады, Австралия Веллингтонды тағы бір иннингпен жеңді. Турне Веллингтондағы Бассейн резерватында Жаңа Зеландияға қарсы матчта аяқталды. Капитан Дон Брэдманның қатыспауына байланысты Браун жеті Тест дебютанты бар команданы басқарды. Қонақтар жеребе тастап, жаңбырдан кейін ылғалды жағдайда алғашқы соққыны жасады. Жаңа Зеландия түскі асқа 4/37 жетті, бірақ күн шығып, жағдайды жабысқақ және болжамсыз секіруге айналдырды. МакКулға доп берілді және ол екінші доппен ойынды аяқтады.

Манкад

Браун 1947–48 жылдары бірінші сыныптық крикетке қайта оралды, маусымның алғашқы үш матчында 38.40 орташасымен 192 ұпай жинады. Бұл ойын төмен ұпайлы иннингтің тағы бір аяқталуы болды, ал Австралия қысқартылған матчта бір рет ғана ойнады. Браунның өткен маусымда жарақат алған кезінде Австралияның бірінші таңдаулы батсмені ретінде өзін көрсеткен Морис, Австралиялық кеңес 1948 жылғы Англияға сапарға үміткерлерді сынағандықтан Бесінші тест матчына қатыстырылмады. Морис Барнсқа тиыстың тасталуында жеңілгеннен кейін құрамнан шығарылды. Браун Барнспен серіктестік құрып, бірінші иннингте 99 ұпай жинады, бірақ жүгіріп шығу кезінде ойыннан шығарылды. Үндістан ақырында тағы бір иннингпен жеңілді, сондықтан Браунның өз жерінде тесттік жүздікке жете алу мүмкіндігі болмады. Австралиядағы тест матчтарындағы жалпы ұпайлары 223 ұпайды құрады, бұл көрсеткіш 33.86 орташаға тең, ал шетелде 50.70 орташасымен 1,369 ұпай жинады.

Жеңілмейтіндер турнесі

Қалай болғанда да, Браун 1948 жылы Англияға «Invincibles» командасымен саяхатқа шығуға таңдалды, бірақ Барнс пен Моррис бастапқы құрамды құрады. Браун бір иннингте 200 ұпай жинап, жеңіске үлес қосты. Келесі матчта Эссекске қарсы 90 минутта 219 ұпайлық серіктестік жасап, 153 ұпаймен аяқтады, нәтижесінде Австралия бір күнде 721 ұпай жинап, жаңа әлемдік рекорд орнатты. Австралия тағы бір иннингпен жеңіске жетті, ал Браун Оксфорд университетіне қарсы 108 ұпай жинап, үшінші жүздігін аяқтады. Ол үш аптадан кем уақыт ішінде төртінші жүздігін де қосты, Ноттингемширге қарсы 122 ұпай, ал Гэмпширге қарсы 81 ұпай жинады. Осылайша, Браун Трент-Бридждегі бірінші сынақ матчында ортаңғы қатарда ойнауға мүмкіндік алды, ал Харви Үндістанға қарсы Австралияның соңғы матчында жүз жинағанына қарамастан, құрамнан шығарылды. Браун жалғыз иннингінде 17 ұпай жинады, Австралия 8 қақпамен жеңіске жетті. Ол алдыңғы турлардағы сынақ матчтарындағы жүздіктерін қайталай алмады, 24 және 32 ұпай жинады. Барнс үшінші сынақ матчында жарақат алды, бірақ Браун төртінші матчқа шақырылған жоқ; оның орнына Линдсей Хассетт Морриспен бірге ашылуға көтерілді, ал жас Харви ортаңғы қатарға қосылып 112 ұпай жинады. Браун төртінші матчтан кейін Дербиширге қарсы 140 ұпай жинады, бұл көрермендерді көңілсіздікке түсірді, содан кейін матчтардан кейін Кентке және Англияның джентльмендеріне қарсы екі жүздік жинады. Ол турда сегіз жүздік және барлығы 1448 ұпай жинады, орташа есеп 57.92 болды. Бұл оның мансабындағы ең жақсы боулинг көрсеткіші болды, өйткені ол бірінші сыныптық карьерасында бар болғаны алты қақпа алған. Браун 1948–49 маусымында жақсы өнер көрсетіп, сынақ құрамына қайтаруға үміттенді. Ол 41.73 орташа есеппен 626 ұпай жинады, маусымның ең жоғары көрсеткіштерінің алтыншысы болды, бір жүздік және үш жартылай жүздік жинады. Квинсленд екі ойын жеңіп, үш ойында жеңілді. Маусымның алғашқы бес матчында Квинсленд үш рет жеңілді, бірақ Браунның Оңтүстік Австралияға қарсы соңғы матчтағы 190 ұпайы тоғыз қақпамен жеңіске жеткізді.

Стиль

Браунды сақтықпен бастайтын ойыншы ретінде қарастырды, ол өзінің барлық мүмкіндіктерін пайдалануға құлшынбады. Ол кейде ілгектеп, көптеген жүрісін кесіп орындады. Рей Робинсон Браунды "Австралия үшін ойнаған ең тыныш ойыншы" деп айтқан. Браун өзіне қарапайымдық танытқандығымен белгілі болды және командаластары мен қарсыластарының арасында жақсы көрілді. Ол кәсіби спринтерлермен үздіксіз жаттығу арқылы өз дағдыларын жетілдірді, осылайша реакциясын және старт жылдамдығын арттырды. Ол 23 жылдан кейін ұлттық құрамаға шақырылған алғашқы Квинслендтік болды. Оның ұлттық құраманы іріктеуші ретіндегі қызметі қысқа болды, себебі Квинслендтік жергілікті тұрғындар оның өз штаттықтарын Тест командасына қоспағанына наразылық білдірді. Браунның спорт дүкені бүлінді және ол бір жыл ішінде іріктеуші қызметінен кетті. 1999 жылдың ақпанында Брэдман қайтыс болғаннан кейін Браун Австралияның ең қарт Тест крикетшісі атанды, бұл атақпен келген даңққа қатты қуанды. Қазіргі заманғы австралиялық крикетшілердің құрметіне ие болған Стив Уо Браунды Тест дебюті жасаған Адам Гилкристке көк түсті жейдесін табыс етуге шақырды. 2008 жылдың наурыз айында Браун 95 жасында Брисбенде қайтыс болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Тест крикеті ойнаған соңғы "Жеңілмейтін" ойыншы болды және оның қазасынан кейін Брэдманның 1948 жылғы командасынан тек төрт мүше тірі қалды. 2009 жылы ол Квинсленд спорттық даңқ залына енгізілді.