Кіріспе
Кубалық әскери жетекші және диссидент белсенді Хубер Матос Бенитес (26 қараша 1918 – 27 ақпан 2014) – кубалық әскери жетекші, саяси диссидент, белсенді және жазушы. Ол 1952 жылдан бастап Фульхенсио Батистаның диктатурасына қарсы шығып, Фидель Кастро, Рауль Кастро, Че Гевара, Камило Сиенфуэгос және 26 шілде қозғалысының басқа мүшелерімен бірге оны құлату үшін күресті. Фидель Кастроны билікке әкелген Куба революциясы жемісті болғаннан кейін, ол режимнің марксистік принциптерге бет бұруын және Халықтық Социалистік партиясымен (PSP) байланысын сынады. Революциялық үкімет оны мемлекетке опасыздық жасады және бүлік қоздырды деп айыптап, 1979 жылы босатылғанға дейін 20 жыл түрмеде (1959–1979) отырды. Кейін ол Майами, Флорида және Коста-Рика арасында уақытын бөліп, Куба үкіметінің саясатына қарсы наразылық білдіруді жалғастырды.
Huber Matos Benítez (26 November 1918 – 27 February 2014) was a Cuban military leader, political dissident, activist, and writer. He opposed the dictatorship of Fulgencio Batista from its inception in 1952 and fought alongside Fidel Castro, Raul Castro, Che Guevara, Camilo Cienfuegos and other members of the 26th of July Movement to overthrow it. Following the success of the Cuban Revolution that brought Fidel Castro to power, he criticized the regime's shift in favor of Marxist principles and ties to the Popular Socialist Party (PSP). Convicted of treason and sedition by the revolutionary government, he spent 20 years in prison (1959–1979) before being released in 1979. He then divided his time between Miami, Florida, and Costa Rica while continuing to protest the policies of the Cuban government.
Ерте өмір
Матос Яра қаласында, Ориенте провинциясында (қазіргі Гранма провинциясы) дүниеге келген. Ол Мансанильода мектеп мұғалімі болған, сонымен қатар шағын күріш шаруашылығына ие болған. 1944 жылы Гавана университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Ол Куба ұлттық партиясы Partido Ortodoxo-ға қосылды.
Революциялық іс-әрекет
1952 жылы 10 наурызда Батистаның төңкерілісінен кейін Матос қарсылық қозғалысына қатысты. Ол бірнеше жыл Коста-Рикаға көшіп, Сьерра-Маэстра тауларында орналасқан M 26 7 революционерлерімен байланыста болды және оларға логистикалық және ұйымдастырушылық тұрғыдан көмектесті. Кубалық көтерілісшілердің мақсаттарын қолдаған Коста-Рика президенті Хосе Фигереспен байланыс орнатты, ол Матосқа қару-жарақ пен жабдық алуға көмектесті. 1958 жылдың 31 наурызында Матос Кастроның көтерілісшілеріне 5 тонналық оқ-дәрі және қару-жарақтан тұратын әуе жүгін жеткізді. 1958 жылдың 8 тамызында Кастро Матосқа жауынгерлік командир шені берді және оны көтерілісші армияның тоғызыншы колоннасы – Антонио Гитерас тобының басшысы етіп тағайындады. Матос өзінің колоннасын Сантьяго-де-Кубаға жасалған соңғы шабуылда басқарды, бұл революциялық қозғалыстың әскери операцияларын аяқтады. 1959 жылдың қаңтарында Кастро және басқа революционерлермен бірге жеңіс шеруіне танк үстінде Гаванаға кірді. 1959 жылдың 11 қаңтарында Матос Камагуэй провинциясының армия командирі болып тағайындалды.
Кастромен бөлініп кету
1959 жылдың шілдесінде Матос Камагуэйде ашық түрде антикоммунистік сөздер айтып, революцияның бағытын сынады. Бұл оның Кубаның сол кездегі премьер-министрі Кастромен бірнеше айға созылған дауға себеп болды. Кастро президент Мануэль Уррутияны радикалды Освальдо Дортикос Торрадомен ауыстырғаннан кейін, Матос Кастроға отставка туралы хат жолдады. 26 шілдеде Кастро мен Матос Гаванадағы Хилтон қонақүйінде кездесті, онда Матостың сөзінше, Кастро оған: "Сіздің отставкаңыз қазір қабылданбайды. Бізде әлі де көп жұмыс бар. Рауль [Кастро] мен Че [Гуэвара] марксизмге қызығушылық танытып жатыр, бірақ сіз жағдайды бақылауда ұстайсыз. Отставкаға бермеңіз. Бірақ егер сіз жағдай өзгермейтініне сенер болсаңыз, отставкаға беріп жіберуге құқығыңыз бар" деді. 1959 жылдың қыркүйегінде Матос: "Үкіметте коммунистік ықпал күшейе берді. Мен мүмкіндігінше тезірек биліктен кетуім керек. Куба халқына болып жатқан жайтты жеткізуім керек" деп жазды. 19 қазанда ол Кастроға екінші отставка хатын жіберді. Екі күннен кейін Кастро Матосты тұтқындау үшін революционер Камило Сиенфуэгосты жіберді. Матос өзінің өміріне қауіп төніп тұрғанын, Кастроның Сиенфуэгостың танымалдылығына ренжідінін және Матостың жақтастары оны өлтіріп, оның орнына келуіне үмітттенгенін айтты. Сиенфуэгос тыңдады, бірақ Матосты қолбасшылықтан босатып, Матосты және оның әскери жанындағыларын тұтқындады. Содан кейін ол Гаванаға қайтып бара жатқанда жасырын түрде жоғалып кетті, оның жоғалуының себебі әлі анықталған жоқ, бірақ кейбір тарихшылар бұл жазатайым оқиға болған деп санайды.
Сотталу және бас бостандығынан айыру
Матостың тұтқындалған күні Куба эмигранты Педро Луис Диас Ланс, Кастроның бұрынғы әуе күштері штабының бастығы, Флоридадан ұшып келіп, Гаванаға барлық коммунистерді үкіметтен шығаруды талап ететін жарнама парақтарын тастады. Осыған жауап ретінде Кастро Матос пен Диазды мемлекетке опасыздық жасағаны үшін революциялық трибуналдар құруды талап еткен митинг өткізді. New York Times газетінің хабарлауынша, Кастро көпшіліктен Матосты ату керек пе деп сұрағанда, "дегенге жуық барлығы қол көтеріп, көпшілік тағы да: 'Ату отряды! Ату жасағы!' деп айғайлады". АҚШ-тың Кубадағы елшісі Филип Бонсалдың пікірінше, Кастро Диас Ланстың әрекетін, ол оны "бомбалау" деп сипаттады, бұқаралық реакция туғызу және Матостың отставкасынан туындаған мәселелерді басу үшін пайдаланды. 13 желтоқсанда Рауль Кастро Матостың "коммунизмнің көлеңкесін" көтеріп, бірлікке нұқсан келтіруге тырысқанын мәлімдеді. Келесі күні сөйлеген Фидель Кастро жеті сағаттық сөз сөйлеп, Матосты және басқаларын революцияға қарсы науқан жүргізуде және "тікелей емес" АҚШ, ірі жер иелері, Батистаның және Доминикан Республикасындағы диктатураның қолдаушыларының мүдделерін ілгерілетуде деп айыптады. Прокуратура өлім жазасын сұрады. 15 желтоқсанда сот Матосты контрреволюциялық қызмет үшін кінәлі деп танып, оны жиырма жылға бас бостандығынан айырды. Ол алғашқы алты жарым жылын Кастроның 1953 жылы түрмеге қамалған Isla de la Juventud түрмесінде, ал қалған уақытын Гавананың La Cabaña түрмесінде өткізді. Матостың айтуынша: Ол "Cómo llegó la noche" (Түн қалай келді) атты естеліктер жинағын жазды. Матос 1980 жылы қазанда Венесуэлада құрылған Майамидегі Куба Тәуелсіздігі және Демократиясы (CID) ұйымының бас хатшысы болды. 1993 жылдың қазан айында Хьюбер Матостың ұлы Хьюбер Матос-младший және тағы 11 адам Майами клиникасы, Флорида Медициналық және Диагностикалық Орталығы Inc. қатысты 3,3 миллион АҚШ доллары көлеміндегі Medicare алаяқтығы ісі бойынша айыпталды. Матос аға ұлына қарсы қойылған айыптауларды "өзімді, ұлымды және CID-ді жамандау үшін жасалған жалған" деп мәлімдеді. Матос-младший Коста-Рикада тұрды және Коста-Рика азаматы ретінде сотталу үшін АҚШ-қа берілмеді. 1995 жылы 11 айыпталушы түрлі алаяқтық қылмыстарға кінәлі деп танылды. Матос Флорида штатының Джексонвилл қаласында орналасқан "Латын Америкасында демократиялық билікті, адам құқықтарын, әлеуметтік әділдікті және білімді дамыту" мақсатын көздейтін "Демократия үшін Хьюбер Матос қоры" ұйымын құрды. Ұйымның күш-жігері мен ресурстарының басым бөлігі "Кубада демократияны ілгерілетуге" жұмсалады. Матос Флорида штатының Майами қаласында 95 жасында қайтыс болды.
He wrote a memoir, Cómo llegó la noche (How the Night Came). Matos served as secretary general for Cuba Independiente y Democrática (CID), a Miami based organization founded in October 1980 in Venezuela. In October 1993 Huber Matos' son, Huber Matos Jr., was indicted along with 11 other individuals in a US$3.3 million Medicare fraud case involving a Miami clinic, Florida Medical & Diagnostic Center Inc., co owned by Matos Jr. and Juana Mayda Perez Batista. Matos Sr. denounced the charges against his son as a "lie to discredit me, my son and CID". Matos Jr. lived in Costa Rica and as a Costa Rican citizen could not be extradited to the U. S. for trial. In 1995, the 11 co defendants pleaded guilty to a variety of fraud charges. Matos founded the Huber Matos Foundation for Democracy, a Jacksonville, Florida based organization whose goal is to "foster democratic rule, human rights, social justice and education in Latin America". Most of the organization's efforts and resources are invested in "promoting democracy in Cuba". Matos died at the age of 95 in Miami, Florida.