Кіріспе

Алдын ала төленген тауарлар мен қызметтер – бұл алдын ала төленген заттар мен қызметтер. Мысалдарға пошта маркалары, адвокаттардың қызметі, жол төлемі, Ұлы Лондонның Oyster картасы сияқты қоғамдық көлік карталары, төлемді алдын ала жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ұялы телефондар, сондай-ақ сыйлық карталары мен алдын ала салынған несие карталары жатады. Бөлшек саудагерлер алдын ала төленген қызметтер мен тауарларды кейде мүмкіндігі шектеулі клиенттерге ұсынады. Пост төлем немесе келісімшарт негізіндегі қызметтерден өзгеше, алдын ала төлем шоттарын қолма-қол ақшамен ашуға болады. Осының салдарынан, оларды минималды куәліктері немесе нашар несие тарихы бар адамдар да аша алады. Кәмелетке толмағандар, иммигранттар, студенттер, қарызын төлемегендер және кірісі аз адамдар әдетте алдын ала төлем жүйесін пайдаланады. Бухгалтерлік тұрғысынан алғанда, алдын ала төлем сатып алушы үшін актив, ал сатушы үшін міндеттеме болып есептеледі.

Алдын ала төленген ұялы телефондар

Соңғы статистикалық мәліметтер (OECD Communications Outlook 2005) бойынша, ЭЫДҰ аймағындағы ұялы телефон нарығының 40%-ы алдын ала төлем шоттарынан тұрады. Бұл қызмет Португалиялық TMN провайдері ұялы технологияның қолданылуын арттыру мақсатымен, кез келген супермаркеттен немесе электроника дүкенінен толық жұмыс істейтін (әдетте жылдам және қарапайым белсендіруді қажет ететін) ұялы телефон сатып алуға мүмкіндік беру үшін зерттеу жүргізу кезінде ойлап тапты. Келісімшарт жүйесіне тән қиындықтарды жою арқасында ұялы байланыс пайдаланушыларының саны күрт өсті. Көптеген елдерде бұл қызмет енгізілгеннен кейін көп ұзамай басымдыққа ие болды, тұтынушылар мен қызмет провайдерлеріне дәстүрлі әдіске қарағанда айтарлықтай артықшылықтар ұсынды. Италия мен Мексика сияқты елдерде алдын ала төлемнің нарықтық үлесі 90%-ға дейін жетеді. Ал Финляндия мен Оңтүстік Корея сияқты елдерде бұл көрсеткіш шамамен 2%-ға төмендейді. Алдын ала төлеммен қоңырау (немесе қоңырау картасы) екі қоңырау арқылы жасалады. Біріншісі 800 тегін нөмірі арқылы немесе халықаралық тегін нөмірлері бар ірі телефон компанияларынан келеді, ал көбінесе арзан тарифтер ұсынатын жергілікті телефон нөмірі арқылы қоңырау шалу мүмкіндігі ұсынылады, бірақ бірінші қоңырау құны тұтынушыға жүктеледі. Пайдаланушы провайдердің платформасына қосылу үшін осы алғашқы қоңырауды жасайды, қосылғаннан кейін PIN-код арқылы немесе Еуропада және әлемнің басқа аймақтарында American Express Blue картасындай электрондық чип арқылы сәйкестендіріледі. Егер тұтынушының үйінен немесе ұялы телефонынан жергілікті нөмір қолданылса, ол алғашқы қоңырау құнын төлейді. Қоңырау қосылмаған жағдайда да шақырушы оны шотта көре алады. 800 тегін нөмірінің қымбат болуының себебі – алдын ала төлем картасы компаниясы қоңырау әрекеттері үшін төлейді, ал балансты тексеру үшін қоңырау шалғанда, пайдаланушы тек қосылған кезде ғана төлейді. Көптеген жергілікті телефон компаниялары жергілікті пайдалануды көрсетпейді, сондықтан тұтынушы әр әрекеттенген сайын жергілікті қоңырау үшін төлеп жатқанын байқамайды. Бұл жерде телефон арқылы тегін нөмірге қоңырау шалуда қажеті жоқ, бірақ ұялы телефон арқылы қоңырау шалу үшін әуе уақыты қолданылады. Көптеген жергілікті телефон компаниялары қоңырау туралы толық мәліметтерді ұсынып, мұны растауға көмектеседі. Сәйкестендірілгеннен кейін тұтынушыға әдетте балансы көрсетіледі, содан кейін баратын нөмірді (екінші қоңырау) сұралады және жаңадан терілген нөмірге сүйене отырып, картада қалған уақыты туралы ақпарат беріледі. Содан кейін пайдаланушы қосылады. Шағын компаниялардан қызметтер алғанда, тарифтер тым төмен болса, жасырын алымдарға назар аударыңыз. Олар жасырын немесе нашар жарнамаланған ақылар болуы мүмкін, мысалы, 3 минуттық дөңгелектеу, қосылу ақысы, ай сайынғы, апталық, күнделікті немесе тіпті техникалық қызмет көрсету ақысы. Осы кіші брендтерді сатып алғанда, не сатып алып жатқаныңызды білуге көз жеткізіңіз. Алдын ала төлем қызметтерінің анонимділігі құқық қорғау органдарының алаңдаушылығын тудырды, олар оны қылмыскерлер мен террористер үшін қауіпсіз баспана деп санайды. Осының салдарынан Австралия, Германия, Индонезия, Жапония, Малайзия, Мозамбик, Норвегия, Сингапур, Оңтүстік Африка, Швейцария және Таиланд сияқты бірқатар елдер барлық алдын ала төлем жасайтын клиенттер жеке мәліметтерін ұялы операторға тіркеуді талап ететін заңдар қабылдады. Кейбір елдерде заң бойынша клиенттер алдын ала төлемді телефон немесе SIM-картаның меншігін ауыстырған кезде ұялы операторға хабарлауы керек. Австралияда алдын ала төлемді тіркеу саясаты – біріктірілген мемлекеттік нөмірлер базасын құру мен ұстауды қамтитын заң шығарудың кең ауқымды бастамасының бір бөлігі болып табылады.

Энергия

1999 жылы Техас штаты энергия индустриясын либерализациялады, үшінші тарап серіктестерге электр энергиясын ұсынуға рұқсат берді. Осының нәтижесінде, Техас штатындағы бірнеше компания тұтынушыларға электр энергиясы үшін алдын ала төлеу мүмкіндігін ұсынады, төленген сома қолданылған киловатт-сағаттардың бағасына есептеледі. Бұл жүйе қазір Қытай мен Индонезияда есеп төлемеуді болдырмау мақсатымен кеңінен қолданылады.

Сақтандыру

Сақтандыру сыйлықақысы көбінесе сақтандыру мерзімінің басында немесе одан бұрын төленеді, бірақ кейде сыйлықақыны сақтандыру мерзімі ішінде бөліп төлеуге рұқсат етіледі.