Кіріспе
Монарх жолы – Англиядағы 625 миль (1006 км) қашықтықтағы жаяу жол, ол 1651 жылы Ворчестер шайқасында жеңілгеннен кейін король Карл II қашқан маршрутын шамамен көрсетеді. Ол Ворчестерден Бристоль және Йевиль арқылы Батыс Сассекс округындағы Шорхэмге дейін созылады. Маршруттың барлығы белгіленген, Боскобел үйіндегі Корольдік емен ағашының силуэтінде Уэльс принцінің үш қауырсынды тәжі мен оның үстіндегі "Surprise" кемесінің суреті бар логотип пайдаланылады. Маршрут Ordnance Survey (ірі масштабты) 1:25000 карталарында жасыл ромбтар сериясымен, ал 1:50000 карталарында қызыл ромбтар сериясымен көрсетілген. Бұл жол 1994 жылы Тревор Антилл құрған, және үш томдық нұсқаулықта жарияланған (қараңыз, төмендегі "Қосымша оқу"). Жолды Монарх жолы қауымдастығы жергілікті жолдарды басқару органдарымен бірлесіп күтіп ұстайды.
The Monarch's Way is a 625 mile (1006 km) long distance footpath in England that approximates the escape route taken by King Charles II in 1651 after being defeated in the Battle of Worcester. It runs from Worcester via Bristol and Yeovil to Shoreham, West Sussex. All of the route is waymarked, using a logo with a drawing of the ship Surprise above a Prince of Wales three point feathered crown on a silhouette of the Royal Oak tree (which is at Boscobel House). The route is shown as a series of green diamonds on the Ordnance Survey (larger scale) 1:25000 maps, and of red diamonds on its 1:50000 maps. The route was established in 1994 by Trevor Antill, and was published in a three volume guide (see Further reading below). The trail is maintained by the Monarch's Way Association in partnership with local highway authorities.
Маршрут сипаттамасы
Ворчестердегі бастапқы нүктесінен солтүстікке қарай Боскобелге, содан кейін оңтүстікке қарай Стратфорд-на-Эвонға дейін жол жүреді. Одан кейін оңтүстікке қарай Стов-он-Волдқа дейін жалғасады, сосын оңтүстік-батысқа қарай Сиренчестер арқылы Бристольге бұрылады. Бристольдің оңтүстігінде маршрут Мендип төбелері арқылы Уэллс қаласына тікелей оңтүстікке қарай өтеді, Сомерсет арқылы Йеовилге жуықтап, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай Дорсеттегі Чармутқа дейін созылады. Дорсет жағалауының бойымен қысқаша бөлімнен кейін, қайтадан солтүстікке бұрылып Йеовилге жетеді, одан шығысқа қарай Кранборн Чейс, Гэмпшир Даунс және Саут Даунстың көп бөлігін бойлай Шорхэм-бай-Сиге дейін барады. Одан көршілес Брайтон мен Хоувқа қысқаша созылады, бұл қаланың тарихи порты және бүгінгі күні Суссекстегі маңызды яхта орталығы болып табылады. Монарх жолы – бұл Корольдің жолының шамамен үлгісі, ол қолжетімді қоғамдық жолдарды пайдаланып, тарихи жазбаларда көрсетілген орындарды аралауға мүмкіндік береді. Ғсырлар бойында маршруттың көп бөлігі қоршау, кен өндіру, қала құрылысы, сондай-ақ жолдар, каналдар мен теміржолдар салу арқылы түбегейлі өзгерген. Каналдар мен пайдаланылмаған теміржолдарды пайдалану, қоғамдық жолдарға қарағанда ыңғайлы саяхатты қамтамасыз етеді және өнеркәсіптік тарих, әсіресе Қара елдің тарихы туралы мәліметтер береді.
Вурстерден Стратфорд-апон-Эвонға Боскобел арқылы ()
Повик көпірінің жанындағы ескерткіш Ворчестер шайқасында патшалық туға байланысты қаза тапқан мыңдаған шотландтарды еске алады. Повик көпірі Англия азамат соғысының бірінші және соңғы шайқастарын көрді. Осы жерден жаяу жол Тема және Северн өзендерінің жағалауымен, шайқас алаңы арқылы Ворчестердің «Адал қаласына» дейін созылады. Патша собор мұнарасынан шайқастың қалай өрбуін бақылап, полковник Чарльз Гиффорд және басқаларымен бірге Чиллингтоннан қашып кетті. Монарх жолы қазір музей болып табылатын Командерлік ғимараттан өтіп, Ворчестер және Бирмингем каналының жағалауымен Дройтвич каналына дейін барады. Солтүстікке қарай бет бұрып, Чэдсли Корбет және Хаглиден өтіп, Стоурбриджге жетеді. Мұнда ол Стоурбридж каналының жағалауына қосылып, Стоуртонның төрт шлюзі арқылы Стаффордшир және Ворчестершир каналына шығады. Канал бойымен солтүстіске қарай Уомбурндағы Братч шлюзіне дейін, бұрынғы Оксфорд, Ворчестер және Вулвергемптон теміржолының трассасымен, қазіргі Оңтүстік Стаффордшир теміржолы Оукенге дейін созылады. Теміржолдан шығып, солтүстік бағыт Пендрелл Холл және Боскобелден өтіп, Ақ әйелдер монастырына жетеді. Патша Ричард Пендреллдің үйінде түнде жасырылды. Жолдың келесі бөлігі патшаның Уэльске қашу үшін Северн өзенін кесіп өтуге жасаған сәтсіз әрекетін көрсетеді. Ақ әйелдер монастыры мен жақын маңдағы Пендрелл үйінен – Хаббал Грандж арқылы, жол батысқа қарай Тонг, Эвелит Милл және Кембертонға бұрылады. Мадлиге жеткенде өзен өткелдері жақсы күзетілгені анықталды, сондықтан патша асығыс шегінуге мәжбүр болды, бұрын «Патшалық амбарда» бір түн өткізді. Нортон және Бекбери арқылы Боскобель үйіне қайта оралады, онда патша тұтқындалудан қашу үшін емен ағашына жасырылды. Корольдік еменнің ұрпағы Англия мұрасының меншігінде сақталған. Патшаның қашып кетуі үшін жаңа жоспар жасалды, сондықтан жол шығысқа қарай бұрылады. Чиллингтон залының аумағынан өтіп, Шропшир одағы каналының және Стаффордшир және Ворчестершир каналының бөлімдерін пайдаланып, Мозли ескі залына жетеді, қазір ол Ұлттық сенім қорының меншігі, онда патша «Құпия бөлмеде» жасырылды. Мозли Олд Холлдан патша түнде полковник Лейнмен бірге Бентли Холлға кетті. Монарх жолы Нортикотт фермасы мен Эссингтоннан өтіп, Батыс Мидлендс қалаларының шетіне кіреді. Жол Wyrley & Essington каналы, «Бұйра Wyrley» және Rough Wood-тағы ежелгі орман арқылы Bentley Hall-ға дейін, Bentley, West Midlands-қа дейін созылады. Монарх жолы жабық Ансон тармақ каналын пайдаланады. Монарх жолының бұл бөлігі Канал жүйесі арқылы Қара елдің ортасынан өтеді, Уолсолл каналы, Веднесбери ескі каналы, Нетертон туннелі және Дадли каналы арқылы Хейлсовенге жетеді. Содан кейін Бромсгров, Бассыз Крест, Алчестер, Вуттон Уовен, Сниттерфилд және Уэлкомб Хиллз ауылдық паркі. Соңында Stratford upon Avon каналын бойлай, Stratford upon Avon қаласының орталығында Авон өзенімен қосылғанға дейін барады.
Шармуттан Шорхамға дейін ()
Шармуттан Монарх жолы Оңтүстік-Батыс жағалау жолымен шығысқа қарай Дорсеттің Юралық жағалауы бойымен Сент-Габриэль аузынан, Алтын шаптың ең биік нүктесінен, Ситауннан, Торнкомб маяғынан және Эйп аузынан Батыс шығанағына дейін өтеді. Бұл жерден ол солтүстікке қарай Брит өзенінен Бридпортқа дейін, батысқа және солтүстікке Пилсдон Пенге дейін, Бродвиндзорға жетуден бұрын қысқа уақытқа Уэссекс Риджвейге қосылады. Патша 1651 жылдың 23 қыркүйегінде Бродвиндзордағы Джордж мейманханасында түнде жасырынған. Бұл жерден ол шығысқа қарай Биминстердің солтүстігіне дейін жалғасады, содан кейін солтүстікке және шығысқа қарай Чедингтон маңындағы Виньярдтың ойысына дейін, онда Паррет өзені жолымен кездеседі. Солтүстікке қарай жалғаса отырып, жол Сомерсетке кіреді және Хардингтон батпағынан өтеді, Хардингтон Мандевилден шығысқа қарай Шығыс Кокерге дейін, содан кейін солтүстікке қарай Йеувил мен Мадфорд арқылы өтеді. Еу өзенінен өтіп, Дорсетке қайтып, жол Трентке патша сияқты қайта оралады. Патша Францияға жер аударылу үшін оңтүстік жағалауға кетер алдында осы жерде болған. Шерборннан солтүстікке қарай Сэндфорд Оркасқа дейін, содан кейін Сомерсетке қайта кіретін жол Кортон Денхэмнің оңтүстігінен Шарлтон Хорторн мен Оңтүстік Черитонға дейін өтеді, содан кейін солтүстікке қарай A303 арқылы Винкантонға дейін барады. Бұл жерден солтүстік-шығысқа қарай Пенселвудқа дейін жалғасады. Стур алқабы жолы мен Стур өзенін кесіп өткеннен кейін жол Зеалста Уилтширге кіреді. Бұл жерден ол A303 қос жолынан өтіп, Зеелс Хаусты өтіп, Мереге жетеді, Батыс Нойлден өтіп, Клив Хиллге көтеріледі. A350 арқылы өтіп, жол шығысқа қарай Хиндонға, Бервик Сент-Леонардқа, Фонтилл Бишопқа және Гроувли Вудтың бір бөлігі арқылы Ұлы Уишфордқа дейін жалғасады. Мұнда ол Уилли өзенінен Стокфордқа дейін өтеді, содан кейін солтүстікке және шығысқа қарай Степлфордқа жақын жерде A360 арқылы өтеді, төменгі Вудфорд арқылы өтпестен бұрын Орта Вудфордта Авон аңғарына түседі. Солсбериден солтүстікке қарай елді аралап, жол келесіде A345 және Винтерборн Даунтсиде Борн өзенін қиып өтеді. Фигсбери рингінен өткеннен кейін жол A30 арқылы өтеді, Винчестерден Олд Сарумға дейінгі бұрынғы римдік жолдың жолын жалғастырады. Ортаңғы Уинтерслоуға жақындаған кезде жолға Кларендон жолы қосылады, бұл екі жол римдік жолмен өлке шекарасынан өтеді. Хэмпширге кіргенде Монарх жолы мен Кларендон жолы Браутон арқылы, Хоутондағы Тест өзенін кесіп, сазды үстімен бірге жүгіруді жалғастырады. Тесттен шығысқа қарай Кларендон жолы шығысқа қарай Корольдің Сомборнына қарай жалғасады, ал Монарх жолы Тест жолымен қосылады, бұрынғы Спрат және Винкл желісінің төсегі бойымен тестілік аңғардан оңтүстікке қарай жылқы көпірінен өтеді. Екі жол Тестті Мотисфонтқа дейін қайта кесіп өтеді, оңтүстікке қарай Дун өзенін Кимбриджте кесіп өтеді, онда Тест жолы оңтүстікке қарай жалғасады және Монарх жолы шығысқа қарай Тестті қайтадан Bear & Ragged Staff-қа кесіп өтіп, Микельмершке дейін көтеріледі. Осы жерден шығысқа қарай көптеген шақырым бойы жол Хэмпшир бассейнінің үшінші дәуір шөгінділерінің солтүстік жиегін бойлап, солтүстікке қарай сазды таулар мен оңтүстікке қарай шөпті алқаптар мен орманды алқаптар арасында ауысып тұрады. Брейшфилдтен бастап, маршрут Ампфилд Вудтың ылғалды балшығынан өтіп, Ампфилдтен солтүстікке қарай Кнапп ауылынан өтіп, Хёрслиге барады. Жол шығысқа қарай Бунстед пен Силькстед ауылы арқылы жалғасады, М3 астынан өтіп, Шоуфорд станциясынан өтеді. Бұл жерде жол Ичен жолымен өтіп, Ичен өзенінен Твайфордқа дейін өтеді. Твифордтан батысқа қарай жол Оуслибериге дейін, қазір Оңтүстік Даунс бөлігі болып табылатын, Рим жолының қысқа бөлімдерін пайдаланып, Уфэмге жету үшін жол өтеді. Уфамның шығысында жол солтүстікке қарай бірнеше шақырымға созылады, содан кейін шығысқа қарай Оңтүстік Даунс жолымен (және қысқаша жол жүрушілер жолымен) қосылады. Бикон-Хиллде Монарх жолы төбеден солтүстікке қарай Уорнфордқа барады, ал Оңтүстік Даунс жолы Уорнфордқа немесе Экстонға баратын баламалы жолдарға бөлінеді. Меон өзенін және A32 арқылы өткеннен кейін екі жол бұрынғы Винчестер төбесіне көтерілгенге дейін шығысқа қарай жалғасады. Шығыс бағыттары әр түрлі, Оңтүстік Даунс жолы шығысқа қарай жалғасады және Монарх жолы оңтүстікке қарай Bat & Ball Inn, Clanfield, содан кейін батысқа қарай Broadhalfpenny Down-тен Хамблдонға қарай, одан кейін тағы да шығысқа қарай Хорндингке барады. A3(M) және қаланы кесіп өткеннен кейін, жол Роулендс Кастлге дейін The Holt арқылы өтеді, онда ол станциядан өтеді. Стэнстед Паркіндегі Суссекс шекара жолымен Батыс Сассекстің ішіне кірген Монарх жолы Валдертон мен Стаутоннан өтеді, Стаутон Даунынан Батыс Динді кесіп өтеді. Бұл жерде ол A286 және Лавант өзенін кесіп, содан кейін Сент-Рош төбесіндегі Трундлге көтеріледі. Шығысқа қарай тік беткеймен жол Гудвуд жарыс жолы мен Гудвуд елдік паркінен өтеді. Гудвудтың шығысында маршрут қысқа уақытқа солтүстікке қарай Ист-Дине қарай бұрылады, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай Эртамға барады. Бұл жерде жол Эртам орман арқылы Стан-стриттың бір бөлігімен солтүстік-шығысқа қарай бағытталған, содан кейін Глатинг маяғының астындағы неолиттік лагерьден өтіп, Хоутондағы Арун өзеніне шығысқа қарай төмендейді. Оңтүстік Стоуктан өзеннің батысында қалып, Арундел қаласына Арундел қаласының паркі арқылы оңтүстікке қарай бағытталған, онда ол Арунды кесіп өтіп, Уорнингкампқа жетеді. Бұл жерден ол шығысқа қарай Патчинг приходы арқылы Файндонға дейін жалғасады, Цисбери рингінің жанынан өтіп, Стейнинг үстіндегі Оңтүстік Даунс жолымен кездесуге көтеріледі. Стейнингтен оңтүстікке қарай өтіп, ол Брамберде Адур өзенін кесіп, Үстіңгі Бидингге жетеді. Бидинг Хиллі мен Thundersbarrow Hill-ді кесіп өткеннен кейін жол Майл Оак маңындағы құрылыс аймағының солтүстік жиегіне жақындайды, содан кейін A27-ден қайта солтүстікке бұрылып, төмендегі даунс арқылы шығысқа қарай жалғасады, содан кейін Батыс Блачингтонға қарай бұрынғы Devil's Dyke теміржолының маршрутымен оңтүстікке қарай бағытталған. Хоувқа қарай оңтүстік-шығысқа қарай құрылыс аймағынан өтіп, Хоув паркінен өтеді, Брайтон және Хоув Грейхаунд стадионының жанынан өтеді, содан кейін Брайтонға зигзаг тәрізді көшелер арқылы Брайтон пирсіне жетеді. Бұл жерден ол Хоув және Портслэд арқылы теңіз жағалауымен батысқа қарай Шорхэм-бай-Сиге дейін созылады.