Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гитлердің "Күресі" риторикасы – Кеннет Берк 1939 жылы жазған ықпалды эссе, ол Адольф Гитлердің Германияда билікке келуіне риторикалық талдау жасады. Берктің талдауының көп бөлігі Гитлердің "Менің күресім" ("Mein Kampf") атты еңбегіне арналған. Берк (1939 ж., 1941 ж. және 1981 ж. қайта басылған) Гитлердің риторикасына тән төрт тропты анықтады: туа біткен қадір-қасиет, проекция механизмі, символдық жаңару және коммерциялық қолдану. "Көндіру" эссесінде тағы бірнеше троптар талқыланады (Бёрк: 1969).
The Rhetoric of Hitler's "Battle" is an influential essay written by Kenneth Burke in 1939 which offered a rhetorical analysis of Adolf Hitler's rise to power in Germany. Much of Burke's analysis focuses on Hitler's Mein Kampf ("my struggle"). Burke (1939; reprinted in 1941 and 1981) identified four tropes as specific to Hitler's rhetoric: inborn dignity, projection device, symbolic rebirth, and commercial use. Several other tropes are discussed in the essay, "Persuasion" (Burke: 1969).
Ортақ жау
Бір троп – ортақ жау идеясы. Жақсылық пен әдемілікті жоятын, ешқандай санасыз ниеті жоқ жау болмаса, барлық мемлекеттер жұмыссыздық және кедейлік сияқты экономикалық және әлеуметтік мәселелермен күреседі. Ортақ жау идеясы – адамдардың бірігуі керек жамандықтың символы, және ол барлық жамандықтарды ортақ риторикалық жаумен байланыстыра отырып, халықты саяси тұрғыдан қолайсыз мәселелерден алаңдатады. Бёрктің сөзінше, бұл қарама-қарсылық тудырады. Біз жеке тұлғалар ретінде дүниеге келеміз және сынып немесе басқа да критерийлер бойынша бөлінеміз, сондықтан өзімен сәйкес келу – бұл бөлінудің орнын толтыру болып табылады. (Бёрк, 1969, 22 б.) Ол адамның топқа жатамын деген қажеттілігін, бізбен бірлесуге немесе, одан да маңыздысы, бізді көндіруге қызығушылық танытқандар үшін мол ресурс ретінде қарастырады. Әлеуметтік бірлікке қол жеткізу үшін антитеза қарапайым теңгерімді мәлімдеме жасайды: «Біз мұны істейміз», бірақ «Олар соны істейді». Бұл симметрия біріккен қарама-қарсылықтардың бейнесін жасайды, соның салдарынан екіншісі кемсітіліп, ал біріншісі тек «осыны» істеу арқылы бірігуге шақырылады. Алғашқыда жау – жергілікті саясаткерлер немесе кейіпкердің іс-әрекетін сынаған басқа да дауыстар болуы мүмкін. Содан кейін барлық қарсы дауыстар бірлікке қарсы болып көрінеді: біріккен дауыс болмаса, сыртқы жаулар үстемдік табады. Егер ұлт соғысқа шықса, фашизм қоғамдағы барлық адамдардың және қоғамның барлық аспектілерінің соғыс күш-жігеріне және машинасына қатысуын талап етеді, сондықтан қоғам жетекшінің басшылығымен бір организм ретінде күреседі.
One trope is the idea of the common enemy. Without an enemy with a mindless determination to destroy everything good and beautiful, all states struggle with the economic and social problems of unemployment and poverty. The idea of a common enemy is thus a symbol of the evil against which people must unite, and it distracts the people from politically inconvenient issues by relating all evils to the common rhetorical enemy. According to Burke, that creates an antithesis. We are born separate individuals and divided by class or other criteria and so identification is a compensation to division. (Burke, 1969, p. 22). He sees that human need to identify with or belong to a group as providing a rich resource for those interested in joining us or, more importantly, persuading us. To promote social cohesion, antithesis makes a simple balancing statement, "We do this" but "They do that". The symmetry creates an expression of conjoined opposites, which stigmatises the latter and encourages the former to cohere by doing only "this". At first, the enemy may be local politicians or other voices that might criticise the protagonist's actions. Then, all opposing voices are seen as antithetical to unity: without a united voice, the outside enemies will gain the upper hand. If the nation goes to war, fascism requires everybody in society and every aspect of society to be involved in the war effort and machine and so the society fights as one organism under the leader.
Географиялық іске асырылуы
Барлық жол Римге апарады. Ежелгі Римде бұл әдеби және нақты мағынада да шындық болатын. Барлық жолдар Рим империясының астанасынан таратылды, ал барлық салық және билік императорларға қарыз болды. Бұл – когнитивтік карталаудың бір түрі, ол шабыттандыратын идеологияны және күшті басшылықты нақты бір орынмен байланыстырады. Сондықтан Гитлер Мюнхенді барлық жолдар соған бағытталған орын ретінде насияттады, география фашизм идеологиясын іске асырды.
All roads lead to Rome. In Ancient Rome, that was literally and metaphorically true. All roads radiate from the capital of the Roman Empire, and all tribute and authority were owed to the Emperors. That is a form of cognitive mapping, which associates inspiring ideology and strong leadership with a particular location. Hence, Hitler promoted Munich as the place to which all roads must lead, with geography materializing the ideology of fascism.
Біртұтас дауыс
Біріктіру туралы сөздер біртұтас дауысты қажет етеді: бүкіл ұлт бір адамдай сөйлеуі тиіс. Міне, авторитарлық идеалдың мәні осында, және ол тоталитарлық бірпартиалық мемлекетке алып келеді.
The unification rhetoric demands a unifying voice: the entire nation must speak as one person. That is the essence of the authoritarian ideal and produces a totalitarian one party state.
Проекция құрылғылары
Проекциялық құрылғылар – бұл жалпы жаудың бастапқыда бұлыңғыр қауіп-қатерлерін жеке тұлғаға бағыттап, кінәні таңу тактикасы. Әлеуметтік деңгейде, жұмыссыздық және сауданың нашар өркендеуі сияқты ішкі мәселелер тікелей "басқалардың" әрекеттеріне байланысты айтылады. Қарапайымдастыру – сыншыл ойлау қабілеті төмен халықпен жұмыс істеу үшін өте тиімді риторикалық тәсіл, риториктерге өздерінің сөз өнері арқылы билікке жол ашады және жақсы коммуникация жасай алмайтын сарапшылардың білімін жиі басып кетеді. Осы орайда, Берк (1941) Гитлердің априорлық аргументацияны қолдануын көрсеткен, онда жеке тәжірибелер оның әлеуметтік талдауының дәлелі ретінде ұсынылған.
Projection devices are scapegoating tactics which personalise the initially vague threats posed by the common enemy. At a social level, the internal problems of unemployment and poor trading performances are directly attributed to the activities of the "identified others". Simplification is a particularly effective rhetorical device to deal with an uncritical population by permitting rhetoricians to rise to power through their persuasive abilities and frequently outmaneuvering those with expert knowledge who do not communicate well. In this context, Burke (1941) identified Hitler's use of apodictic argumentation in which anecdotal experiences are asserted as proof of his social analysis.
Туғаннан-ақ бар қадір-қасиеті
Ұлттық идеалды, архетипті немесе азаматтардың бір класын өлшем таяғы ретінде анықтау қалыпты жағдай. Осы өлшем арқылы басқа барлық адамдар бағаланады. Архетип – батырлық, құрметтілік және қадір-қасиетті болуы керек, көпшіліктің мақтандығына көз жеткізуге мүмкіндік беруі тиіс, ал қалғандары адам төмен саналады және оларды этникалық, діни немесе саяси белгілері бойынша оңай ажыратуға болады. Бұл риториканың тиімді болуы үшін, ол әрқашан қолданыстағы көңіл көшірулерге сүйенуі керек. Гитлер «das Volk», арий тегінің төменгі расалардан ("әсіресе, яһудилер мен қара нәсілділерден") жоғарылығы арқылы жоғарылық пен төмендіктің Манихейлік қарама-қайшылығын ұсынды.
It is usual to define a national ideal, archetype or class of citizen as a measuring stick by which all other types of people are to be judged. The archetype will be heroic, noble, and dignified to appeal to the vanity in the majority, and the others will be subhuman and easily distinguished by reference to their ethnicity, religion, or politics. For that rhetoric to be effective, it must always address existing prejudices. Hitler proposed the Manichean antithesis of superior: inferior through the superiority of das Volk, the Aryan race, over the inferior races ("in particular Jews and Negroes").
Символды қайта тууы
Винк және басқалар символдық қайта туу риторикасын халықтың жаңа утопиялық қоғамға ұмтылуына жол ашатын нәрсе деп санайды. Күнәлі жау жойылғанда, қайта туу болады. Жоюдың моральдық тұрғыдан жағымсыз әрекеті, барлық идеалдар іске асырылатын символдық қайта туудың позитивті мақсатымен ақталады. Мұндай нәрсе өмір бойы бір рет ғана орын алады.
Wink and others identify symbolic rebirth rhetoric as allowing a people to aspire towards a new utopian society. When the scapegoat is eliminated, a rebirth will occur. The morally negative action of elimination is justified by a positive goal of symbolic rebirth in which all ideals are realised. It will occur only once in a lifetime.
Коммерциялық пайдалану
Тағы бір стереотип – коммерциялық қолдану, ол экономикалық проблемаларды экономикалық емес тұрғыдан түсіндіріп, бәсекелестік жойылған жағдайда ең көп пайда көретін топқа ұнайтын түсінік береді. Осылайша, Берк (1941) Гитлердің Германияның экономикалық қиындықтарын "еврей" қарыз берушілерге байланыстырғанын айтады, олар алынса, "арий" қаржы бақылауға көшер дейді.
Another trope is commercial use, which offers a non economic interpretation of economic problems that appeals to the class that will benefit the most if the competition is removed. Thus, Burke (1941) identifies Hitler's attribution of Germany's economic difficulties to "Jewish" moneylenders by suggesting that if they were removed, "Aryan" finance would be in control.